De schaamte voorbij

Als ME-patiënt kreeg ik weinig sympathie of begrip door de jaren heen. Eerst dacht ik dat het aan mij lag – bepaald niet goed voor mijn zelfvertrouwen – maar later leerde ik dat andere ME-patiënten ook op weinig begrip kunnen rekenen. Een aandoening die niet zichtbaar is, wordt door de meesten niet gezien en zeker niet begrepen, zo is het nu eenmaal. Ook omdat je je letterlijk terugtrekt uit het straatbeeld. Je ziet me niet omdat ik meestal op de bank zit/in bed lig als ik een slechte dag heb. Dat geldt niet alleen voor mij, dat is ook zo voor heel veel anderen die bijvoorbeeld  een niet zichtbare aandoening van de geest of het lichaam hebben waarbij de oorzaak zich niet kenbaar maakt door een herkenbare bochel, een niet te negeren bobbel, een goed zichtbare puist, een tot de verbeelding sprekende tumor of een zichtbaar gemankeerd lichaamsdeel.

Dat door anderen niet gezien werd dat ik ziek was, of dat niet werd begrepen dat ME toch echt veel ongemak en stress met zich meebrengt, leidde soms tot een schaamtegevoel. Ik kreeg niet alleen te maken met mijn eigen gevoel van falen (alleen watjes worden ziek, echt waar zo dacht ik vroeger), ook werd niet (h)erkend wat er met mij aan de hand was en daarom werd er meestal niet over gepraat. ‘Het’ mag er blijkbaar niet zijn.Natuurlijk wilde ik dat de ME opstapte en wel meteen, maar soms wilde ik ook gewoon eens mijn hart luchten over wat ik meemaakte. Dat kan niet als anderen doen alsof mijn aandoening niet bestaat- ‘goh, ME is geen erkende aandoening hè?’ – of alleen maar dingen als ‘kop op’ en ‘ik ben ook wel eens moe’ tegen mij zeiden. Uitzonderingen daargelaten, want ik heb werkelijk waar de meest lieve, leuke en invoelende man van de wereld, die me nog nooit het gevoel heeft gegeven dat ik me aanstel. Maar de meeste mensen wisten op het hoogtepunt van mijn ziekte niet wat te zeggen, hoe met mij om te gaan en lieten het er maar bij zitten. Er werd steeds minder gebeld. Als het me eens lukte om S. van school te halen draaiden de meeste hoofden zich om op het schoolplein en kreeg ik het gevoel dat ik iets verschrikkelijk fout deed. Maar bovenal schaamde ik me.

Best vreemd eigenlijk die schaamte, mensen met aandoeningen zoals ik heb verspreiden zich als een heel besmettelijk virus. Er zitten momenteel iets meer dan 800.000 mensen thuis met een arbeidsongeschiktheidsuitkering en zeker de helft daarvan is gerelateerd aan aandoeningen van de geest (volgens cijfers CBS oktober 2013). Dat is een stijging ten opzichte van bijvoorbeeld eind jaren negentig toen iets minder dan 30 % psychisch gerelateerd was. Per jaar krijgen 30.000 mensen een burn out. Ziektes als burn out, depressie en overspannen zijn kosten de Nederlandse economie 4 miljard per jaar. Er zijn naar schatting tussen de 60.000 en 150.000 ME/CVS patiënten in Nederland (veel diagnoses worden gemist) en veel van deze mensen werken niet of minder. Best vreemd dat aandoeningen die zó veel impact hebben, nog zo zijn omgeven door taboes.

Wij – de overgevoelige zielen die schuddend op de bank zitten, antidepressiva slikken, ons suf mediteren om kalm te blijven – zijn de kanaries van de mijn. Wij zijn de waarschuwing voor de samenleving. Lach ons niet uit, maar neem ons serieus, want deze tijd vraagt iets waar onze geest zich helemaal niet aan heeft kunnen aanpassen. Natuurlijk is niet elke depressie de schuld van de tijd. Er worden ook gevoelige zielen geboren die genetisch gezien altijd het glas als half leeg zullen ervaren. Schmerz is er altijd geweest en zal er altijd zijn. Maar ook mensen zonder genetische aanleg ervoor, kunnen tegenwoordig geraakt worden door de tijdgeest en buiten de boot vallen. En een elastiek waar de rek uit is, nou ja, daar is de rek uit hè. Je kunt er een knoop inleggen maar die veerkracht komt nooit meer terug. Ook dat kost veel. Niet alleen tranen, maar ook geld.

Inmiddels ben ik de schaamte voorbij. Iedereen mag weten hoe het ervoor staat en willen ze het niet weten dan vertel ik het toch, in die zin ben ik een vrouw met een missie. Heb je me niet gezien? Nou dan zorg ik dat je me wel hoort ;-). Hoe meer ik in alle openheid deel, hoe meer ik openheid en oprechtheid terugkrijg.

Ruby Wax die in het boek ‘Tem je geest‘ heel open is over haar steeds terugkerende depressies gaf in 2012 een zeer rake TEDTALK, waarbij ze praat over mentale aandoeningen, de schaamte en de gevaren waarmee we geconfronteerd worden omdat de 21e eeuw helemaal niet geschikt is voor ons brein dat in de oertijd is blijven steken (duur 8 minuten, met Nederlandse ondertiteling). Zeer de moeite waard en er valt ook nog wat te lachen, het is en blijft immers een comédienne, maar dan één met depressies.

Advertenties

45 gedachtes over “De schaamte voorbij

  1. Er is zeker iets “ongezonds”aan veel aspecten van onze maatschappij. En wat reakties van anderen betreft,moeilijk maar niet zo vreemd. Ik weet niet,of ik zelf zo invoelend was in mijn jonge jaren. Als je gezond bent is ziekte zo ver van je bed. Ook nu kan ik alleen maar luisteren naar een vriend,die vertelt over de suïcidepoging van zijn kind. Maar de diepte van zijn lijden en dat van zijn kind kan ik niet peilen.

    Like

  2. Goed geschreven! Helaas zijn mensen met een boodschap die pijnlijk en confronterend is bijna altijd de sjaak. We willen het niet weten, want verstoring van de bekende orde, hoe ongezond ook, betekent verandering en veranderen is meestal niet fijn.
    Ga door, je bent een fijne kanarie!

    Like

  3. Je legt de vinger op de zere plek. Als mensen niet meer produktief zijn, zijn ze voor de huidige maatschappij niet meer interessant.
    De verhoudingen tussen wat een mens nodig heeft en wat de economie nodig heeft, zijn ernstig verstoord. Gevoelige mensen kunnen daar niet tegen en dan gaan lichaam en geest in verzet. Het lijkt wel alsof mensen er voor de economie zijn i.p.v. andersom.
    Ik denk dat je voor een heleboel mensen baanbrekend werk verricht hebt door hier en op je andere blog de gevolgen van deze verstoring te beschrijven.
    Wat de reacties betreft, zolang mensen mee moeten in de rat-race, is het denk ik moeilijk om je te verplaatsen in een ander. Empathie is niet altijd aangeboren en zelfs als dat wel zo is, moet dat verder ontwikkeld worden. Dat lukt niet als je bang bent zelf uit de boot te vallen. Misschien zonder het te beseffen, maar toch.
    groetjes, hanna

    Like

  4. Super geschreven lieve Martine!
    Hier nog zo één die zich jarenlang heeft geschaamd (en nu soms nóg) omdat 'n niet-zichtbare aandoening me thuis hield en houdt.
    En helaas kijken sommige mensen inderdaad écht alsof je iets fout doet! Terwijl je zelf het liefst weer vrolijk aan het werk zou gaan.
    Maar ja, we moeten het er mee doen en er het beste van maken dus dat doe ik dan ook maar, net als jij.
    Inmiddels heb ik het boek in huis van de bieb 'Tem je geest'. Haha, niet echt mijn soort humor hoor die dame! Maar de oefeningen enzo die erin staan voelen goed en daar gaat het me om. Nu dan binnenkort de Gupta-training in huis, ik ben benieuwd of het me iets brengen zal.
    Fijn weekend samen!

    Lieve groet,Marga

    Like

  5. Herkenbaar om te lezen! Ik heb twee jongens met energiestofwisselingsziekte, daar zie je ook niet altijd alles van behalve als we lange afstanden maken dan zitten ze in een rolstoel, maar zo als ze een opleving hebben dan spelen en rennen ze zoals gezonde kinderen maar dat dan voor korte duur is en dat ze daarna compleet uitgeput en met pij op de bank liggen dat ziet niemand! Dat we er 's nachts veel uitmoeten omdat hun spieren pijn doen of dat ze zich raar voelen (epilepsie) dat ziet niemand, ze zien alleen dan humeurige kinderen 's morgens en dan wordt verwijtend naar ons gekeken…. Ik ben gestopt met uitleggen want ik wil kijken naar de goede momenten en het niet alleen maar hebben over hun ziekte en wat de prognose is ( ze overlijden hieraan..) maar je hebt gelijk mensen begrijpen het niet , willen of kunnen dat niet en dus wordt je minder en minder aangesproken maar de paar mensen die overblijven die koester ik. En als iemand iets vraagt dan complimenteer ik haar of hem omdat ze het vraagt ipv denkt…..
    tja een heel verhaal maar fijn dat ik dankzij jou blogjes in aanraking kom , met hoe om te gaan met…..
    groetjes, miems.

    Like

  6. Goed artikel.
    Inderdaad, sommige aandoeningen kunnen op weinig begrip rekenen bij sommige mensen. Of ze gaan het gewoon uit de weg door er nooit naar te vragen of erger nog door contact te vermijden. Pas als het ze zelf overkomt kunnen ze het begrijpen, en het kan iedereen overkomen…

    Like

  7. Ook ik kende die schaamte, gaf ook ongemak met acceptatie. Nu ik niet meer met mezelf in de knoei lig. Ga het omgaan met FM ook beter. Durf nu aan mijzelf te kijken en te leven, zoals dat voor mij goed is.

    Like

  8. Dat heb je heel mooi verwoord, Martine.
    Voor veel mensen is het erg moeilijk tot vrijwel onmogelijk om zich in te leven in een ander. Zeker als die persoon lijdt aan een aandoening waar ze niks van begrijpen.
    Mijn moeder zei vaak dat je niet kunt zien hoe een appel er vanbinnen uitziet. Ze bedoelde dat mensen niet altijd aan je kunnen zien dat je ziek bent.
    Goed dat je er over schrijft.

    Like

  9. Dat heb je goed opgeschreven. In mijn familie is ook iemand met ME.Ik herken haar moeilijkheden in jouw verhaal ook goed. Maar….het is voor naasten soms wel heel moeilijk om je woorden goed te kiezen. Door een kwaal ben ik zelf bij tijd en wijle behoorlijk moe. Maar ik zeg helemaal niets hierover, in het verleden viel dat verkeerd. Het is ook best moeilijk om rekening te moeten houden met iemand die zo bezig is met M.E , die denkt zich voortdurend te moeten verdedigen. Je wereld kan behoorlijk klein worden als je de pech hebt M.E. te hebben.

    Like

  10. Trek het je niet aan, voor mij ben je een kanjer die haar best doet om zo goed mogelijk te leven met de beperkingen die deze ziekte haar oplegt. Fijn weekend voor jullie allen. marja

    Like

  11. En weer uit mijn hart gegrepen. Nog steeds loop ik tegen dit onbegrip en zelfs veroordelingen aan. Kost kracht om dan je rug recht te houden. Maar we zullen dòòòòòr gááán……..

    Like

  12. Dankjewel.Door jouw woorden en alle reacties voel ik mij verbonden en gesterkt.
    Soms zit het mee en soms……..Zelf heb ik geen blog maar bijna iedere dag laad ik even op bij andere vrouwen(meestal)en voel ik mij getroost.lieve groet,Anneke*

    Like

  13. Mooi verwoord. Het probleem van het onbegrip heb ik ook met mijn Asperger. En ik heb dan ook nog de pech dat ik het niet zo makkelijk kan uitleggen of communiceren. Maar petje af dat je hier zo sterk mee omgaat.

    Like

  14. Je hebt dit erg treffend geschreven. Ik heb dan wel geen ME maar reuma, maar qua 'zichtbaarheid' gelijkwaardig. Vandaag nog dat iemand zei, je ziet er zo goed uit, ik kan het niet aan je zien. Totdat ik foto's laat zien van vorige week, toen niemand mij zag omdat ik binnen was of als ik mijn handen of voeten uitsteek. Natuurlijk is de zwelling nog niet voorbij en de pijn al helemaal niet.
    Zolang je niets ziet denken de mensen dat je niets hebt.

    Like

  15. Tjaa, ik vind het fijn, dat jij in ieder geval nog geniet van prettig zichtbaren aandoeningen, zoals bochels! Zal ik je een foto sturen van mijn gezicht en bovenlichaam? Kan je heel hard lachen! Misschien snap je dan waarom ik de clou niet zie.
    Hee, ga lekker door met mensen voor paal zetten! Ik ben er aan gewend, hoor om constant aangestaard te worden.
    Ga ook eens langs bij het AVL kan je je rot lachen om leuke kankerpatienten met hun geinige tumoren en zichtbare bobbels!
    Het meest grappige zijn die kleine kinderen met die leuk zichtbare tumoren!
    Daarna ff naar het brandw centr in Berwijk! LEUK!
    Die zien allemaal de clou! Zeker weten! Zo ontzettend leuk en grappig vinden wij dat, net als jij!

    Like

  16. Zichtbaar of onzichtbaar, de meeste mensen weten niet wat ze tegen je moeten zeggen. Het lijkt misschien makkelijker om een zichtbare aandoening te hebben maar het is dan wellicht nog harder als mensen doen of er niets aan de hand is. Anoniem bekijkt het van haar ksnt. Ze zal heus de clou zien van je verhaal maar voor haar is deze clou wel heel wrang. Persoonlijk vind ik jou reactie op haar reactie ook niet echt vol begrip….

    Like

  17. Hoezo mensen voor paal zetten? Juist Martine is een van de mensen die dat nu juist niet doet. Lees het stukje nog eens en dan vanaf een ander gezichtspunt. Trouwens, heel veel sterkte. Het lijkt me verschrikkelijk om dat te moeten verwerken.
    Gr. Ria

    Like

  18. Dank je wel voor het mooie stukje, na 25 jaar thuis zijn, altijd het gevoel een kneusje te zijn, niet kunnen meedoen/praten met de maatschappij begin ik eindelijk mede ook door dit soort stukjes mezelf meer te accepteren. Na 25 jaar me eigen “gek” te vinden begin ik de vraag te stellen wie er nu eigenlijk “gek” zijn. Vr.Gr Kathy.

    Like

  19. Ik ben chronisch depressief. Gelukkig helpt een pilletje mij de dag op een. voor mij en mijn naaste omgeving, acceptabele wijze door te komen. Heb er nooit een geheim van gemaakt en heb me ook nooit druk gemaakt om wat andere mensen ervan vinden (misschien dankzij het pilletje?)
    De reactie van Irene kan ik wel begrijpen. Als je zo beschadigd door het leven moet gaan worden lijken heel veel dingen (ME, depressiviteit, etc) niet de moeite waard om je druk om te maken. Dat Irene de clou ontgaat verbaast mij dus niet,

    Like

  20. Ik begrijp de reactie wel, maar ik begrijp ook hoe Martine het bedoelt.
    Zoals ik een trauma heb opgelopen, niemand die het ziet. Maar ik heb er wel last van. En mensen houden er geen rekening mee, ze denken dat het wel overgaat ofzo.

    Like

  21. @Irene, ik vind het spijtig dat je mijn stukje opvat alsof ik mensen met zichtbare aandoeningen voor paal wil zetten. De zin waar jij over valt bevat mijn frustratie over het feit dat ik iets heb wat anderen niet zien en daardoor meestal geen inlevingsvermogen krijg. Jij hebt duidelijk veel verdriet van het feit dat je juist wordt aangestaard vanwege je brandwonden. Dat is begrijpelijk. Los daarvan denk ik wel dat als mensen jou zien,ze zich kunnen voorstellen dat je ongemak en pijn ervaart. Bij mij zien ze dat niet. Dat is het enige. Ik vind niet dat 'mijn lijden'erger is dan jouw lijden en ik wil niemand voor paal zetten. Waar ik me sterk voor maak in dit stukje is dat de hedendaagse samenleving te snel en te heftig is voor veel mensen die daardoor uitvallen in het arbeidsproces en dat hun lijden niet gezien wordt en genegeerd wordt. Sterker nog, de meeste mensen met ME moeten doorwerken omdat ze worden uitgelachen en niet geloofd.
    Nogmaals ik wil jou helemaal niet kwetsen.

    Like

  22. Ik denk dat Irene met haar zichtbare aandoening het liefst een onzichtbare aandoening wil hebben. Je kunt met een duidelijke zichtbare aandoening te veel aandacht krijgen. Begrijp haar reactie wel. En als je een onzichtbare ziekte heb wil je wel eens een beetje aandacht.

    Like

  23. Het enige wat jullie kunnen doen, is accepteren. Accepteer dat je een brandwond hebt, accepteer dat je ME hebt en dat het niet zichtbaar. is, niemand kan dat voor jullie veranderen. Elk huisje heeft zijn kruisje. het gras bij de buren is altijd groener. Wat mijn trauma me geleerdheeft, is dat je bepaalde dingen ook niet met elkaar kunt vergelijken. Je kan niet zeggen dat wat jij hebt, erger is dan het ander.
    en dat is ook niet wat Martine wil zeggen, Martine vraagt begrip en omschrijft dat op deze manier. Naast zichtbare ziektes zijn er ook de onzichtbare. Ik heb wel een toevoeging op beide partijen. wanneer iemand ME heeft weet ik ook niet zo goed hoe ik moet reageren, maar wanneer iemand een brandwond heeft, lijkt het me ook lastig. Omdat je niemand wilt kwetsen. Toch zijn er altijd mensen die niet weten hoe ze moeten reageren en dan maar een opmerking als: Gelukkig gaat het nu goed, oid zeggen. Ik ben 3 keer met 27 weken bevallen, het lijkt goed te gaan met de kinderen, maar 1 ervan loopt nog elke dag gevaar. Toch zeggen mensen ook tegen mij dat ze balen dat ze nog zo lang moeten, en dat het zo erg is dat iemand bijna 42 weken zwanger is. En dat mijn bevallingen makkelijk waren. Dat zijn kwetsende dingen voor mij. Mensen vergeten zulke dingen. Maar zo is het nu eenmaal.

    Like

  24. Hi Martine, Bij voorbaat sorry ! Ik kan me wel inleven en houd ook graag rekening met anderen maar als een iets niet zichtbaar is heb ik de neiging het domweg te vergeten… Niet uit onwil of zo maar zo werkt het blijkbaar ;-( Me eraan herinneren mag. Hoop niet dat iemand dat erg vindt, nou ja, behalve ikzelf dan… Groetjes, Anne-Marie

    Like

  25. “De zin waar jij over valt bevat mijn frustratie over het feit dat ik iets heb wat anderen niet zien en daardoor meestal geen inlevingsvermogen krijg.”
    precies hieraan toon je inderdaad zelf gebrek aan inlevingsvermogen door de botte manier waarover je over “zichtbare” aandoeningen spreekt. het een is niet erger of makkelijker dan het ander, dus roep die vergelijking dan ook zelf niet op.
    de reactie van anoniem hierboven is niet bepaald genuanceerd, maar gesierd met grote dikke littekens in mijn gezicht voelde ik me ook wel even aangesproken door je klaagzang op het ongemak van een onzichtbare aandoening.
    alles wat je zegt geldt namelijk ook voor mensen met een zichtbare aandoening. wij worden ook genegeerd, en ook werken is voor ons vaak een 'verplichting' ook al hebben we er grote moeite mee. alleen kunnen wij ons er niet even aan onttrekken. nou ja, tenzij dat de maatschappij beter uitkomt: zo werkte ik graag met mensen, dat kan dus absoluut niet meer. ik zit mijn tijd weg te tiepen in een achterkamertje. hoezo zichtbare aandoening?

    Like

  26. Weet je, wat ik ook schrijf, ik kan niet meer weghalen dat mijn stukje jou pijn doet, Ik heb je verteld dat ik je niet wil kwetsen en wat ik wil vertellen met mijn stukje. Ik schrijf over mijn aandoening vanuit mijn ervaring. Dat is niet persoonlijk naar jou toe bedoeld om jou aan te vallen. Jij hebt veel pijn en verdriet en daar kan ik me heel wat bij voorstellen, ook al meen jij van niet. het lijkt me verschrikkelijk om met een verbrand lichaam rond te lopen. Jij neemt nu tot 3 keer toe de moeite om te vertellen hoe fout ik ben. Dank je wel. Ik heb het door, boodschap begrepen en laten we nu erover ophouden.

    Like

  27. 20 jaar terug belde ik eens met mijn moeder. Ik klaagde mijn nood bij haar, want er reed net daarvoor een jonge vrouw in een rolstoel voorbij die LACHTE! Ik was ook jong'en in het bezit van benen die het prima deden, maar zag geen aanleiding om waar dan ook voor of om te lachen. Ik was depressief, niet voor het eerst en niet voor het laatst. Mijn moeder moest ook een beetje lachen en zei troostend: Ach, bedenk jij nou maar dat jij niet het juiste karakter hebt voor een lichamelijke aandoening'. Ik ben een juffertje ongeduld en zou het vreselijk vinden om te moeten wachten tot er iemand langskomt die mijn sokken aantrekt. Nog verschrikkelijker vind ik het om in het publiek domein negatief op te vallen. Nu geniet ik bepaald niet van mijn angsten en depressies. Maar zoals mijn moeder al fijntjes aangaf: accepteer wat je hebt en vergelijk je zelf niet met anderen. Mijn pijn is mijn pijn en jouw pijn is de jouwe. Bij mij zichtbaar, bij een ander niet. Een ieder mag toch wel eens aandacht vragen voor zijn of haar aandoening? Want niet gekend worden als je ziek bent maakt erg eenzaam.

    Like

  28. Het stukje van anoniem van 16h58 is niet van mij.
    Ik begrijp nu, dat je het niet lullig bedoelde, maar het kwam wel ff hard aan. Zand er over inderdaad.
    Wat ik wel een heel vreemde reactie vond, is “niet alleen je gezicht is verbrand, maar ook je hersenen”.

    Hee, we zijn er uit! Veel beterschap en succes met je blog!
    Groetjes, Irene

    Like

  29. Je hebt helemaal gelijk! Tjaa, dat lijkt me ook ronduit idioot om te moeten aanhoren, dat je maar lekker 27 weken zwanger bent.
    Hoop echt, dat het met 1 van de kleine snel ook goed komt.
    Bedankt voor je lieve reactie! Meer of minder en ik zijn er al weer uit!
    Groetjes, Irene

    Like

  30. Je kunt niet verwachten dat mensen net zo op je ziekte of handicap reageren zoals jij dat graag zou zien, verwacht, zelf zou reageren…. vul maar in. Zo gaat het niet in het leven, nooit. Probeer je niet gekwetst te voelen , mensen maken vaak niet met opzet hun ongelukkige opmerkingen.

    Like

  31. Mijn lieve broer heeft een aantal jaar geleden een heel moeilijke periode meegemaakt. Hij is opgenomen geweest, ambulante behandeling bij de GGZ, een mindfulness training gehad, ook binnen de GGZ, psychiaters en heel veel aanverwante therapeuten meegemaakt. Zijn diagnose was toen PTSS, chronische depressiviteit, borderline kenmerken, dissociatieve stoornis en ADD. Soms werd de storm in zijn hoofd even zo hevig dat hij niet anders kon dan toegeven aan de stemmen in zijn hoofd, en deed hij aan automutilatie. In deze tijd, die goddank lang achter ons ligt ben ik wel met hem naar het ziekenhuis geweest, want soms was het zo erg dat er gehecht moest worden. Ik heb wel meegemaakt dat de mensen bij de eerste hulp hem met opzet zonder verdoving hechtten. Met een verbeten gezicht. Want 'hij heeft het zichzelf toch aangedaan.' Dat zelfs hulpverleners zo'n bord voor hun hoofd hebben, en niet kunnen zien wat er achter het zichtbare ligt, daar kan ik soms nog wel eens boos over worden. Er waren ook heel fijne en goede hulpverleners (de behandelende psychiater heeft het eerste hulp personeel na een dergelijk incident behoorlijk op hun sodemieter gegeven) maar het maakt voor mij duidelijk hoe moeilijk het is om om te gaan met een niet zichtbare aandoening. (Ik weet dat bovenstaande misschien hard kan aankomen voor gevoelige mensen, mocht dit zo zijn, mijn excuses. Misschien goed om te weten dat het momenteel enorm goed gaat met mijn broer en hij voor mij het voorbeeld is van menselijke veerkracht)

    Like

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s