Het ‘nu maakt het toch niet meer uit’ alarm

afb pixabay

Omgaan met geld gaat vaak heel lang goed. En dan gaat er een wasmachine kapot en een dag later een stofzuiger. Dus vervang je dat. En dan heb je ook nog een geplande grote uitgave en ‘ineens’ is je gemoedstoestand veranderd van zuinig leven in geld uitgeven.

Dat is vast voor veel lezers herkenbaar. Het Rijke Wijf schreef er laatst over. Door de geplande verbouwing van haar keuken was de buffer toch al aangebroken en werd het makkelijker om ook andere dingen aan te schaffen zoals (ik citeer): een kraaldelen plafond, verf daarvoor, kwasten, rolletjes, een vaatwasser, een wasmachine, barkrukken, jaloeziën, een wasbakje voor het toilet, wc brillen, toiletborstel houders, prullenbakjes, een afvalsysteem voor in het keukenkastje, nieuwe wasmachine kraan, bed voor dochter, bureaustoel en krukje, externe harde schijf voor de computer, ‘updaten’ en uitbreiding van het geheugen van de iMac, enzovoorts. 

Wie die ook wel eens heeft gehad mag nu zijn vinger opsteken 😉 Het rijke wijf noemde in dit verband het door mij hier ooit besproken boek Psychologeld dat ingaat op de mechanismen achter dit gedrag. Het is heel fascinerend om te zien dat onze zelfcontrole wisselt per moment en per gebeurtenis en minder wordt na een opeenvolgende reeks van uitgaven. Blijkbaar maken veel gebeurtenissen achter elkaar die een aanslag op de portemonnee zijn, de zelfcontrole zwakker. Dit gebeurt met mensen die verder goed met geld omgaan maar ook met mensen met schulden. Ik ben nooit het verhaal vergeten van een vrouw die ik ooit eens interviewde voor het blog over het hebben van schulden. Zij vertelde eens een TV op afbetaling bij Wehkamp voor iemand te hebben gekocht, want die persoon had er geen geld voor en zij zelf had inmiddels al zoveel schuld dat die extra schuld van de TV toch niet meer uitmaakte.

Dat is waarschijnlijk hetzelfde mechanisme als dat je wekenlang niet snoept omdat je wilt afvallen, tóch eens een koekje neemt en vervolgens het hele pak leeg vreet, omdat het nu toch niet meer uitmaakt. Grappig genoeg maakt het natuurlijk wel uit. Mijn ervaring is dat het niet zozeer een kwestie van zelfbeheersing of discipline is maar een bepaalde alertheid die afstompt. En dat het ook voor problemen kan zorgen zolang het geld niet aan de bomen groeit.

Ga bijvoorbeeld -als je dit herkent – eens uitrekenen hoe hoog de oorspronkelijke pech of uitgave was en wat je er zo hebt bij gesprokkeld door te denken dat het niet meer uitmaakt. Waarschijnlijk schrik je je een ongeluk.

In het boek Psychologeld wordt zoiets de Wet van de Weber genoemd. Dat betekent dat we een afnemende gevoeligheid voor prikkels hebben. Vertaald naar bovenstaande situatie betekent dit dat je als je toch al geld aan het uitgeven bent, meer geneigd bent te blijven uitgeven. Blijkbaar voel je dat mentaal minder. Zou je in je normale zuiniger gemoedstoestand dezelfde zaken afzonderlijk aanschaffen dan ben je meer geneigd om je af te vragen of dit nu echt wel nodig is. De kosten wegen dan blijkbaar zwaarder.

Een afnemende gevoeligheid voor prikkels houdt in dat ‘ook al neemt de prikkel met steeds dezelfde stapjes toe, de waarneming houdt geen gelijke tred en vermindert in gevoeligheid.’ Vertaald naar geld: het verschil tussen bijvoorbeeld €10 en € 20 merk je beter op dan het verschil tussen €1010 en €1020.(Psychologeld, Anna Dijkman en Chris Zadeh, p. 16)

Hartstikke interessant, maar wat kun je hier aan doen?

Bekijk kritisch en evalueer je eigen uitgaven
Wat mij helpt is dat ik lijstjes bijhoud van grotere uitgaven die ik doe. Eens in de paar maanden bekijk ik dat en markeer ik die uitgaven in gepland/ongepland/achteraf gezien onnodig/geld weggegooid/ hartstikke handig, noodzakelijk of fijn.

Een geplande uitgave die handig of fijn blijkt te zijn (bijvoorbeeld gemak oplevert) is super. Een ongeplande uitgave die hetzelfde resultaat heeft, kan ook prima. Maar ik schrik er elke keer weer van hoe vaak iets achteraf volslagen nutteloos blijkt te zijn. Of helemaal niet per se op dat moment moest worden gekocht. Dat de urgentie die ik kon voelen voor de aanschaf, verwatert op het moment dat iets in gebruik wordt genomen.

Dit soort lijsten maken dat ik mijn valkuilen leer kennen. Kom ik op het tweede punt:

Wees alert als je weet dat er grote uitgaven aankomen
Soms ontkom je er natuurlijk niet aan. Wij hebben bijvoorbeeld deze maand forse extra uitgaven omdat onze nieuwe eettafel wordt geleverd, het nieuwe bed en matras voor S. en hij ook jarig is en een andere fiets krijgt. Als ik niet uitkijk beland ik nog voor ik een cent heb uitgegeven al in de gemoedstoestand dat ‘het nu toch niet meer uitmaakt’. Daar heb ik deze maand 3 oplossingen voor:

  1. Geen aanslag op de buffer : Bij het vooraf budgetteren van deze uitgaven heb ik gezien dat ik als het lukt ik in ieder geval de tafel, het bed én matras kan betalen zonder de buffer aan te spreken. Daarom maak ik dit tot doel van deze maand: niets van de buffer halen. Dit is wat ambitieus (nogal want daar is ook nog die fiets) maar het maakt me wel meer gemotiveerd en doet het gevoel van ‘het maakt nu toch meer niet uit’ teniet.
  2. Zoek naar extra inkomsten, alle beetjes helpen: ik zette wat dvd-series te koop en verkocht één van de twee luchtontvochtiger aangezien het vochtprobleem hier nagenoeg is opgelost. Dat levert bij elkaar toch weer een kleine €90 op die we goed kunnen gebruiken deze maand.
  3. Visualiseer dat het lukt in plaats van mee dobberen met het maakt toch niet meer uit. Ik ben niet meer heel zweverig (ik was ooit een echte hemelfietser) maar geloof er wel in dat het voor de juiste mindset enorm helpt als je je voorstelt dat een voornemen lukt. Ik gebruik dit voor verschillende doeleinden. Zo visualiseer ik tegenwoordig regelmatig dat als ik ergens naar toe moet ik dat rustig doe en niet al mijn energie meteen uitgeef, omdat ik nogal kan doorslaan en druk kan doen. Dit is ook toe te passen op omgaan met geld: ik visualiseer dat het lukt en ik probeer ook echt te voelen wat voor gevoel het oplevert als ik deze maand mijn doelen bereik.

Voor iedereen is het natuurlijk verschillend wat werkt. Is jouw valkuil te veel geld cash uitgeven en heb je deze maand een grote uitgave omdat bijvoorbeeld je TV kapot is? Dan helpt het wellicht dat je een kleine post it in je portemonnee plakt met de tekst TV! Of je bespreekt het met je partner en houdt elkaar scherp. Waar het omgaat is dat je met jezelf spraken maakt die je alert houden. Zodat je niet mee dobbert met je eigen impulsen/ hebberigheid.

Iemand nog meer tips die gebruikt kunnen worden als dit ‘het maakt nu toch niet meer uit’ alarm afgaat?

Advertenties

13 gedachtes over “Het ‘nu maakt het toch niet meer uit’ alarm

  1. Vinger omhoog 😉 en ik lees tegenwoordig het boek hoe word ik slank van mieke kosters. Als er 1 iemamd is die in begrijpelijke taal uitlegt hoe het zit met diëten etc. Dan is zij het wel. En je kan dit ook toepassen op bv geld gebied. Echt alle valkuilen worden beschreven.

    Like

  2. Mijn tip: een HELE grote uitgave doen, die weloverwogen gedaan is, maar zo'n beetje ALLE buffer op at. Als ik op nul sta, staat alles weer op: schrapen/bezuinigen/sparen/niet uitgeven/hand op de knip. Voelt bijna lekker, om weer van voor af aan te moeten beginnen. Omdat bij mij de noodzaak wat weg ebde, door al veel te hebben afgelost, voelt dit weer bekend en ben ik gemotiveerder dan ooit om snel weer wat achter de hand te hebben in cash. Niet helemaal een verstandige tip, maar voor ons wel heel fijn!

    Like

  3. Hoe herkenbaar! Ik heb hier pas ook wat over geschreven. Mijn tip is om trucjes te vinden, om je te behoeden dat je in het gat valt. Ik heb het meer met eten dan met geld, maar daar heb ik ook zo mijn trucjes voor. Zoals thuis iets kleins lekkers eten voor je naar de stad gaat, om ervoor te zorgen dat je niet iets groots en calorierijks in de stad eet. En om het geld te betrekken: jezelf een paar euro zakgeld geven om kleine dingen mee te doen, zodat je minder de behoefte voelt om enorm uit de band te springen als je toch al veel geld hebt uitgegeven.

    Like

  4. Heel herkenbaar jammer genoeg. Ik kan maanden heel zuinig zijn, en als ik op een gegeven moment iets duurders koop, lijkt het hek wel van de dam en moet ik mezelf tot de orde roepen. Als tip heb ik: gewoon uit de winkels wegblijven (ook online), dan kom je ook niet in de verleiding. Dat helpt bij mij in ieder geval.

    Like

  5. Hier ook een vinger omhoog, had het afgelopen december rond sinterklaas en rond kerst….
    Het 'nu maakt het toch niet meer uit' werkt ook met eten. Als je eenmaal aan het zondigen ben heeft men in het algemeen, en ik in het bijzonder ook de neiging om dan maar door te eten en zo nog meer ongezond voedsel te nuttigen.

    Like

  6. Ik ken het inderdaad, zo'n koopbui ofzo die dan ontstaat. Kunst is dan echt voor jezelf dat in te perken, anders gaat de buffer er zo aan.

    Ik probeer dat te doen door zaken minimaal twee maand uit te stellen. Heb ik het echt nodig? Eigenlijk heb ik namelijk bijna niets nodig merk ik. En jezelf afvragen of je er wel echt gelukkig van wordt natuurlijk.

    Like

  7. Heb ik eigenlijk geen last van. Naar mijn mening is er best een groot verschil tussen geld overhouden als doel en geld overhouden als gevolg. Wij geven ons geld al jaren steeds bewuster uit. Met als gevolg dat we ons steeds beter realiseren dat we heel veel dingen helemaal niet nodig hebben. Dan blijft er vanzelf geld over. En als we eens een grote uitgave doen, doen we dat bewust. Die uitgave heeft dan helemaal geen relatie met de 'spaarpot' die die maand (of maanden) dan niet groeit; of dat er dan iets niet meer uit zou maken ofzo.

    En vwb die wet van Weber. Een paar maanden geleden kregen we de rekening van de makelaar voor de verkoop van ons huis. Afgesproken was een courtage van 1,5% excl. btw. De rekening bedroeg 1,8% incl. btw. Toen ik belde om aan te geven dat de rekening niet klopte kreeg ik als reactie dat het slechts om een afrondingsverschil zou gaan. Het betrof een afrondingsverschil van 67,50 euro. Haha, daar ga ik toch echt niet mee akkoord.

    Like

  8. Ik ben nogal een potjes spaarder geworden en dus hoef ik meestal de grootste buffer niet aan te raken mits het heel erg onverwacht is. Toevallig afgelopen week een onverwachte uitgave moeten doen omdat het rolluik kapot ging. En die moest dus echt gemaakt worden. Dus toen heb ik wel de buffer moeten aanspreken. Maar daar is hij bij ons ook voor, voor die onverwachte uitgaves die je echt niet zag aankomen. Ik heb dat het maakt niks meer uit alarm belletje een week of 2 geleden nog gehad. Ik deed een uber frugal challenge en mijn weekboodschappen bedrag was 50 euro. De 3de week kwam ik er net boven uit en toen heb ik net iets meer gekocht omdat het toch niks meer uitmaakt.

    Like

  9. Mag ik die tien vingers inmiddels alweer naar beneden halen? 😉

    Ik probeer het idd zoveel mogelijk aan zien te komen en daarna zoveel mogelijk 'dempen'. Besparen op andere dingen (voornamelijk dan de boodschappen, aangezien dat vrijwel de enige variabele post is die wij hebben) en dingen verkopen om zo weer wat extra geld binnen te halen. En proberen niet toe te geven aan dat gevoel, me er bewust van zijn en me realiseren dat alles uitmaakt. Het vraagt wat oefening, maar ik heb wel de indruk dat ik er steeds beter in word.

    Like

  10. Ik ben superhandig met geld en ik help anderen graag die last hebben van valkuilen zoals deze. Het is echt heerlijk om een mooi spaarcentje te hebben, want je hoeft je nergens meer druk om te maken. Maar je moet jezelf wel echt leren budgetteren.
    Goed blog! Handige tips om met geld om te gaan!

    Like

Zeg het maar!

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s