De omgekeerde werkweek

Het nieuwe boek van Gerhard Hormann viel op de deurmat en ik haalde het uit de envelop. ‘De omgekeerde werkweek, 2 dagen werken, 5 dagen weekend, kan dat dan?’ vroeg kind aan mij toen hij het omslag las. ‘Dat kan toch niet in alle beroepen?’ Kind heeft sinds een paar weken zijn persoonlijke levensmissie ontdekt, hij wil ijsmaker worden met een eigen ijssalon. Hij voorziet dat hij met 2 dagen werken niet voldoende gaat verdienen.

Zelf heb ik in de jaren voordat ik ziek werd parttime gewerkt, om daarnaast voor kind te zorgen en een opleiding te volgen. Dat ging me niet goed af omdat er weliswaar parttimer op mijn arbeidscontract stond, de praktijk leerde dat ook van een parttimer werd verwacht dat er op vrije dagen de mail werd gelezen en beantwoord. Mijn omgekeerde werkweek bleek vooral een propvolle week te zijn waarin ik me voor minder geld dan voorheen een slag in de rondte werkte en alle ballen tegelijk in de lucht probeerde te houden. Dat lukte niet en daar betaal ik nog steeds een prijs voor.

Zie hier, meteen al praktische bezwaren bij het idee van 2 dagen werken en 5 dagen weekend. Toch meende Gerhard Hormann er een boek over te moeten schrijven en dat is maar goed ook. In De omgekeerde werkweek. Werken wordt nooit meer zoals het was onderzoekt Hormann het concept werken. Want werk en hoe we dat invullen, is nogal veranderd. Hadden we vroeger een baan voor het leven, nu hoppen we van project naar project maar al te vaak bij wisselende bedrijven. Steeds meer mensen verhuren zichzelf noodgedwongen in plaats van dat ze een vast contract krijgen aangeboden. Een opleiding is niet meer iets dat garant staat voor keuzevrijheid in de beroepswereld want ontwikkelingen gaan snel en banen verdwijnen. Werknemers moeten zich steeds vaker laten omscholen en vooral: kunnen meeveren.

De samenleving verandert zo drastisch en de zorg wordt zo uitgehold dat er ook hier een steeds veranderend beroep op ons wordt gedaan. Ook al ben je misschien niet behept met enige vaardigheid op het gebied van zorg, toch verwacht de overheid dat je die zorg verleent aan je buurman, je moeder, je tante. Diezelfde overheid die ook van iedereen die kán werken fulltime inzetbaarheid verwacht om daarna ‘lekker te gaan consumeren’. Want dat is goed voor de economie.

Het is te veel van alles, we moeten te veel werken, we kopen te veel spullen, we hebben te veel lasten, we hebben te veel verplichtingen en we moeten onszelf dus veranderen in inktvissen met tentakels die alle kanten opgaan. Dat moeten we lang volhouden want we moeten langer doorwerken en het liefst wel gezond blijven. Want ziek zijn kost de overheid geld, dat willen we niet. O, ja, we moeten ook gelukkig zijn, want we moeten er het beste uit slepen. Hoe en wanneer we dat dan moeten doen in de spaarzame vrije tijd, dat weten we alleen niet.

Hormann schreef al vaker dat wat goed voor de economie is, helemaal niet goed voor jou hoeft te zijn en dat het goed is dat voor ogen te houden. Meer en langer werken is wat de overheid wil, maar wil jij dat ook? Waarom werken we? Zouden we ook blijven werken als we voldoende geld op de bank hadden staan? Veel mensen vinden werk leuk, héél leuk, omdat ze van ‘uitdagingen houden’. Alleen is voor sommige fulltimers de uitdaging van op vakantie gaan met hun partner een uitdaging die te groot is, de partner is een vreemde geworden. Sommige fulltimers willen bovendien eigenlijk wel dolgraag parttime werken maar zien niet in hoe, of het mag niet van de baas, of het kan niet vanwege de hypotheeklasten. Anderen kijken werkloos toe vanaf de zijlijn en maken zich ook zorgen, vanwege de hypotheeklasten. En sommigen eindigen schuddend met een burn out op de bank of worden chronisch ziek, maken zich ook zorgen over de hypotheeklasten en komen nooit meer aan het werk. Die lasten zijn dus voor iedereen een ding, dat staat.

Zo bezien is dit boek geen makkelijk boek want het staat vol met ongemakkelijke anekdotes en feiten. Het concept werken en de balans tussen werk en privé is iets waar Hormann al eerder over schreef. Motiveerde hij ons met zijn boek Hypotheekvrij om onze hypotheek versneld af te lossen, in zijn boek Helemaal Vrij ging hij uitgebreid in op de ratrace en hoe je door te downsizen daaraan kunt ontsnappen. Zijn voorlaatste boek Het Nieuwe Nietsdoen was een pleidooi voor een versimpeling van het leven. Door af te lossen en te downsizen ontdekte Hormann wat er voor hem echt toedeed in het leven en ontdeed hij zich van steeds meer ballast.

In De omgekeerde werkweek verbindt hij werken en de balans tussen werk en privé met elkaar door het concept van een kortere werkweek te onderzoeken. Als we dan met zijn allen langer moeten doorwerken, dan moeten we dat wel doen op een manier die we kunnen volhouden. Maar hoe doe je dat dan, je werkweek omgooien? Wellicht als je een simpeler leven omarmt dat de omgekeerde werkweek dichterbij komt als mogelijkheid. Maar niet vanzelf want de samenleving is daar nog niet op ingericht, de overheid moedigt juist meer werken aan.

Veel zaken die nu door de overheid worden aangemoedigd als zaligmakend (fulltime werken, meer participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt) kun je wellicht ook anders bekijken. Fulltime werken leidt ook tot meer stress en ziekte (kost geld) en wellicht spanningen thuis. Zou je het ook kunnen omdraaien? Is tomeloze ambitie in sommige gevallen eigenlijk angst voor nietsdoen? Is een pensioengat echt wel een pensioengat of vermaken die bejaarden zich prima? (Wel hoor als ik zo kijk naar mijn schoonouders die lekker reizen en volop leuke dingen doen.)

Zou minder werken ook niet veel voordelen kunnen hebben? Mensen reizen minder, dat is beter voor het milieu. Minder werken betekent minder stress, meer vrije tijd, meer tijd om leuke dingen te doen. Ook meer tijd om te zorgen voor je omgeving, of dat nu je kind is of je moeder. Als iedereen minder werkt, kunnen de banen beter worden verdeeld in plaats van dat nu – even gechargeerd gezegd – de ene helft van Nederland werkt en bijna overspannen is en de andere helft werkloos is en opgejaagd wordt om te solliciteren naar banen die er niet zijn. Bovendien kan het ook zo zijn dat de behoefte aan veel kopen en te dure vakanties minder wordt als je het leven zo inricht, dat werken iets wordt waar je naar uitkijkt omdat je de rest van de tijd al vakantie hebt.

Omdat een omgekeerde werkweek nog een utopie is, zal de lezer vooral zelf aan de slag moeten. Dat is soms best moeilijk. Hormann biedt geen kant en klare oplossingen want de vragen moet je vooral zelf stellen: wat vind jij belangrijk? Hij helpt je daarbij wel een handje door te vertellen hoe dat proces bij hem verliep. Hij gaat hierbij regelmatig met de billen bloot en laat zien dat een leven (samen met je partner) anders inrichten niet zonder slag of stoot gaat. Want het leven versimpelen betekent ook minder inkomen. Daar moet een partner het maar net mee eens zijn. Of zoals Hormann schrijft: ‘Ik ben de mijnwerker die op tijd aan een ramp is ontsnapt, die geniet van elke teug zuurstof en die dankbaar naar de hemel boven zijn hoofd kijkt. Zij is de vrouw van de mijnwerker die voortaan boodschappen moet doen met een halfleeg loonzakje.’

Als het idee van een omgekeerde werkweek aanspreekt is het handig om alles om te keren, je ideeën over dat wat je nodig denkt te hebben. De meeste mensen zullen beamen dat ze wel minder willen gaan werken maar dat ze dat niet kunnen, meestal omdat ze financieel klem zitten. Dat is een gevolg van hoe ze hun leven hebben ingericht. Wat nu als dat ook eens wordt omgedraaid? Als niet het bedrag op de loonstrook bepaalt wat je doet met je geld maar je behoeften. Wat heb je echt nodig? En hoe hard ben jij bereid daarvoor te werken of, zoals Gerhard het noemt, je kostbare vrije tijd te ruilen voor geld?

Hormann ontdekte door het aflossen van zijn hypotheek dat downsizen helemaal geen drama is. Integendeel, door veel geld niet meer uit te geven en het wel uit te geven aan dat wat echt nodig is en plezier oplevert, kwam er ruimte. Die ruimte werd bovendien steeds groter omdat lasten minder werden door aflossingen. Zo leeft hij dan nu een leven dat hij een paar jaar geleden voor niet mogelijk had gehouden. Hij schrijft elke winter een boek, brengt de zomer lezend door en werkt net voldoende om de lasten te betalen, een inkomen voor lief nemend dat stukken minder is voorheen. Net als de stress en de verplichtingen, die zijn ook een stuk minder dan voorheen.

Ik vind het een inspirerend boek dat aanleiding geeft tot opnieuw kijken naar je leven, lange keukentafelgesprekken met je partner en vooral dromen waarmaken voordat het te laat is. Natuurlijk zijn er voor veel mensen (financiële) bezwaren. Maar, zoals Hormann ons voorhoudt, vergeet niet dat de huidige manier van werken ook maar het gevolg van afspraken is. Die afspraken zijn niet in beton gegoten en bovendien nog niet eens zo oud.  Houd daarbij vooral in het achterhoofd dat lekker lang doorwerken – zoals de overheid wil dat we doen – voor veel mensen niet mogelijk is omdat ze voor die tijd al een chronische aandoening hebben opgelopen. Willen we echt gezond 100 jaar worden, dan moeten we ons leven daarop inrichten.

Hoe je die werkweek uiteindelijk inricht is aan jou. Je kunt het langzaam afbouwen zodat je bijvoorbeeld van je veertigste/vijftigste 2 dagen werkt en 5 dagen weekend hebt. Of je werkt elk jaar 9 maanden en gaat de resterende 3 maanden reizen of je (moes)tuin harken. Óf je begint een ijssalon en gaat in de winter naar de zon toe. Ook mijn kind kan zo beschouwd straks een omgekeerde werkweek hebben met zijn ijssalon.

Voor iedereen die de krant leest en probeert te begrijpen wat daar staat over economie, werk en samenleving. Voor iedereen die zich opwindt over de prestatiemaatschappij die wel erg gierend uit de bocht vliegt. En natuurlijk voor iedereen die zijn voorgaande boeken ook inspirerend vond.

Gerhard wens ik weer een goede zomer toe met veel korte broekenweer en fijne boeken die hem weer inspiratie voor een volgend boek opleveren, ik kijk er nu al naar uit.

De omgekeerde werkweek. Werken wordt nooit meer zoals het was
Gerhard Hormann
ISBN 9789089755407 / € 14,95

Advertenties

24 gedachtes over “De omgekeerde werkweek

  1. Mooi stuk. Goed voor een ieder om eens met die vragen aan de slag te gaan, wat de uitkomst ook is. Een bewuste keus maken is moeilijker dan het lijkt. Je moet je eigen consequenties dragen en dat is niet altijd makkelijk. Voor mij is het van belang dat we samen blijven kijken naar de keuzes die we in het verleden maakten, om te zien of ze nog voldoen. Ik ga het boek zeker lezen! groetjes Esther

    Like

  2. Nu nog niet in de bieb helaas omdat het nog een vrij nieuw boek is. Misschien dat ik het voor mijn verjaardag vraag. Dat andere boek over nietsdoen al wel laten reserveren in de bieb. Leuk geschreven, ben erg benieuwd naar het nieuwe boek!

    Like

  3. Die omgekeerde werkweek zie ik hier niet snel gebeuren. Manlief heeft zo'n drukke baan dat hij meestal 6 dagen per week werkt. Afgelopen week waren het er zelfs 7. Een vrij weekend zou al heel mooi zijn.
    Ik ben altijd thuis dus samen komen we dan wel weer op een mooi gemiddelde van 3 tot 3,5 dagen werken buitenshuis.

    Like

  4. Ik heb het boek nog niet gelezen en ik oordeel dus misschien iets te snel. Maar het treft me wel pijnlijk dat Hormann het heeft over het plan doorspreken met je partner.
    Wat als je partner plots overlijdt? Dan kan alles ineens weer op zijn kop komen te staan en moet je misschien weer meer gaan werken. En kan dat dan nog wel als je eenmaal boven de 50 bent? Begrijp me goed, hoor, ik waardeer zijn boeken erg omdat er een verfrissende geur uit opstuift en dat mag ik graag! En Hormann is zelf de eerste om te stellen dat 1 op de 5 de 65 jaar niet eens haalt. Dus hij is reëel.(ik houd niet van zweverigheid).
    Maar ik wilde dit toch even aanstippen, je raadt het al, dit is mij recent overkomen.

    Like

  5. Hier geen (inwonende en dus meebetalende) partner. Ik heb altijd twee/drie dagen gewerkt, mijn huis is al afgelost, jammer dat ik er geen boeken over ben gaan schrijven 🙂 Maar nu ik helemaal thuis ben, zou ik het toch prettiger vinden om er een klein baantje bij te hebben, gewoon omdat ik me dan beter voel. En ik leef van een heel krap budget, dat is te doen, maar vrijheid blijkt voor mij toch ook wel te zijn dat je een reisje kunt maken, kunt lunchen buiten de deur en je kinderen eens mee uit te kunnen nemen zonder dat je meteen in het rood schiet. Dus wat dat betreft is mijn idee van vrijheid wel iets opgeschoven. Leuke dingen doen kosten toch vaak geld (ja, ik weet het je kunt ook met je eigen gesmeerde boterham op de hei gaan zitten…) Julia

    Like

  6. Klopt maar die situatie kan nu ook gebeuren. Wij hebben bijvoorbeeld daarvoor een verzekering afgesloten. Mocht M. of Ik komen te overlijden dan wordt de hypotheek voor een ton afgelost en worden de kosten beter te dragen.
    Je moet ook niet in het wilde weg banen gaan opzeggen omdat Hormann daarover schrijft, dát schrijft hij ook niet. Je kunt wel door het boek gaan nadenken of je je leven nu invult op een manier die bij je past. Misschien kom je dan tot de conclusie dat je veel kleiner wilt gaan wonen, zodat minder werken wel haalbaar wordt. Het is de situatie omdraaien: niet kijken hoeveel je moet werken om de lasten te betalen maar kijken wat je maximaal zou willen werken om te voorzien in je primaire behoeften.

    Natuurlijk kun je daar tegenin brengen dat je je huis bijvoorbeeld niet zomaar hebt verkocht, dat is nu zo ja maar die situatie zal niet eeuwig duren. Het boek is een aanzet om je leven zo in te richten dat de balans tussen vrije tijd en werk meer aanwezig is.

    Like

  7. ik ben van 5 dagen werken per week naar 2 a 3 dagen gegaan. Tijdelijk omdat ik kleine kinderen heb. Het lezen van zijn boeken heeft me absoluut anders doen denken over geld. Dit zal ongetwijfeld ook een fijn/herkenbaar boek van Gerhard Horrman zijn om te lezen.

    Like

  8. mee eens, je moet het boek ook niet letterlijk na willen doen, je kunt kijken in hoeverre je het zou kunnen toepassen op je leven en meer bewust worden van geld/ vrijetijd

    Like

  9. Wij willen toe naar allebei echt parttime werken. Dat zou meer tijd geven en waarschijnlijk ook meer inkomen, omdat we met allebei 3 dagen werken, 1 dag meer inkomsten hebben dan.nu.
    Het geld hebben we nu nodig om ons huidige huis zo te verbeteren en uiteindelijk te verhuizen. We hebben nog een lange weg tw gaan, maar we komen er wel. Uiteindelijk zo zelfvoorzienend mogelijk en geen schuld.

    Like

  10. Daarom denk ik dat de meeste consuminderaars er niet zo heel veel nieuws in zullen lezen. En dat het boek dus meer gericht is op de hardcore consumeerders/consumenten.

    Like

  11. Nee niet perse vind ik. Wat ik fijn aan Hormann vind is dat hij met best veel kennis van zaken ingaat op ontwikkelingen in politiek , regelgeving en economie en wat dit voor ons in de toekomst kan betekenen. Dat stimuleert om naar de eigen situatie de kijken en te beoordelen of die wel zo houdbaar is als je denkt.

    Like

  12. Als hij minder zou werken, dan zou zijn bedrijf nog iemand kunnen aannemen, en neemt de werkeloosheid af. Ik weet dat het in praktijk niet zo gemakkelijk gaat, maar ik denk dat dit wel deels van Hormann's idee is.

    Like

  13. Ben erg benieuwd naar het boek! Dank je voor de review. Ik was even bang dat het meer van hetzelfde zou zijn als in de andere boeken. Maar dat valt dus mee als ik het zo lees. Onze dierenarts doet het anders met werken, niet zozeer in geld sparen maar in vrije tijd. Door iedere week iets extra te werken heeft hij ieder jaar november geloof ik de hele maand vrij. Ook een idee natuurlijk behalve hypotheek aflossen en sparen , om op deze manier je tijd anders in te delen. Natuurlijk ik n goed overleg met collega's, die dit voor hem opvangen en het weer anders doen. Ik denk dat ieder ook zijn eigen manier moet vinden hierin. Maar dat zal ongetwijfeld ook he t idee van gerhard hormann zijn.

    Like

  14. Hij werkt niet bij een bedrijf maar in de gezondheidszorg. En er is geen geld om nog iemand aan te nemen. Juist door al die extreme bezuinigingen in de zorg en al die veranderingen heeft hij het smoordruk.

    Like

  15. Beste MinofMeer, leuk dat jouw schoonouders zo'n plezier hebben… maar voor degenen die nu al boven de 50 zijn, en vooral voor degenen die daar nog onder zitten, ligt zo'n leuke oude dag dus niet in het vooruitschiet, of je nu wilt of niet.
    Ik ben het helemaal met Gerhard eens, dat je eerst je behoeften moet bepalen en dan kijken of je niet wat minder kan werken. Maar hoe dan als je geen koophuis hebt? Hoe dan als je gedwongen bent te huren vanwege leeftijd/inkomen? Dan valt er aan die vast lasten niet zoveel te doen.
    En wat als je gedwongen ergens woont waar het helemaal niet leuk is maar waar je niet wegkan wegens geldgebrek? Persoonlijk zit ik liever op mijn werk want hoewel mijn huis fantastisch is, kan ik nauwelijks naar buiten vanwege de slechte buurt.
    Toch hoop ik ook volgend jaar mijn werkweek anders in te kunnen delen om 1 dag minder in de week te gaan werken; die dag kan ik dan fijn ergens anders heenrijden om wat rust te hebben 😉

    Like

  16. Maar dat is nu precies de essentie. 50ers van nu en mensen die daar onder zitten hebben straks die luxe niet (die mijn schoonouders nu wel hebben als babyboomers). Dus is het nu tijd (als je onder en rond de 50 bent) om te kijken of je daar iets aan wilt doen en hoe je dat kunt doen. Jij bent daar nu ook mee bezig zo te lezen.

    Like

  17. Zojuist De omgekeerde werkweek helemaal gelezen. En ook van het vierde Hormann boek genoten. Al tijdens het lezen vele gesprekken aangegaan en heerlijk om eens samen te bomen over wat er toe doet in het leven. Ja ik heb al een omgekeerde werkweek en mijn lief is begonnen met een vrije middag in de week. Stap voor stap. Naar de omgekeerde werkweek voor ons allebei.

    Like

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s