Over Min of Meer

Hoogvlieger met ME & overprikkeld zenuwstelsel die soms hard valt maar altijd weer overeind krabbelt, op zoek naar gezondheid en onderweg naar een afgelost huis. Veel last van voortschrijdend inzicht, zelfspot en levensdoelen die nogal eens wisselen. Woont samen met vriend M., puberzoon S. & vier katten.

Dubbel

Momenteel ben ik op vakantie. Dat is fijn en niet fijn. Ik kan veel minder dan vorig jaar en de voor ons normale vakantieroutine lukt niet meer. Ik moet verwachtingen loslaten en vooral die stem in mijn hoofd (Nieuwe omgeving! Doen! Zien!) de mond snoeren. Ik merk dat mijn lijf en brein erg van slag zijn door het niet in eigen omgeving zijn.

Maar het is fijn om met het gezin eruit te zijn. Gewoon wat meer tijd om bij elkaar te zijn.

Ook is het heerlijk om in zo’n groene rustige omgeving te zijn. We deden twee wandelingen die geschikt zijn met rolstoel en ik besefte hoezeer ik dat heb gemist de afgelopen jaren. Om bosgeuren op te snuiven, in de natuur te zijn.

Ik zoek mijn middenweg. Man en puber zijn regelmatig even op stap zonder mij en ik laad als zij weg zijn zoveel mogelijk op. We verblijven in een gite midden in de natuur, met privezwembad. Helaas is het pad naar het zwembad niet geschikt voor de rolstoel omdat het deels kiezelpad is en met wat op- en afstapjes. Ik wist dat vooraf, maar toen ik boekte was dat geen probleem voor mij, nu wel.

Ik kreeg van de eigenaresse van de gite Nordic wandelstokken te leen en merkte hoeveel steun dat geeft. Alleen een normale wandelstok leek mij prettiger want minder belastend voor de armen. Dus kocht ik mijn eerste kekke wandelstok, mét bloemetjes en in hoogte verstelbaar. Helemaal blij mee. Toch weer wat meer zelfstandigheid zo, want ik kom nu makkelijker zelf uit de auto of uit een lage stoel. En loop die paar meter met stok makkelijker naar het zwembad.

En zo ga ik ook maar eens op zoek naar een inklapbare rolstoel met goede luchtbanden, geschikt voor het bos of de duinen. Zodat ik straks in Nederland hopelijk ook af en toe het groen in kan duiken.

Fijn

Natuurlijk is niet alles ineens hallelujah. In Nederland ziek betekent ook in Frankrijk ziek. Maar toch, een ander uitzicht doet veel. We zitten op een prachtige en super prikkelarme plek, het enige nadeel is dat er gewoon helemaal geen katten zijn 😲. Dát heb ik nog nooit meegemaakt dus het is cold turkey afkicken!

Zeer ernstige ME, wat moet ik me daarbij voorstellen?

Vandaag is het ‘severe ME-dag’, een dag om stil te staan bij ME-patiënten die de meest ernstige vorm van ME hebben. Deze dag is ook de geboortedag van Sophia Mirza, een patiënte die in 2005 overleed aan de gevolgen van ME.

Sinds 2008 heb ik ME, de aandoening verloopt bij mij nogal wisselvallig. De klachten vielen in eerste instantie nog mee (al kon ik niet meer werken of veel ondernemen), maar na een gedwongen reïntegratie op het werk ben ik enorm in mogelijkheden terug gevallen. Tegenwoordig val ik afwisselend in de categorie matig en ernstig. Ik leef huisgebonden, kan af en toe naar buiten met hulpmiddelen maar lig ook regelmatig dagen plat, niet in staat iets te doen. Ik kan gelukkig meestal wel nog lezen of schrijven al lukt dat ook niet altijd even goed. Sociale interactie anders dan mijn gezin verdraag ik niet goed en om die reden heb ik dan ook niet echt een sociaal leven (buiten mijn digitale vriendenkring). Ik vind dat mijn leven enorm aangetast is door het hebben van ME. Ik leef altijd met pijn, uitputting, cognitieve klachten, voedelsintoleranties en ontstekingsverschijnselen. Maar ik kan wel wat in en om huis scharrelen en ben daar zeer dankbaar voor. Want het kan zoveel erger.

Het is moeilijk om je voor te stellen hoe het is om zeer ernstige ME te hebben. Deze patiënten zijn veel minder zichtbaar natuurlijk. Daarom vind ik het ook zo belangrijk actie te voeren voor betere zorg. Niet alleen voor mezelf maar ook zeer zeker allereerst voor deze groep patiënten die in het donker ligt, alleen, zonder passende zorg en zonder hoop op een gezonde toekomst

Hieronder lezen jullie een verhaal hoe het is om zeer ernstige ME te hebben, met toestemming van de ME-CVS vereniging geplaatst. Lees en huiver.

Vandaag is het Severe ME dag

Myalgische Encefalomyelitis is een ernstige chronische multisysteem ziekte, die je niet moet verwarren met chronische moeheid. Wist je dat naar schatting 25% van de mensen met ME zo ernstig getroffen is dat ze huis- of zelfs bedgebonden zijn?

Severe ME Day is een internationale herkenningscampagne die elk jaar op 8 augustus plaatsvindt. De campagne begon in 2013 bij de 25% ME-groep in het Verenigd Koninkrijk en eert daarmee ook de verjaardag van Sophie Mirza, die in 2005 op 32-jarige leeftijd aan ernstige ME stierf.
Het doel van de campagne is mensen te herkennen die leven met ernstige ME / CVS en erkennen hun bepalende impact op de ME / CVS-gemeenschap.

In 2011 werden in het ‘journal of internal medicine’ nieuwe internationale consensus criteria gepubliceerd waarbij voor het begrip invaliderend 4 gradaties worden gehanteerd:
✅ Mild: energieniveau tenminste 50 % lager dan tevoren in gezonde toestand
✅ Matig: grotendeels aan huis gebonden
✅ Ernstig: grotendeels bedlegerig
✅ Zeer ernstig: volledig bedlegerig en hulpbehoevend mbt basisfuncties.
✅ Daarnaast dienen er tenminste 7 aanvullende symptomen te zijn uit diverse lichamelijke functiegebieden: neurologisch, immunologisch, cardiovasculair

De Gezondheidsraad stelde vast dat 10% of minder van de volwassen patiënten met ME/CVS spontaan zodanig herstelt dat zij weer kunnen functioneren als voorheen.

Onze oudste zoon hoort bij de groep ME in de zeer ernstige vorm.
Dit betekent dat hij totaal aan het bed gebonden is. Dus niet een beetje huis en tuin gebonden, het is echt bedgebonden. Zijn leven speelt zich af op zijn slaapkamer en voor 99% volledig in zijn bed.

Hoe ziet dit er nou uit en wat heb je dan?

✅ Hij kan hij niet anders dan 24/7 horizontaal liggen, door de ernstige problemen met de cerebrale doorbloedingsproblemen.

✅ Er zijn grote problemen met de prikkelverwerking. Lezen, informatie verwerken, leren, tv kijken, luisterboek luisteren, gamen, appen, bellen en sociaal contact onderhouden lukt niet meer. Praten en denken gaat soms moeilijk en er spelen cognitieve problemen.

✅ Hij is griepachtig en uitgeput ziek, en er is een continue duizeligheid. Soms is er gevoelloosheid in zijn lichaam, pijn, huidproblemen, afwisselend zweten met klamme koude ledematen, een koude of juist weer brandende huid, slaapproblemen, een altijd aanwezige misselijkheid, en zijn hele wereld draait continu door de ernstige duizeligheid.

✅ Verder speelt er een alles overheersende sensorische overprikkeling. Hij is overgevoeligheid voor licht (dat doet pijn), geluid (de filtering is ‘kapot’), aanwezigheid de directe omgeving, geuren en smaak, voor aanraken en zo zit bv kleding niet meer prettig op de huid. Na de minste inspanning is er post-exertionele malaise (PEM) (dit is een inspanningsintolerantie = achteruitgang door inspanning).�
Gelukkig lukt het om een paar keer per dag, met steun aan de muren, want anders valt hij, naar het toilet te lopen. Er zijn ook momenten dat dit niet meer lukt. Het toilet is niet meer dan 5 meter bij zijn bed vandaan.
Zijn belastbaarheid is gemeten op 3 à 4 minuten per 2 uur en na die paar minuten is alle energie is dan volledig op en lukt het niet meer om prikkels te verwerken.

Alle dagelijkse dingen, zoals wassen of douchen zijn eigenlijk onmogelijk, daar is hij te ziek voor. Elke kleine inspanning is gelijk als meedoen aan een marathon waar hij niet meer van hersteld.

De zorg voor mensen met ME is absoluut niet goed geregeld.

Door kennisgebrek hebben we te maken met een enorm stigma. Ik zal hieronder kort er iets over vertellen:

Een vriendin haar zoon had een andere ernstige ziekte. Voor hen stond een heel begeleidingstraject klaar. Het enige wat wij kregen (en zoveel andere mensen die deze ziekte hebben) was tegenwerking, dreiging, voordelen en ongeloof en het was ook nog eens de eigen schuld. In plaats van bezig te kunnen zijn met het omgaan en verwerken dat je kind heel ziek is, hadden wij een continue dreiging van jaren en het was erg denigrerend (en onmenselijk). Voor de helderheid, onze zoon is niet depressief, heeft geen angststoornis, hyperventilatie of wat voor psychisch ziektebeeld dan ook, hij heeft ME.

Zoals wij zijn behandeld, dat verwacht je niet in de Nederlandse samenleving en helemaal niet in de ‘goede’ Nederlandse Zorg. Helaas is dit in de Wereld Met ME, een ‘normale’ zaak. Wijzelf worden dagelijks geconfronteerd met vooroordelen door kennisgebrek. Als je niet hersteld (omdat je deze multisysteem ziekte hebt), dan heb je dit zelf veroorzaakt, of anders hebben je naasten dit veroorzaakt.
Door het enorme kennisgebrek bij huisartsen, GGD, psychiatrie, leerplicht en jeugdzorg of Veilig thuis zijn er veel nare onnodige traumatische ervaringen opgedaan.

Weet je wat het met je doet als je kind niet geloofd wordt? Als er gezegd wordt dat je kind niet ziek is en alleen maar zijn hersenen hoeft te resetten?
Zo werden we ook doorverwezen naar de psychiatrie.

Zo werd er ook vervolgonderzoek geweigerd.

Zo kwam ook de arts ineens voor huisbezoek op verzoek van de GGD-schoolarts. We hadden ook bij dezelfde arts eerder herhaaldelijk verschillende vragen over de gezondheid en de fysieke diagnose neergelegd van onze zoon, deze vragen werden niet beantwoord.

Zo werden ook fysieke diagnoses niet in zijn dossier geplaatst. Zo lig je onder het vergrootglas omdat je kind niet kan leren, ook al wil het kind dit zelf zo graag maar dat het niet lukt omdat het te ziek is.

Zo werden we ook besproken voor Veilig Thuis door de GGD arts. Zo werd er ook een observatie opname in een ziekenhuis voorgesteld, waarbij er direct ook gekeken kan worden hoe een kind functioneert zonder zijn ouders.

Zo word je tot vandaag, nog steeds bij aanvraag van faciliteiten geweigerd omdat je kind met deze ziekte niet tot de criteria behoort. En kan ik ook nog wel tig voorbeelden noemen wat er is gebeurt, want er heerst namelijk een enorm denkbeeld dat je zelf de ziekte in stand houdt, dat je gedragstherapie kunt doen die je geneest en als je niet geneest, dat jij jezelf of of als dat niet zo is, dat je naasten je ziek houden.

Naast wat ik hier heb beschreven kun je nog veel meer vinden in het advies van de Gezondheidsraad over ME/cvs en ik wil graag afsluiten met de volgende vraag:

Hoe staat het bovenstaande in verhouding met de Nederlandse artseneed?

“Ik zweer/beloof dat ik de geneeskunst zo goed als ik kan zal uitoefenen ten dienste van mijn medemens. Ik zal zorgen voor zieken, gezondheid bevorderen en lijden verlichten.

Ik stel het belang van de patiënt voorop en eerbiedig zijn opvattingen. Ik zal aan de patiënt geen schade doen. Ik luister en zal hem goed inlichten. Ik zal geheim houden wat mij is toevertrouwd.

Ik zal de geneeskundige kennis van mijzelf en anderen bevorderen. Ik erken de grenzen van mijn mogelijkheden. Ik zal mij open en toetsbaar opstellen.

Ik ken mijn verantwoordelijkheid voor de samenleving en zal de beschikbaarheid en toegankelijkheid van de gezondheidszorg bevorderen.

Ik maak geen misbruik van mijn medische kennis, ook niet onder druk.
Ik zal zo het beroep van arts in ere houden.

Dat beloof ik.
of
Zo waarlijk helpe mij God* almachtig.”

Om deze reden deel ik dit vandaag, het is tijd voor verandering, het is tijd voor ME Awareness! Deel en doe je mee?

Augusta

https://www.me-cvsvereniging.nl/

Jarig

Gisteren was ik jarig
Ik lag in bed
Net als morgen
Of volgende week

Ooit was dit een dag
Van samenzijn en wijn
Nu lag ik in bed
En jammer genoeg
Niet voor wilde woeste sex

En zo liggend in bed
Las ik de lieve verjaarsberichten
Heb je een leuke dag?
Feestje gevierd?
Wat heb je gedaan?
Was het leuk?

Normaal heb ik zóveel woorden
Maar nu even niet
Wat zou ik kunnen zeggen?
Het verschil tussen wat ik kan
En wat anderen
denken dat ik kan
Is vaak een niet te overbruggen kloof

Ik lag in bed
En niet omdat het zo gezellig was

Maar ooit
Ooit!
Dan houd ik ontvangst
En iedereen komt
(Wie dat ook mogen zijn)
En we lachen
We praten
Genieten
En vieren mijn leven

Tot die tijd
Lig ik in bed
Feestbeest dat ik ben


Pauze

Hoewel we nog niet weg zijn, begin ik wel alvast met ontprikkelen. Even een paar weken geen blogjes schrijven en zeer beperkt gebruik maken van social media. Hoofd leegmaken, wolken kijken, ijsjes eten en hopelijk een beetje opladen, dat is het plan van de komende tijd.

Ik wens jullie een fijne zomer! Tot ergens eind augustus/begin september!

Hoe het gaat

Sinds een week of 6 zit ik in een voorzichtige lijn omhoog. Dat gaat niet lineair maar met flink wat pieken en dalen. Maar toch, omhoog. Ik lig nog even veel plat als voorheen maar ik merk dat áls ik op ben, ik wat meer kan doen. Ik heb zelfs van de week een was opgevouwen. Dat was zeker een maand of 10 geleden dat dit lukte! Ook stap ik makkelijker even op de scootmobiel, zonder dat het me compleet uitput. Van de week nog ben ik in alle vroegte, voordat de hitte te erg werd, naar de bieb gegaan om een stapel gereserveerde boeken te halen.

De pieken worden denk ik veroorzaakt door het zelf niet meer koken. Dat scheelt heel veel energie. En het slikken van Rhodiola rosea, ik gedij daar goed op. De dalen vinden – zoals altijd – hun oorzaak in alles wat tegenvalt en wat mijn brein of lijf niet kan opvangen of doordat er iets grensoverschrijdends gebeurt. Zo heeft het ongeluk met mijn scooter van drie weken geleden er voor gezorgd dat mijn hartslag twee weken van de rel was. Dat betekent dat mijn ochtendhartslag in rust sterk verhoogd was, voor mij een van de tekenen van een PEM. En dat als ik iets deed, zoals even staan of wat lopen in huis, mijn hartslag meteen rond de 120 zit. Inmiddels trekt dat nu weer bij en is het weer aan het zakken.

Hoewel de hitte voor veel ongemak zorgt bij veel mensen is er voor mij tot nu toe, zolang ik maar in de luchtstroom van een ventilator blijf, niet eens zoveel verschil. Net als anders lig ik vooral op bed, nu dan met een ventilator aan. Hoewel het evengoed 30 graden of zelfs meer in onze slaapkamer wordt, voelt het door de ventilator redelijk prettig aan. Ik spons mezelf eens in de zoveel tijd met een nat washandje af, dat verkoelt ook enorm. En terwijl ik dit schrijf lig ik met natte sokken aan in bed (dank je wel voor de tip Loes!). Maar waag ik me eens beneden dan verander ik in een zwetend snauwerig monster.

Mijn plan om eens in de twee weken naar de bewegingsbanken te gaan, staat nog steeds. Alleen kreeg ik dat scooterongeluk toen ik daar op weg naar toe was. Daarna was het even zo druk met PEM, afhandeling ongeluk en aanschaf scootmobiel dat het er niet meer van is gekomen. Deze week was het de bedoeling dat ik zou gaan maar dat lijkt me met deze hitte niet verstandig. Aangezien ik volgende week naar de fysio ga, kan ik pas over twee weken. Ik kan dus niet echt zeggen dat ik al iets heb opgebouwd. Maar dat geeft niet, ik heb de tijd.

Inmiddels ben ik nu drie weken bezig met extra maatregelen (voeding en supplementen) om de omzetting van het schildklierhormoon in mijn lijf wat te bespoedigen. En ruim 1,5 week sinds ik veel antivirale middelen slik, drink en eet. Tekort nog om daar effect van te merken. Wel merk ik dat alles weer went. Elke aanpassing die ik krijg voorgeschreven bij de orthomoleculair therapeut betekent altijd weer flink wat uitzoekwerk en wennen aan nieuwe producten en voeding. Dat loopt inmiddels weer allemaal als een zonnetje. Nu is het een kwestie van me netjes aan de adviezen houden en hopen dat het aanslaat. In september staat weer een volgende afspraak gepland. Als het goed is gaan we dan de verdere stappen bespreken zoals onderzoek naar de hormonale balans (progesteron-oestrogeenverhouding, beïnvloed de T3 gevoeligheid en die is bij mij niet op orde).

Een voorzichtige stijgende lijn dus. Ik ben positief!

Vakantie

Laatst schreef ik al dat ik graag op vakantie ga. Voor mij is het een hoogtepunt van het jaar. Ik maak niet veel mee, zie weinig mensen, ga bijna nooit op stap en dan is twee weken van huis zijn een enorme gebeurtenis.

Maar, ik ben ook snel van slag, heb veel rust nodig, verwerk prikkels niet goed en juist op vakantie gaan betekent natuurlijk een grote inbreuk op het normale dagelijkse ritme. Niet goed begrijpen wat de impact van een vakantie op mijn gezondheid kan zijn, heeft wel eens geleid tot een mislukte vakantie.

Een fout die ik bijvoorbeeld heel lang maakte tijdens het zoeken naar een fijne plek, is dat ik met verkeerde ogen keek naar potentiële vakantieverblijven. Jarenlang scande ik op fijne wandelgebieden. Zo gingen we naar Bretagne omdat ik die kliffen prachtig vond. Er loopt daar langs de kust een slingerend wandelpad bovenop die kliffen, de sentier des douaniers. Geweldig! Maar voor mij volstrekt onhaalbaar. Na een korte maar toch veel te lange wandeling over die kliffen waarbij ik na 5 minuten al wist dat ik daar de rest van de vakantie een prijs voor zou gaan betalen, besloot ik dat het voortaan anders moest.

Want die betreffende vakantie leek alles wel verkeerd. Dat kwam voor een groot deel aan hoe het huis lag en het huis zelf. Zo even vanuit huis lopen ging niet vanwege de omgeving. Het huis zelf was geweldig maar vol trappen. Het was zo’n typisch Frans huis met een garage op de begane grond en de rest van het huis op de eerste en tweede verdieping. Even naar de tuin lopen betekende trappen lopen en putte me volledig uit. Natuurlijk wist ik dat vooraf wel maar ik leid naast ME ook aan chronische zelfoverschatting. ‘Dat lukt wel ook al weet ik wel beter’ lijkt wel mijn levensmotto te zijn.

Die laatste vakantie in Bretagne was niet fijn. Ondanks de prachtige omgeving voelde ik me doodongelukkig. Doordat ik zo weinig kon, het weer bepaald niet meewerkte en ik dus veel in het huis zat voelde ik me gigantisch opgesloten. Ik werd uiteindelijk compleet ziek van heimwee en we zijn eerder naar huis gegaan.

Daar heb ik veel van geleerd. Of nooit meer op vakantie gaan óf veel beter nadenken wat haalbaar is voor mij. Dus niet alleen een plek zoeken van waaruit de mannen van alles kunnen ondernemen, maar waar ik me ook relaxt en niet opgesloten voel en waar wat meer zongarantie is. Inmiddels heb ik aan mezelf toegegeven dat een (privé)zwembad voor mij het summum van vakantiegevoel oplevert. En het levert inderdaad een volstrekt ander gevoel op als de mannen op stap gaan en ik achterblijf aan de rand van het zwembad onder een parasol!

Dordogne 2018

Maar er zijn meer factoren die een rol spelen:

De reis
We rijden meestal in etappes naar onze bestemming. Hoewel ik best graag richting Spanje of Italië zou gaan, kiezen we vanwege de afstand meestal voor Frankrijk. Onderweg hebben we meestal een hotelovernachting, zodat we per reisdag niet te veel uren maken.

Tijdens het rijden lig ik tegenwoordig op de achterbank. Voorin kan ik niet lang zitten vanwege het geflits aan mijn ogen (de strepen langs de snelweg zijn een aanslag voor mijn brein). Het feit dat mijn benen omhoog liggen scheelt voor mij enorm.

De bestemming
Om overduidelijke redenen doen wij niet aan kamperen. Voor mij is dat fysiek te belastend. We huren altijd een huisje, bij voorkeur van particulieren. In ieder geval altijd iets wat rustig in de natuur gelegen is en waar we niet heel veel andere vakantiegangers tegen komen.

Comfort
Ik kies altijd voor comfort. Tijdens het zoeken naar een huisje kijk ik altijd goed naar de foto’s.
– Is er een fijne bank in het huisje (waar ik op kan liggen)?
– is de slaapkamer een beetje normaal formaat? Een keer ben ik daarmee de mist in gegaan, het is niet fijn om een slaapkamer van 2 bij 2 te hebben als je weet dat je daar uren per dag ligt.
– Hoe is het uitzicht? Ik kan vaker niet dan wel mee met uitstapjes en een goed weids uitzicht geeft mij een heerlijk vrij gevoel.
– aanwezigheid van wasmachine en vaatwasser – wel zo makkelijk.


De mannen zijn tijdens de vakantie vaker op stap, even kanoën of wandelen, maar ik breng mijn meeste tijd bij het huisje door. Het is dus fijn als het een plek is waar ik me prettig voel.

Ritme
Een van de redenen waarom mensen zo van slag kunnen raken tijdens een vakantie is dat ze dan ineens allemaal activiteiten ondernemen die ze thuis niet doen. Of totaal anders eten. Ik probeer tijdens de vakantie daarom zoveel mogelijk mijn vertrouwde ritme aan te houden, houd zoveel mogelijk mijn normale rusttijden aan. Ik eet om medische redenen een vrij streng dieet en de spullen die niet in de Franse supermarkt verkrijgbaar zijn, neem ik mee van huis.

Verwachtingen bijstellen
Op vakantie gaan kan voor mij nogal eens een trigger zijn om ineens van alles te MOETEN. Thuis kan ik hooguit eens per week de deur uit maar op vakantie vind ik dan dat ik wat van de omgeving moet zien, een kasteel moet bezoeken en ga zo maar door. Meestal haalde ik een reisgids van de omgeving in huis om te kijken wat de bezienswaardigheden waren. Uiteindelijk maakte ik mezelf zo helemaal gek. Inmiddels heb ik geleerd de rem erop te zetten en meer per dag, soms per minuut te bekijken wat kan en waar ik behoefte aan heb. Gewoon wel zien wat er komt en hoe het loopt (of niet loopt). De mannen weten dat ze gewoon ook hun eigen gang moeten gaan. En lukt het om eens met zijn drietjes op een terrasje te zitten, geweldig. Maar plannen maken doe ik niet meer.

Geluk: Tot slot is het natuurlijk ook een kwestie van geluk hebben dat ik nog steeds op vakantie kan. Met een zeer inlevende man en puber die veel voor me doen en me afschermen van veel prikkels is er voor mij meer ruimte om op reis te gaan. Ook speelt een rol dat we financieel gezien wat te kiezen hebben en niet afhankelijk zijn van een tent op een overvolle camping. Want dan zou t hele verhaal niet door kunnen gaan.

De komende vakantie gaat weer naar de Dordogne, dat is vorig jaar heel goed bevallen. Ik had toen voor het eerst een rolstoel mee en dat maakte een wereld van verschil, dus die wordt dit jaar als eerste ingepakt ;-).

Lezen: De huisgenoten

Door een tip van Ogma las ik een tijdje geleden Vingervlug van Sarah Waters en dat smaakte naar meer. Vingervlug is een prachtige roman over het victoriaanse tijdperk vol intriges, lust en bedrog. Ik kende deze auteur niet maar zag dat ze een uitgebreid oeuvre heeft, dus het werd tijd voor een volgende Waters.

Ook De huisgenoten is een historische roman. Frances Wray woont samen met haar moeder in een oude villa in Zuid-Londen. Het is vlak na de Eerste Wereldoorlog, haar broers zijn gesneuveld en ook haar vader is overleden. Door verkeerde beleggingen en schulden blijven de dames berooid achter en om het hoofd boven water te houden en de vele schulden te kunnen afbetalen, nemen ze huurders in huis.

Met de komst van Leonard en Lilian Barber staat het dagelijks leven in de villa meteen op zijn kop. Dat komt onder meer door het verschil in afkomst – het echtpaar Barber behoort overduidelijk tot een andere sociale klasse – maar ook door de spanningen tussen Leonard en Lilian. Tussen Lilian en Frances ontstaat al snel een vergaand contact en als gevolg daarvan komen ze in een draaikolk aan gebeurtenissen terecht.

Klinkt beetje damesromanachtig toch? Maar dat is het niet. Ik kan alleen niet al te veel vertellen zonder de clou weg te geven. Het geeft een prachtig tijdsbeeld van onder meer het opkomende feminisme in de jaren twintig van de vorige eeuw, de trauma’s die WO1 achterliet en de problemen van de enorme armoede in die tijd.

Prachtige roman over hoe mensen zich staande houden als er een ramp gebeurt en wat zij doen om elkaar, zichzelf (of hun leefstijl) te beschermen.

De Huisgenoten
Sarah Waters
560 pagina’s

Doe ik ook eens makkelijk…

Omdat de temperatuur maandag nog redelijk was en mijn brood op was, besloot ik te gaan bakken. Met 30 graden brood bakken is niet fijn maar maandag werd het hooguit 23 graden volgens de weer-app.

Ik doe helaas niet veel meer in de keuken maar ik bak wel nog steeds mijn eigen brood. Ik moet glutenvrij eten en wat in de winkel te koop is, zit vol met troep en vind ik niet echt lekker. In de loop der jaren heb ik een eigen recept ontwikkeld en gemiddeld bak ik eens in de twee weken.

Nu had ik al zeker twee jaar een glutenvrije broodbakmix in de kast staan, ooit gratis gekregen. Goed voor 10 havermoutbolletjes. Omdat ik me niet al te jofel voelde en behoefte had aan makkelijk doen, besloot ik dat te maken. Makkelijk want volgens het recept hoefde je alleen het meel te mengen met water, gist en een beetje olie. Rijzen, bolletjes draaien, nog een keer rijzen en afbakken.

Dit werd het dus niet, maar dát hebben jullie vast al wel door.

Afijn, een kwartier later zat ik tot mijn oksels in een raar plakkerig deeg wat toen ik het ervan af probeerde te pulken de keuken inschoot, waar het zijn weg vond naar de kastdeurtjes, mijn haar, de vloer, de pot waarin de aardappelen staan, Dibbes die kwam kijken waarom ik zo stond te vloeken én het fornuis. De kans dat ik hier 10 bolletjes van wist te draaien was gekeerd. Hooguit de helft schatte ik in. Opgeven was geen optie aangezien ik nog steeds brood nodig had en geen energie meer had om alsnog een ander brood naar mijn eigen recept te gaan bakken.

Via kunstig metselwerk met twee pannenlikkers wist ik het in een vorm te frummelen waarna het verder kon rijzen en worden afgebakken. In plaats van 10 havermoutbolletjes was het uiteindelijk één plukkerige vormeloze massa en weet ik weer waarom ik nooit met pakjes en zakjes werk. Ik ben een kookwonder, maar alleen als ik zelf het recept bepaal. Ik moet trouwens wel toegeven dat het brood wel lekker en heerlijk luchtig is. Irritant genoeg luchtiger dan ikzelf ooit voor elkaar krijg. Maar evengoed was dit eens en nooit meer.

(Afbeelding Pixabay)

Kattige zaken

Na vier weken schildkliermedicatie toedienen gingen we afgelopen zaterdag met Smoes naar de dierenarts om opnieuw zijn bloed te laten testen. Ik was vol goede moed want aan alles merkte ik vooruitgang. Hij eet rustiger en minder, als ik hem optil voel ik zijn hart niet meer zo tekeer gaan, zijn spieren zijn weer wat meer ontwikkeld en hij is overduidelijk wat aangekomen.

Dat positieve beeld werd bevestigd door de dierenarts. Zijn schildklierwaarden zijn van 121 gedaald naar 13! Voor een kat is een waarde tussen de 10 en 30 optimaal heb ik begrepen. Zijn gewicht was 4,4 en is nu 4,77. Dat is een mooie stijging in zo’n korte tijd. We moeten zelfs uit gaan kijken dat hij niet verder aan gaat komen. Extra bijvoeren is zeker niet meer nodig, tot groot verdriet van Smoes.

Tijdens het wachten op de uitslag zijn we even naar mijn moeder gegaan, die boven de dierenartsenpraktijk woont. Smoes vond het maar raar.

Hij heeft zeker een half uur gewacht voor hij de mand uit durfde te komen. Uiteindelijk deed hij een voorzichtig rondje huiskamer, gaf overal wat kopjes tegen en kroop weer terug in de mand.

Terug bij de dierenarts bespraken we de waarden en dat was het. Over een maand of twee, drie laten we nog eens testen, misschien is het dan mogelijk om over te stappen op uiteindelijk een pil per dag, in plaats van twee. Allemaal zeer positief dus!

Thuis in zijn eigen vertrouwde mandje is het veel fijner natuurlijk

Vorige week kregen wij via mijn schoonouders veel kattenvoer. Hun kat is overleden en ineens stond er een enorme zak met kattenbrokjes in ons huis en veel nat voer. De brokjes bleken voor katten met blaasgruis problemen te zijn en zijn gedoneerd aan het asiel. De blikjes nat voer waren Hills a/d, voer met veel eiwitten en calorieën, bedoeld voor katten die moeten aansterken. Daar is bij Smoes geen sprake meer van ook al probeert hij me van het tegendeel te overtuigen. Dus besloot ik het te doneren aan het kleine weeshuis, een kattenopvang waar ik al eens eerder over schreef.

Zij waren hartstikke blij met de 20 blikjes. Dat voer is bijzonder prijzig (bijna 3 euro voor een een blik van 185 gram) en niet aan te slepen, want zeer geschikt voor zogende verzwakte moederpoezen. Dus fijn dat dit ook een goede bestemming kreeg!