The poor stay poor, the rich get rich(er)

Er is een enorme toegenomen armoede, niet alleen hier maar ook in de rest van Europa en de VS, en de verschillen tussen arm en rijk worden steeds groter. Tijdens deze huidige crisis zijn de vermogens van de rijken met 5 tot 7% gestegen, daar waar de inkomens van mensen in dezelfde tijd met hooguit 2 % zijn gestegen. Die 2 % is natuurlijk niet voldoende om de hogere kosten van het leven te compenseren, en dat zijn dan nog de mensen die een baan hebben.

Hard werken staat niet gelijk aan een goed inkomen bij elkaar kunnen harken. Mensen met de grootste vermogens zoals bijvoorbeeld Liliane Bettencourt, de erfgename van l’Oreal en goed voor 13,4 miljard euro (!!) zijn mensen die nooit een dag hebben hoeven te werken. Zij heeft het geërfd van haar vader. Geld doet geld vermeerderen, ook in crisistijd. Volgens de Franse econoom Thomas Piketty zouden we de mensen met de hoogste vermogens daarom veel zwaarder moet belasten. Zo veel inkomensongelijkheid is namelijk niet alleen oneerlijk, het is ook gevaarlijk. Geld kan politieke macht kopen. Mensen met geld kunnen je krant, je stad, je supermarkt, je universiteit kopen en bepalen hoe en wat je eet, denkt, koopt, leert en leest.

De Franse econoom Thomas Piketty schreef een boek over de scheve verdeling van geld in de wereld:  ‘Capital in the twenty-first century’ (wat ik niet heb gelezen en dit is dus geen recensie). Hij onderzocht de ontwikkeling tussen arm en rijk in de afgelopen tweehonderd jaar, onder meer aan de hand van de belastingaangiften uit twintig landen. Het is daarmee een gigantisch overzicht geworden van de groeiende inkomens- en vermogensongelijkheid.

Die grote verschillen stagneerden ‘even’ door de twee wereldoorlogen uit de vorige eeuw en de grote veranderingen onder meer op het gebied van klassenverschillen en de opkomst van de verzorgingsstaten. Na de laatste crisis echter doet het kapitalisme weer wat het ‘hoort te doen’, de rijken worden rijker, de armen worden armer. En de welvarende middenklasse die sinds de vorige eeuw ontstond, wordt steeds meer uitgeschakeld want profiteert steeds minder. De stijging van de lonen blijft immers ver achter bij de groei van de vermogens.

Die vermogens worden niet zomaar groter, ze zijn ook een handje geholpen. In 2001 en 2010 werd de wet aangepast met grote gevolgen voor de belasting van private vermogens, die ging fors omlaag. En door de toegenomen globalisering lijkt het wel steeds makkelijker te worden vermogens te verplaatsen van de ene naar de andere plek, daar waar de belasting het laagst, euh het aantrekkelijkst is.

Als rijken steeds rijker worden en armen steeds armer en de crisis duurt voort, zal de verdeling nog ongelijker worden. In Nederland hebben we trouwens al de scheefste verdeling ter wereld tussen arm en rijk volgens het Centraal Bureau van de Statistiek. Ik wou het bijna niet geloven maar het stond in de krant dus het zal wel zo zijn. Op inkomensgebied valt de ongelijkheid mee maar op vermogensgebied is die enorm

Een scheve verdeling heeft gevolgen voor hoe de samenleving wordt ingericht, hoe taken worden verdeeld, hoe lasten worden gedragen. De zorg wordt nu zogenaamd anders ingericht zodat de markt ‘zijn werk kan doen’. In de praktijk betekent dit dat een zorgverzekeraar bepaalt waar ik mijn behandeling kan of mag ondergaan. Vrijheid is er alleen op papier. In de praktijk blijkt namelijk ook dat degene die ziek is, niets te kiezen heeft vanwege de voorselectie bij andere verzekeraars en dus gedwongen bij zijn huidige zorgverzekeraar blijft. Wie zegt me dat die vervolgens niet in handen komt van rijke individuen die op grond van commerciële belangen gaan bepalen welke medicatie of aandoening voortaan wel en welke niet vergoed mag worden.

Ik vind het prima dat er rijke mensen zijn. Rijkdom is voor mij een heel abstract begrip. Ik ben niet rijk, zal het ook nooit worden en ik ken ook niemand die rijk is. Het meest in de buurt van rijk komt een voetbalteamgenootje van S, die in een heel groot huis woont in een villawijk hier in de buurt. Zijn vader is neuroloog en zal echter ‘gewoon’ heel goed verdienen maar niet rijk zijn. Rijkdom is voor mij dus abstract en daardoor een ver-van-mijn-bed-show.

Als ik er echter iets langer over nadenk vind ik het al gauw minder prima. Er is een onderscheid. Ik schrik als ik lees dat 1 % van de rijken 23 % van het vermogen wereldwijd in handen heeft. Ik schrik nog meer als ik lees dat het merendeel van de rijken niet heeft gewerkt om hun vermogen te vergaren. Ik word ronduit bang als ik bedenk dat mensen hiermee zo veel macht kunnen kopen in een wereld waar alles immers te koop is.

Overigens dringt het ook tot anderen tot dat een scheve vermogensverdeling niet wenselijk is. Op dit moment ligt er een voorstel van de commissie van Dijkhuizen voor opnieuw een aanpassing van de vermogensbelasting. In de praktijk zou het voorstel neerkomen op een verlaging. Nu heeft de Tweede Kamer Piketty uitgenodigd om samen met wat anderen te komen praten over de verdeling van vermogens en zijn visie op de situatie in Nederland. Ben benieuwd wat er uitkomt! Op zich heb ik niet al te veel illusies. ‘The poor stay poor, the rich get rich’ zong Leonard Cohen al jaren geleden in ‘Everybody knows’. Zo bezien lijkt het wel een natuurwet te zijn.

Maak jij je wel eens druk over de verdeling tussen arm en rijk?

Bronnen:

De Volkskrant 12-04-2014, 19-04-2014 en 24-04-2014
Trouw 19-04-2014

Advertenties

56 gedachtes over “The poor stay poor, the rich get rich(er)

  1. ik geloof best dat 10 jaar studeren zwaar is,maar dat is 10 jaar hard werken ook, , denk dat we er nooit uit zullen komen of hoger opgeleiden wel of niet meer moeten verdienen, ik persoonlijk zit er niet mee dat mensen meer verdienen dan ik, waar ik wel mee zit is het feit dat er mensen zijn die zoveel geld hebben dat ze het nooit op zullen kunnen maken , terwijl er anderen zijn die omkomen van de honger of doordat ze geen geld hebben om zich medisch te laten behandelen, dat vind ik vreselijk, ik voor mijzelf hoef geen groot en duur huis, auto of boot, ik hoef niet zonodig op vakantie ,maar ik kan gelukkig wel mijn rekeningen betalen , ik zou het al een hele stap in de goede richting vinden als er beter voor de allerarmsten en zieken gezorgd word, zodat in ieder geval hun basisbehoeftes gewaarborgd zijn.

    Like

  2. Ik zeg ook niet dat de scheve verdeling altijd terecht is. In veel gevallen is dat zeker niet, zoals Anoniem hierboven mij aangeeft. Ik wil alleen maar zeggen dat mensen verschillend zijn en dat het daarom ook niet gek is dat mensen verschillend verdienen.

    Daarbij speelt ook mee hoe verstandig je met geld kunt omgaan. De een is daar beter in dan de ander. Ook mensen die weinig verdienen (en daar reken ik mezelf toe, ondanks mijn universitaire opleiding) kunnen goed terechtkomen zonder armoede te hoeven lijden, als ze maar verstandig omgaan met wat ze hebben. En zijn er niet talloze voorbeelden van loterijwinnaars en beroemdheden die heel veel geld hebben maar een paar jaar later helemaal blut zijn? Het feit dat je veel geldt hebt is fijn, maar het gaat erom wat je ermee doet.

    Like

  3. Een voorbeeld: elke maand 10 tot 30 euro aan de loterij uitgeven. Kans dat je wint: bijna nihil. Zet je dit geld opzij, dan heb je gegarandeerd prijs. Ga je het beleggen, dan kom je er op de lange termijn ook beter uit dan wat je aan prijzengeld ontvangt van de loterij.

    Like

  4. Er zijn heel veel rijke mensen die 'goede' dingen met een groot deel van hun vermogen doen, maar zij schreeuwen dit niet van de daken. Het valt me op dat er in de reacties veel negatiefs over 'de rijken' wordt geschreven, toch zou iedereen wel rijk(er) willen zijn.

    Like

  5. Spaarcentje, in de statistieken van de wereldorganisaties zijn de meeste (98%) van de mensen in Nederland rijk. Qua inkomen. En ook qua voorzieningen (huis, schoon water, eten, gezondheidszorg). We horen in NL bij de bovenste paar procent van de wereldbevolking.
    Vorig jaar voor het eerst een reis in Azie gemaakt, en sindsdien durf ik helemaal niet meer te denken over hoe rijk ik ben. Op wereldschaal is het bizar dat ik alles heb en nog meer kan. In NL hoor ik bij de meer-verdieners, en ik besef dankzij dit soort blogs hoe gezegend dat is. Mijn collegaś hebben dat besef niet, en voelen zich gewoon of arm. Met datzelfde veel-verdieners salaris. Een of ander psychologisch mechanisme aan het werk.
    Ik ben niet “rijk”zoals in je stuk. Maar ik voel me wel rijk, mede dankzij dit soort blogs. Zou je willen doorgaan met bloggen? Ik kan af e toe een collega naar je verwijzen, en die zijn er echt blij mee.
    En ik weet niet goed wat rijk is, ook niet in je stuk. Meer hebben dan de buren? Volledige keuzevrijheid op alle levensvlakken? De basis levenszaken hebben? Een groot huis hebben, maar verder basaal leven? Rijk is best relatief. En ik voel me zo niet-wijs bij dit onderwerp, ik kom er nl. niet uit wat rijk is.

    Like

  6. @kruidig meisje, je hebt natuurlijk RIJK en rijk. In stuk heb ik het over RIJK. Over mensen die miljarden hebben. Over mensen met enorme vermogen. En nogmaals: ik misgun niemand zijn geld, ik vind het wel eng dat vermogens zo scheef verdeeld zijn. Toevallig stond er ook deze week weer een artikel over in de Volkskrant met een interview met Samsom.

    Like

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s