Vallende blaadjes en het gemoed

De herfst is eigenlijk mijn favoriete jaargetijde. De geuren, het mooie licht buiten, de kleuren van de bomen, het eten. Deze tijd nodigt uit tot veel genieten, vind ik dan toch. Althans, dat was altijd zo alleen lukt dat niet meer zo goed sinds ik ME heb. Vroeger had ik nooit last van een najaarsdepressie maar wel sinds ik niet meer veel buiten kan zijn. De terugslag of liever gezegd verlengde hersteltijd waar ik gisteren over schreef, wordt zeker beïnvloed door de intredende herfst.

Dit jaar werd ik wel wat op het verkeerde been gezet, want het weer deed natuurlijk denken aan hoogzomer. Maar het is echt herfst, gezien de kleuren buiten en de dagen die toch korter worden. Ook al is het mooi weer, het lichaam en de natuur bereiden zich toch voor op de herfst en winter.

Voor wie niet bekend is met een herfstdepressie, wat is dat eigenlijk? Sommige mensen krijgen met het vallen van de blaadjes in de herfst last van klachten. Die kunnen emotioneel van aard zijn maar ook fysiek. Je kunt je lusteloos voelen, meer moe/uitgeput, moeite met opstaan maar je ook zomaar down voelen, meer last hebben van onzekerheid dan normaal of een slechtere concentratie, slechter slapen,  een verhoogde behoefte aan eten en een algeheel gevoel van niet opgewassen zijn tegen de dingen van de dag. De oorzaak ligt in het veranderen van je bioritme in het najaar onder meer door een tekort aan daglicht. De dagen zijn korter, we zitten meer binnen en de verlichting in ons huis of op kantoor is niet te vergelijken met natuurlijk daglicht. De prikkels van daglicht worden door ons lichaam gebruikt voor het regelen van allerlei functies. Ons energieniveau, gemoedstoestand, vermogen tot concentreren lopen helaas niet altijd synchroon met onze omgeving die vooral in de winter veel minder daglicht bevat.

Krijgt iedereen die weinig buiten kan zijn in de herfst een najaarsdepressie? Nee, de één is gevoeliger dan de ander. En ik denk dat een erfelijke aanleg zeker meespeelt of bepaalde karaktertrekken.

Omdat ik altijd moe ben, is het voor mij soms niet snel te achterhalen wat er aan de hand is. Maar ik ben in deze tijd van het jaar wel behoorlijk zwaarmoedig, de tranen zitten wat hoger, ik heb een verhoogde koolhydraatbehoefte en grote moeite met lezen of überhaupt met ergens mijn concentratie op te richten. Dus inmiddels weet ik wel wat ik kan verwachten.

Je kunt een herfstdip hebben, die waait meestal over na een paar weken. Als je sombere stemming langer dan twee weken duurt, kan het een herfstdepressie zijn. Een herfstdepressie is seizoensgebonden en is dus niet te verwarren met een ‘gewone’ depressie, die toe kan slaan ongeacht seizoen of omstandigheden.

Dat ik na een paar jaar inmiddels weet wat het is en de symptomen herken, scheelt al enorm. Ik kan hierdoor toch beter bepaalde emoties relativeren en tegen mezelf zeggen dat ik nu weliswaar heel sterk de enorme zinloosheid van alles ervaar en me daardoor zo down voel, maar dat dit tijdelijk is en ook weer overgaat. Ik ben van nature nogal van ‘waarheen leidt de weg‘, ben graag bezig met zingeving en kan in deze tijd van het jaar nog zwaarder op de hand zijn.

Een herfstdepressie kan maanden kan duren maar gelukkig zijn er tactieken om de effecten te verzachten. Wat mij mij helpt is:

  • Vasthouden aan een vast ritme. Toch uit bed komen ook al wil ik het niet. Ik heb sinds twee jaar een daglichtwekker die me hierbij helpt.
  • Alle dagen even naar buiten gaan. Het daglicht voor tien uur in de ochtend – ook in het najaar en winter als alles zo donker lijkt – is het beste daglicht om melatonine aan te maken is me ooit eens verteld. En dat zorgt er weer voor dat je beter slaapt. Bovendien maak je door het buiten zijn zelf vitamine D aan al is het misschien niet genoeg.
  • Vitamine D slikken van begin augustus tot eind april. Je lichaam maakt dit in deze periode minder snel zelf aan en je loopt snel een tekort op en hierdoor kun je je ook meer vermoeid voelen.
  • Een daglichtlamp. Zes jaar geleden volgde ik een door de huisarts voorgeschreven lichttherapie van twee weken in het ziekenhuis en dat was teveel van het goede. Mijn snel overprikkelde ME-brein kon de felheid van die lampen niet aan. Mijn humeur werd weliswaar beter maar ik hield er wel een winter lang migraine aan over. Het jaar erop liet ik die lichttherapie dus maar voor wat het was en schafte ik een daglichtlamp aan. Het licht van deze lampen is veel zachter. Je moet er weliswaar dan wel veel vaker achter zitten (alle dagen in het najaar en de winter) maar het effect is net zo goed en van deze lampen krijg ik geen migraine. Wel moet je het voorzichtig opbouwen dus niet meteen standje 5.
oude lamp en nieuwe lamp

De daglichtlamp die ik altijd gebruikte is vrij klein, het is eigenlijk een reismodel. Dat betekent dat je er dus echt vrij dicht op moet zitten om in de juiste hoek uit te komen. Na 5 jaar begon dat wat te irriteren en zette ik me over mijn krentenkakkerige gedrag heen en kocht een andere daglichtlamp, eentje die veel groter is. Ik heb natuurlijk wel eerst gegoogeld voor de beste prijs en zo vond ik er een die oorspronkelijk € 219 is maar die ik in een aanbieding voor € 149 vond.

De lamp kwam gisteren binnen. Uit ervaring weet ik dat het meestal een week of 2 duurt voordat ik het effect begin te merken. Ik somber dus nog heel even door ;-).

Heb jij last van een herfstdepressie? Nog aanvullende tips?

ps: ik schrijf vanuit mijn eigen ervaring en wat voor mij werkt hoeft niet voor jou te werken. Ook kan jouw ervaring van een najaarsdepressie heel anders zijn.

Advertenties

15 gedachtes over “Vallende blaadjes en het gemoed

  1. Nee ik bloei juist helemaal op door de herfst. De geuren en kleuren en de regen tegen het raam. Ook als fibromyalgie en cvs patiënt breng ik heel veel tijd door horizontaal op de bank. In de zomer zijn vaak de gordijnen gesloten om de warmte buiten te sluiten dan voel ik me zo opgesloten in huis, terwijl er dan in de herfst periode een wereld voor me open gaat.( gordijnen weer open) Op goede dagen loop ik tien keer liever door een flinke regenbui dan door de plakkerige hitte van de zomer.

    Ik wil je het komende seizoen sterkte wensen! Ik hoop dat de nieuwe lamp je beter door de herfst/ winter sleept.

    Like

  2. Geen tips, behalve dan dat iedereen die wat ouder wordt vitamine D moet bijslikken. De normen zijn inmiddels verhoogd en zowel ikzelf als mijn zus hebben een vit. D tekort gehad. Zo ontzettend moe kun je daar van worden. Ik knap juist op als die irritante zomer weer voorbij is. Met alle warmte, en alle buitengeluiden en – sorry – die eeuwige zon. Ik leef weer op! Heerlijk!

    Like

  3. Hopelijk helpt deze lamp je beter deze periode door. Ik bloei op van de herfst, de zomer met veel warmte of zoals dit jaar met extremen met veel regen sluit me meer op in huis dan de winter. Ik heb ook een daglicht lamp, gekocht oms avonds beter te kunnen breien etc. En als Prettige bijwerking ik knap er psychisch ook van op. Alleen nu even niet gezien mijn ernstig verstoorde schildklier en gevolgen daarvan. Sterkte! Hopelijk kom je met deze lamp het najaar beter door!

    Like

  4. Ik hou t meest van de zomer, maar zo ik me al naar voel is dat meestal in januari als het echt nog lang donker en somber is…..en koud, ik hou vooral niet van kou.
    Maar tips??? Een vriendin van mij gaat ieder na en voorjaar een weekje extra zon pakken om op te laden (in buitenland, moet je ook net financieel kunnen trekken natuurlijk) maar zij laad echt helemaal op….

    Like

  5. Ik neem het hele jaar door vitamine D. In de maanden met de R neem ik dagelijks 25 mcg en in de andere maanden drie keer per week.
    Verder veel waxinelichtjes aan in mooi gekleurde houders zodat ik verschillende soorten licht zie.
    Ik zie ook al jaren op tegen de koude maanden, want ik kan niet zo goed tegen de kou, het kost zoveel energie van me. Dit jaar ben ik al het hele jaar vermoeider dan voorgaande jaren en gek genoeg zie ik minder op tegen de komende donkere dagen. Ik wil de natuurfeesten meer gaan vieren. Komende donderdag Mabon. Ik maak vandaag alvast een mooie schaal met herfstspullen, mooie lichtjes erbij. Halloween heb ik niks mee, maar misschien kan ik nog wat mooie oranje spulletjes kopen. En dan met Yule uitbundig vieren dat het licht weer terug komt 🙂 Ik was nooit zo van de traditionele feesten, maar heb kortgeleden dit ontdekt en als natuurmens spreekt dit me heel erg aan.

    Like

  6. Ik heb ook een brightlight in een grote variant. Die zet ik alleen aan op dagen dat ik last heb van het duister. Ik heb vroeger lichttherapie geprobeerd en daar heb ik hem ook voor aangeschaft. Dat werkt bij mij minder goed dan aanzetten als ik er behoefte aan heb.

    Like

  7. Ik vind dat je er heel goed mee omgaat. Ik herken dat het helpt als je gevoelens en gedachten als het ware kunt 'plaatsen' en verklaren. Dat maakt ze beter te verdragen soms.

    Zelf heb ik geen last van een herfstdepressie. Wel kan ik erg piekeren. Maar dat is natuurlijk wat anders.

    Huisvlijt

    Like

  8. Oh balen. Met mijn vit D boost merk ik juist dat mijn depri gedachten mijn hoofd uit zijn. Daar ben ik blij mee, want het is echt naadje-pet, zo'n hoofd vol dorre gedachten en warrels en zinloosheid. Ik wou dat het bij jou ook met die vitD weg kon, maar blij te horen dat de lamp hopelijk het einde van deze tunnel is.

    Like

  9. Ik las dat vitamine D-tekort depressieve gevoelens kan geven. Dat had ik eerder moeten weten. Heb verleden jaar ampullen via de huisarts gehad. Dus zo direct weer mijn vitamine D potje bij de apotheek halen, want de R zit weer in de maand. En na de zonnedagen van vorige week verwacht ik voorlopig niet meer zulk heerlijk zonnig weer.
    Die lamp werd me ook aangeraden door een psycholoog als optie tegen sombere wintergevoelens.

    Like

  10. Ik heb er ook last van vooral dat gevoel van zinloosheid en die tranen…tja…Het gekke is dat ik dat ook vaak midden in de zomer heb, dus niets met daglicht of zo te maken. En ook vaak in januari. terwijl de herfst juist mijn favoriete seizoen is! Samen met de lente 🙂
    Heerlijk die lichtval en de ritselende blaadjes..kastanjes..

    Like

  11. Ps mijn verwijderde berichtje was niet als kritiek bedoeld hoor, speels beetje, omdat je zelf zo met ” is dat zo” bezig bent. Ik heb het verwijderd omdat ik wel wilde reageren maar de energie niet heb voor eventueel dialoog en geciteerd worden in volgende blog, best wishes!

    Like

  12. Hmm… je zet me wel aan het denken, want ik heb de laatste paar weken in toenemende mate last van die dingen die jij benoemt. Down, melancholisch, huilerig, somberig, negatiever over veel dingen, sneller overweldigd door alles , onrustig, niet tot iets substantieels komen etc. Ik heb dat na de zomer wel vaker en verklaar het altijd als: de confrontatie met m'n leefsituatie. Na de zomer gaat namelijk 'iedereen' weer aan het werk en pakt z'n hobbies, clubjes en andere activiteiten op , en bij mij verandert er opnieuw niks. Ik ga gewoon door met 'zo goed mogelijk dealen met ziek-zijn' van dag tot dag.
    Maar goed, misschien selen er inderdaad andere dingen mee. Al heb ik de indruk dat ik tot nu toe toch behoorlijk veel zon/daglicht heb meegekregen omdat het zo lang mooi weer is . Vitamine D3 druppels slik ik eigenlijk het hele jaar door ( 20 a 25 mcg ) om een redelijk hoge spiegel te behouden. Ik merk geen verschil in moeheid/malaise sinds ik dat slik ( nu ruim 5 jaar) .

    Ik heb de laatste paar weken opeens ook weer meer last van opvliegers en nachtzweten, en daarbij meer pijn dan normaal in spieren en gewrichten , dus ik denk dat het hormonale systeem ook weer deels meespeelt in het gedeprimeerde en tobberige gevoel.

    Hoop dat je nieuwe lichtlamp goed gaat bevallen !

    Like

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s