Glutenvrij en lactosevrij eten

Zoals veel lezers al weten eet ik sinds een paar jaar glutenvrij en lactosevrij. Mijn eeuwige buik- en darmklachten verdwenen daardoor. Dat ik lactose niet goed verdroeg wist ik al langer. Maar ik hield me niet heel netjes aan de beperkingen, dronk soms toch koffie verkeerd of at roomijs en accepteerde de gevolgen. Dat ik gluten niet verdroeg was een grote verrassing. Na een traject bij een diëtist/natuurvoedingstherapeut én wat testen en een proef op de som, was de conclusie dat glutenvrij en lactosevrij eten noodzaak was. En dus ook geen gesmokkel meer met lactosevrije melk omdat de therapeute vermoedde dat ik waarschijnlijk niet alleen of zozeer problemen heb met lactose maar ook met caseïne in zuivel, en dat zit gewoon nog in lactosevrij gemaakte melk of yoghurt.

Zo aangepast eten maakt het leven soms behoorlijk gecompliceerd. Vooral als je op bezoek gaat bij iemand. De meeste mensen weten wel waar lactose in zit, maar over gluten bestaan veel misverstanden. Zo zijn heel veel mensen ervan overtuigd dat speltmeel glutenvrij is. Of weten mensen niet dat gedroogde zuid vruchten soms een mooie glanscoating krijgen waar vaak gluten in zit. Ik ben dan ook behoorlijk voorzichtig geworden met iets zomaar in mijn mond te stoppen. Want de gevolgen zijn direct en duren soms behoorlijk lang. Vooral glutenfouten hebben soms het effect dat mijn darmen soms weken van slag blijven. Nu merk ik wel dat ik tegenwoordig minder snel last heb. Omdat ik misschien minder glutenfouten maak? Ik weet inmiddels goed wat waar in zit en waar ik wel of niet goed op reageer. Het verschil is voor mij trouwens goed te voelen. Van per ongeluk binnen gekregen lactose moet ik over het algemeen meteen naar het toilet. Van per ongeluk genuttigde gluten krijg ik meestal pas de volgende dag een reactie en dat duurt dan veel langer. Beeldend genoeg?

Toch is er ook altijd sprake van oorzakelijk verband en opeenstapeling. Er is een grens van wat ik kan verdragen en heel soms op een goede dag speel ik daarmee en stop ik een stukje zachte brie in mijn mond (bloos). Met gluten hoef ik dat niet te proberen overigens.

Nu is er een groot verschil tussen de ziekte coeliakie en glutensensitiviteit. Coeliakie (en ik hoop maar dat ik het goed zeg) is een chronische auto-immuunaandoening waarbij het lichaam niet in staat is gluten af te breken. De darmwand raakt onherstelbaar beschadigd door het eten van gluten omdat het lichaam antistoffen gaat aanmaken. Iemand met coeliakie herstelt niet. Een glutenvrij dieet zal voor het leven zijn.

Glutensensitiviteit ligt iets anders. De gevolgen van het eten van gluten zijn weliswaar meteen kenbaar (pijn, kramp, diarree) toch is het veeleer het gevolg van een aandoening dan dat het de aandoening zelf is. Het lichaam maakt niet aantoonbaar antistoffen aan. Er is dus geen aantoonbaar bewijs zoals bijvoorbeeld na een coeliakiebloedtest of darmbiopt, maar mensen met buik- en darmklachten knappen vaak wel enorm op van een glutenvrij dieet en hebben geen klachten meer. In dat geval spreken we van glutensensitiviteit. Interessant is dat sommige mensen die glutensensitief zijn in sommige testen geen last krijgen als ze geïsoleerde gluten krijgen en zou de reactie dus kunnen worden verooraakt door de combinatie van gluten met nog iets anders.

In mijn geval – ik heb ME/CVS – blijkt mijn lichaam gewoon sommige processen niet meer goed uit te voeren, prikkels te verwerken of het eten niet meer goed te kunnen verteren. Nu zijn gluten ook bijzonder zwaar te verteren dus waarschijnlijk dacht mijn lichaam: doei!

Over glutensensitiviteit wordt vaak wat lacherig gedaan. Dat komt ook zeker door hoe er in de media over wordt geschreven. Glutenvrij eten wordt gezien als een hype. En dat wordt opgepikt door veel mensen. Zo zat ik deze zomer met kind op een terras van een lunchtentje in ons IJsselmeerstadje om te vieren dat de zomervakantie was begonnen. Deze plek is één van de weinige gelegenheden waar ik durf te eten en waar ik gewoon echt nooit last krijg achteraf. Achter ons zaten twee meiden die luidkeels zaten te verkondigen dat ze ‘voor glutenvrij gingen omdat ze wilden afvallen’. Op dat soort momenten heb ik wel eens zin om iemand over een tafel te trekken. Want glutensensitiviteit hebben is echt geen grapje en ik val ook niet zomaar af door geen gluten meer te eten.

Hoewel ze lactose ook overal in stoppen (kijk maar eens op etiketten, bijna overal wordt melkpoeder in gedaan) heeft lactose minder de neiging te kruimelen, zoals gluten wel doen. Hier in huis maak ik mijn eigen eten dus niet meer klaar aan de kant van waar het brood wordt gesmeerd. En gil ik vaak dat ik gluten zie als ik overal broodkruimels in bed zie liggen omdat kind daarin heeft ontbeten. Op zich maken we er altijd een grapje van maar helemaal grappig is het natuurlijk niet want houten pollepels hebben wij bijvoorbeeld niet meer, wegens moeilijker schoonmaken. En gebruik ik voor mezelf liefst een plastic snijplank. Maar er zijn wel grensgevallen, ik bak wel voor mezelf dingen in dezelfde oven als waarmee ik lekkers voor de mannen bak. Ik gebruik de kenwoodmixer voor het normale pizzadeeg van de mannen maar ook voor mijn glutenvrije teffmeel-deeg. Een kwestie van goed schoonmaken maar er zijn ook mensen met glutensensitiviteit die dat niet kunnen. Er is dus binnen deze sensitiviteit een schaal waarbinnen de een meer last heeft of krijgt dan de ander. Voor mezelf heb ik het gevoel dat ik minder gevoelig wordt. Misschien omdat mijn lichaam sterker wordt of aan het herstellen is? Ik hoop het!

Niet alleen vanuit de media ook vanuit de wetenschap werd glutensensitiviteit wat afgeserveerd als aanstellerij. Maar inmiddels is het een erkende aandoening waarover zelf het voedingscentrum tegenwoordig een alinea heeft opgenomen en is de opinie wat aan het kantelen.

Wat nu de oorzaak van de klachten is bij glutensensitiviteit is nog steeds niet bekend. Maar dat boeit ook niet echt meer als je merkt dat klachten verdwijnen door het weglaten van gluten. Iets waar ik overigens geen voorstander ben om dat ‘zomaar’ op eigen houtje te doen. Want je kunt niet zomaar iets weglaten uit je dieet. En ga je denken in glutenvrije vervangers, dan zit je al snel glutenvrij brood te eten vol suikers en zonder enig echte voedingswaarde. Ik zou zelf ook nooit vrijwillig broodloos door het leven zijn gegaan want ik ben een broodjunk. Althans dat was ik. Ik bakte jarenlang mijn eigen brood en kocht speltmeel per 25 kilo rechtstreeks bij de molen.

Goed nadenken dus wat je dan wel gaat eten en laten controleren door een diëtist of natuurvoedingstherapeut of je voeding wel alles bevat. Ook lijkt het mij altijd zinvol om onder begeleiding van een arts of natuurvoedingstherapeut/diëtist te onderzoeken of je of je coeliakie hebt of glutensensitief bent. Belangrijk is niet zomaar te stoppen met het eten gluten voordat je dit gaat onderzoeken, anders heeft een test naar coeliakie geen zin (*). En misschien is er wel iets heel anders aan de hand! Aandoeningen als sarcoïdose of de ziekte van Crohn gaan ook samen met veel buik- en darmklachten.

(*) Als iemand een glutenvrij dieet volgt vóór de diagnose coeliakie is gesteld, zal het darmslijmvlies zich al herstellen en wordt de diagnose voor coeliakie gemist. Je weet dan dus niet zeker of je coeliakie hebt of een ander aan gluten of graan gerelateerd probleem. (citaat voedingscentrum)

koffie met havermoutmelk mét schuimlaagje!

Brood eten doe ik niet veel meer. Ik zoek het meer in de groenten, soepen, eieren en zo. Mijn eetstijl neigt naar paleo (nog zo’n hype) maar ik eet soms wel brood dat ik zelf bak van teffmeel. Koffie verkeerd drink ik nog steeds maar nu met kokosmelk (mijn versie van Bullet Proof Koffie en dan kan ik ontbijt meteen overslaan) of met havermoutmelk (als je dat heel lang, ik bedoel echt heel achterlijk lang staafmixert, krijg je een heerlijk schuimlaagje). Ik bak ook regelmatig wat lekkers met kokosmeel en amandelmeel. Als vet gebruik ik over het algemeen dan kokosolie. Maar soms maak ik ook ghee van roomboter die je op die manier lactosevrij maakt.

Toen ik vorige week vertelde over de glutenvrije en lactosevrije bananentaart die ik had gemaakt, kreeg ik van sommigen van jullie het verzoek om het recept te plaatsen. Eigenlijk wilde ik dat nu doen maar blijkbaar moest ik eerst andere dingen vertellen over glutenvrij en lactosevrij eten. Krijgen jullie morgen het recept, beloofd! Maar bezoek anders ondertussen gewoon even mijn kookblog, want daar staan alleen maar glutenvrije/lactosevrije recepten: echt eten, puur koken.

ps: ik ben geen expert en beschrijf mijn eigen ervaringen, waar ik baat bij heb!

Advertenties

24 gedachtes over “Glutenvrij en lactosevrij eten

  1. Mooi stukje geschreven over glutensensitiviteit, ik heb wel een aanvulling bij de volgende zin van je: 'Ook lijkt het mij altijd zinvol of door middel van testen en onderzoek uit te sluiten of je coeliakie hebt of glutensensitief bent'. Als de lezer dit echt wilt uitzoeken, blijf dat wel gewoon gluten eten. Anders heeft een onderzoek naar coeliakie totaal geen zin.

    Like

  2. Hoi Martine, er kan een oorzaak liggen in zgn. 'lekkende darmen'. Het lekkende darm protocol zorgt ervoor dat je darmen weer geheel sluiten en je dingen beter kunt verdragen. Mensen die gluten niet goed verdragen hebben soms ook problemen met nachtschades. Hier zou ook nog een oorzaak voor jouw buikklachten kunnen liggen, al denk ik dat je dat allang uitgetest hebt en zo onderhand moe van alle goed bedoelde adviezen wordt. Ik heb zelf veel baat gehad bij dit protocol, dat ik ooit van de moeder van Heleen van eetgoedvoeljegoed kreeg.

    Like

  3. ja hoor, ken ik, zou ook kunnen. Ik heb het GAPS boek gelezen, toen was ik al flink onderweg met dieetaanpassingen en ik merk nu met name op lactose gebied vooruitgang.
    Nachtschade heb ik een tijd uitgesloten, net als noten en eieren. Heb het auto-immuunprotocol gevolgd. Had geen effect.

    Like

  4. Herkenbaar,dat voorzichtig zijn. Ik bakte ooit een half jaar glutenvrij brood voor een vriendin met coeliakie. En had een aparte kom,spatel,bakblik en uitdamprooster.Om maar niet iets van mijn eigen brood te kruisen.

    Like

  5. Goed hoe jij over dit onderwerp schrijft!
    Ik heb geen diagnose voor coeliakie, maar weet wel dat ik ze (helaas) niet verdraag. Ik heb het idee dat het bij mij ook glutensensitiviteit is. Coeliakie is vaak erfelijk en zit niet in de familie.
    Ik heb het idee dat het niet vedragen van gluten het gevolg is van koemelkintolerantie. Waarschijnlijk had ik koemelkallergie als baby, maar in 1966 bestond dat nog niet al spuugde ik alles onder en was ik erg vaak ziek. Dat ziek zijn en dat spugen bleef, net als de darmproblemen. Maar als je niet beter weet dan accepteer je dat blijkbaar. Toen ik op aanraden van een natuurgeneeskundige stopte met alle melkproducten heb ik nooit meer gespuugd en werd de reuma rustig. Ik was toen al in de dertig.
    Een van mijn zoons kan ook niet tegen gluten en allevier verdragen we melkproducten niet goed.
    Sinds ik glutenvrij eet, heb ik alleen nog glutenvrij gebakken. Ik heb een andere mixer gekocht en sommige bakvormen vervangen. Ik kreeg ook klachten bij inademen van meel.
    Ik ben supergevoelig geweest voor gluten. Nu gelukkig niet meer. Ik verdraag nu wel glutenvrije producten. Voorheen kreeg ik ook daar klachten van, want producten bevatten altijd een minieme hoeveelheid gluten en mogen dan nog glutenvrij genoemd worden.
    Ik kook altijd glutenvrij. In het begin deed ik dat niet, maar ik vond het teveel gedoe bij het koken. En met mijn vermoeidheid vond ik dat zonde van mijn energie.
    In ons nieuwe huis hebben we een grotere keuken en we hebben een hoek waar gewoon brood klaar gemaakt wordt.
    Paleo werkt niet lekker bij mij. Ik doe het beter op meer koolhydraten en wat minder vet. Ik ben heel blij met het g.eniusbrood bij a.h Ik was altijd een broodeter en nu lunch ik weer met boterhammen 🙂

    Like

  6. Afvallen van een glutevrij dieet? Nou nee eerder aankomen, het bevat veel vet en suiker. Daarom bak ik ook alles zelf. Bij mij werd het veel te laat ontdekt, ik had wel af en toe wat je noemt een “migraine” aanval ook als meisje van een jaar of 11 maar dat werd af gedaan met dat hoort bij de leeftijd.
    Verder heb ik er jaren nooit iets van gemerkt tot na de overgang waar ik ook niks van heb gemerkt.
    Inmiddels ben ik al 5 jaar coeliaak. Mag binnenkort weer voor de botscan.

    Like

  7. Ik heb twee vriendinnen die ook geen lactose en gluten kunnen verdragen. Ze nemen beiden overal hun eigen eten mee. Een van de meiden werd door de huisarts een soort van uitgelachen, want zoals je zegt het was een hype en ze mankeerde niets gewoon een prikkelbare darm meer niet. Grrrrr ze moet ook oppassen net als jij met de pannen, snijplanken, messen etc dat ze niet ziek wordt van hetgeen ze haar gezin te eten geeft. Wij zijn hier gelukkig alleen lactose intolerant. Daar heb je even een dag flink last van en dan is het wel weer klaar. Mijn dochter spuugt er meestal alles uit en heeft dan wel een week nodig om helemaal weer de oude te zijn. Ze is dan echt heel erg moe. Je ziet het ook aan haar als er per ongeluk toch iets fouts naar binnen is gekomen, ze krijgt mega wallen die er grauw uitzien. Veel mensen proberen echt heel goed hun best te doen om iets te bakken of kopen wat ze mag, maar gebruiken dan bv roomboter om in te bakken of ze weten niet dat weipoeder ook melk is:). Wel fijn dat er mensen zijn die er rekening mee houden, erg lief. Ik neem tegenwoordig bij feestjes haar eigen cupcakes mee, scheelt de gastheer/vrouw een hoop gedoe:).

    Like

  8. Ik lees het al, je bent gepokt en gemazeld:-)
    Het blijft wat, dat eten en die gevoeligheden. Alles uitsluiten kan simpelweg niet. Ik ben al blij voor je dat je je hiermee fijn voelt.

    Like

  9. Dank je voor je persoonlijke uitleg Martine. Wij zijn er sinds kort achter dat zoon niet tegen gluten en lactose / melk kan. Met een kind met een grote focus op eten is dat best lastig kan ik melden.

    We zijn nu aan het experimenteren met baksels – want daar liggen de grootste knelpunten bij ons. Hoewel we ook met het warme eten nog wel eens iets over het hoofd zien (dat er gluten in ketjap zitten bijvoorbeeld….). Ik wacht je recepten vol interesse af!

    Like

  10. Gewoon een prikkelbare dikke darm! Grrrr je zou bijna die huisarts het zelf toewensen. Ze hebben werkelijk geen idee wat het inhoudt met een darmaandoening te leven, ook al is die vrij onschuldig zoals pds, het zet wel je leven op de kop. Ik ga niet met problemen naar de huisrts, na 20 jaar weet ik zelf veel beter hoe ik mijn darmen onder controle kan houden.
    Olga

    Like

  11. Hallo…., Koemelkallergie bestond nog niet in 1966? nou dacht het wel. Ik ben geboren – in 1952 – met dauwworm (akelige vorm van eczeem) en ook toen al mocht ik geen melkproducten, geen eieren, geen tomaten en aardbeien eten/drinken. Ook mijn vader – hij had astma – gebruikte nooit melkproducten. Dus ook in de vroege vorige eeuw wist men het wel degelijk het verband tussen bepaalde ziekten en voedsel/melkproducten. Later kon ik wel -heel matig- af en toe melk gebruiken. Maar ik gebruik nu nog nauwelijks melk, ik ben het gewoon niet gewend en vind het niet eens lekker.
    groet, Joanne

    Like

  12. Oeh, wat herkenbaar. Ik heb al jaren darmklachten en ben sinds ongeveer twee maanden op dieet (eliminatie/provocatie. Lactosevrij, tarwevrij (niet glutenvrij, maar het hangt wel vaak met elkaar samen), bepaalde fruitsoorten vermijden, bepaalde groente mogen niet. Echt een heel gedoe. Maar na een paar weken kon ik eindelijk merken hoe het is om niet meer elke dag na een maaltijd buikpijn of hysterische toiletbezoeken te hebben.

    Ik eet wel 100% speltbrood, maar verder is nagenoeg alles glutenvrij. Tarwe bleek ook echt overal in te zitten. Zelfs in drop. Lactose idem, moeilijk te vermijden. Gelukkig is dit dieet vrij bekend en staan er online veel tips. Zo kan ik er iets makkelijk mee omgaan. Straks als het dieetproces over is, wil ik er een aantal goede gewoontes uit voortzetten. Maar niet alles. Ik wil dus niet mn eigen maaltijden hoeven meenemen en nooit meer elders kunnen eten zonder allerlei ingewikkelde aanpassingen. Overdag zal ik zeker baat hebben bij een aangepast eetpatroon en verder zal ik ermee moeten leven dat ik soms heftig reageer op bepaalde stoffen/ingrediënten. Gelukkig is mn omgeving begripvol.

    Goed en duidelijk geschreven stukje!

    Like

  13. Mijn oomerking was sarcastisch bedoeld. Er werd gewoon niet aan gedacht dat ik koemelk niet verdraag. Mijn oudste zoon is 27 en bij hem vermoedde ik koemelkallergie en zelfs toen werd dit doot onze huisarts niet serieus genomen. Na een hakf jaar zeuren toch doorgestuurd naar de kinderarts en idd koemelkallergie.
    Mijn ouders stonden niet echt open voor het idee dat je ziek kunt worden van melk. Mijn vader heeft de oorlog overleefd op pannenkoeken gemaakt met melk. Het was Joris Driepinter en melk werd gezien als het meest gezonde voedsel. De eindeloze verkoudheden, misselijkheid etc zijn toen helaas nooit gelinkt aan melk. Daar kan ik weleens boos om worden. Achteraf gezien was ik door al dat spugen ondervoed. Mijn haar viel uit. Dat heb ik verschillende keren gehad. De eerste keer zei de huisarts dat mijn haar maar afgeknipt moest worden en de tweede keer moest mijn moeder bij de kapper een middeltje tegen haaruitval halen.
    Mijn moeder en broers hebben ook reuma. Mijn moeder gebruikt nu minder melkproducten en heeft nu minder pijn. Mijn broers hebben handen die steeds verder vergroeien, maar ze willen niet proberen of stoppen met melk een gunstig effect heeft. Bij mij kwamen de klachten eerder dan bij mijn broers, maar mijn vergroeiingen zijn verdwenen en ik heb nauwelijks meer reumaklachten.

    Wat ongelooflijk goed dat er bij jullie in de familie anders naar gekeken werd en er meer kennis was.

    Like

  14. Voor iedereen met een prikkelbare darm, ik heb het Fodmap dieet gevolgd en heb daar veel aan gehad. Ik weet nu ongeveer waar ik niet tegen kan en het gaat nu een heel stuk beter. Het is een pittig dieet maar je hebt er veel aan. Een aanrader en er komt steeds meer informatie over dit dieet.

    Like

  15. Bullet proof koffie, daar had ik nog nooit van gehoord, dus ik heb ff gegoogeld. Blijkt dat ik die al ongeveer drink, af en toe drink ik koffie met kokosmelk. Die smaak gaat na een tijdje wel tegenstaan. Momenteel drink ik het vaak met havermelk, dat is wat minder uitgesproken. Wat ik wel jammer vind id. dat die plantaardige melksoorten vrij prijzig zijn, en dat er conserveringsmiddelen, verdikkingsmiddelen en soms ook suiker aan toegevoegd wordt. Het is altijd opletten welke je kiest. Heb jij nog aanraders?

    Like

  16. Dat varieert wat ik koop. Kokosmelk van het merk fair trade original., is kokosmelk zonder suiker of toegevoegd water. Wel met een stabilisator. Maar t is de meest zuivere die ik kan vinden, ik ga er niet meer voor omfietsen…
    En havermeel gebruik ik vaak van oat dream. Gewoon bij de super verkrijgbaar
    Soms bestel ik ook bij pit en pit via internet, kokosmelk en havermelk, die is zuiverder en beter. Maar ik bestel daar meestal eens per drie maanden dus als dat op is koop ik die andere merken.
    Wat ik niet meer doe is losse pakken bij de natuur winkel kopen, dan ben je meteen blut.
    Bij de toko hebben ze ook kokosmelk van atoy-d. Daar zit een hele pure tussen. Maar ik moet zelf dan altijd heel lang zoeken want ze hebben bij onze toko van dat merk wel 10 blikken staan en die lijken allemaal op elkaar. Alleen t een zit vol suiker en t ander niet.
    Verdikkingsmiddel an sich hoeft trouwens niet erg te zijn he, arrowroot is ook een verdikkingsmiddel….

    Like

  17. Rijstmelk is gemakkelijk zelf te maken. Sojamelk is niet zo duur. Soja wordt niet altijd als gezond gezien, maar ik heb er geen problemen mee en ben blij dat ik dit verdraag. Niet alle merken overigens.

    Like

  18. O, deze heb ik pas gelezen na je volgende stukje waar ik op heb gereageerd. Jij, ongelofelijk. IK heb 57 jaar geleefd met de diagnose IBS (PBS). Ik heb als baby een darminfectie gehad. NOOIT heeft een arts er aan gedacht om me te testen. Tot ik afgelopen zomer op het spoor kwam van FODMAP nadat ik zeker twee maanden behoorlijk ziek was geweest. Enfin, ik vroeg om een verwijzing naar een diëtiste. Ik ben er drie keer geweest met try-outs tussendoor. Diagnose: lactose en glutenintolerant (of tarwe met fructanen etc). Speltgluten gaan nog wel, maar ik merk dat ik steeds gevoeliger wordt. Maar wat een opluchting! Ik zit er nog wel eens naast (zoals de afgelopen vier dagen), maar over het algemeen: geen last. Ik let op mijn FODMAP lijst, lactose en tarwe/gluten. Maar wat een verschil.Ik kan iedereen met buikklachten aanraden het goed uit te laten zoeken.

    Like

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s