Lezen: De huisgenoten

Door een tip van Ogma las ik een tijdje geleden Vingervlug van Sarah Waters en dat smaakte naar meer. Vingervlug is een prachtige roman over het victoriaanse tijdperk vol intriges, lust en bedrog. Ik kende deze auteur niet maar zag dat ze een uitgebreid oeuvre heeft, dus het werd tijd voor een volgende Waters.

Ook De huisgenoten is een historische roman. Frances Wray woont samen met haar moeder in een oude villa in Zuid-Londen. Het is vlak na de Eerste Wereldoorlog, haar broers zijn gesneuveld en ook haar vader is overleden. Door verkeerde beleggingen en schulden blijven de dames berooid achter en om het hoofd boven water te houden en de vele schulden te kunnen afbetalen, nemen ze huurders in huis.

Met de komst van Leonard en Lilian Barber staat het dagelijks leven in de villa meteen op zijn kop. Dat komt onder meer door het verschil in afkomst – het echtpaar Barber behoort overduidelijk tot een andere sociale klasse – maar ook door de spanningen tussen Leonard en Lilian. Tussen Lilian en Frances ontstaat al snel een vergaand contact en als gevolg daarvan komen ze in een draaikolk aan gebeurtenissen terecht.

Klinkt beetje damesromanachtig toch? Maar dat is het niet. Ik kan alleen niet al te veel vertellen zonder de clou weg te geven. Het geeft een prachtig tijdsbeeld van onder meer het opkomende feminisme in de jaren twintig van de vorige eeuw, de trauma’s die WO1 achterliet en de problemen van de enorme armoede in die tijd.

Prachtige roman over hoe mensen zich staande houden als er een ramp gebeurt en wat zij doen om elkaar, zichzelf (of hun leefstijl) te beschermen.

De Huisgenoten
Sarah Waters
560 pagina’s

Lezen

Omdat ik wat concentratieproblemen heb, lukt het me niet goed om te lezen, laat staan dat ik er een samenhangend stuk over kan schrijven maar ik ga nu wel weer een poging doen. Ik lees namelijk wel wat, zo af en toe. Veel leg ik opzij, te moeilijk /vaag / oninteressant /te veel beeldende woordenbrij. Maar sommige boeken dringen wel tot mijn brein door en zijn echt de moeite waard. Wat moeten jullie absoluut lezen?

De regen van Ionah – Santiago Pajares
Eén van de meest wonderlijke boeken die ik ooit las. Ik begon met lezen en legde het pas weg toen ik het uit had (het is een klein boekje hoor, dus ik was er zo doorheen). Ionah woont in de woestijn met zijn moeder. Er zijn geen anderen. Zijn wereld bestaat uit hitte, de keet waarin hij met zijn moeder woont, het onderhoud aan de waterput, jagen op schorpioenen voor voedsel en luisteren naar de verhalen van zijn moeder over hoe het vroeger was. Waarom zij daar zijn in de woestijn weten we niet.

Als zijn moeder overlijdt, blijft Ionah achter en leeft in stilte, jaar in, jaar uit. Hij leeft volgens de regels van zijn moeder, doet alles wat zij hem leerde. Op een dag besluit hij te vertrekken, waarheen weet hij niet. Op zijn tocht vindt hij Shui, meer dood dan levend en noodgedwongen keert hij terug naar zijn keet, waar hij voor Shui zorgt. Voor het eerst leert hij een ander mens dan zijn moeder kennen en maakt kennis met andere dingen. Hij weet immers alleen dat wat zijn moeder hem vertelde maar Shui weet andere dingen en verruimt zijn geest. Het contact met Shui doet zijn wereld veranderen.

Prachtig, wonderlijk en ontroerend.

Brug der zuchten – Richard Russo
Ik heb dit boek een paar keer weggelegd omdat het me te traag ging. Dikke pil, veel woorden en een verhaal dat zich heel langzaam ontvouwt en eigenlijk gebeurt er ook niet zoveel. Maar dat is tegelijkertijd de charme van deze roman.

In Brug der Zuchten lezen we over Lou C. Lynch, of Lucy zoals zijn bijnaam is, die zijn leven leidt naar het voorbeeld van zijn vader. Lou houdt van voorspelbaarheid. Hij heeft de kruidenierswinkel van zijn vader overgenomen, woont zijn hele leven in het stadje Thomaston en het toppunt van genot voor hem is om door de straten van zijn stad te lopen om te kijken of alles is zoals het altijd was.

Lou is getrouwd met Sarah en ze besluiten ter ere van hun 40-jarig huwelijk hun jeugdvriend Noonan te bezoeken, die in Italië woont en inmiddels een beroemde kunstschilder is. Noonan verliet Thomaston zodra dat kon en heeft over de hele wereld gezworven. Hij is in alles de tegenpool van Lou. In een poging grip te krijgen op zijn leven en zijn vriendschap met Noonan, schrijft Lou ter voorbereiding op zijn reis naar Italië zijn memoires.

Middels flasbacks lezen we over de wat vreemde vriendschap tussen Lou en Noonan en hoe die zich heeft kunnen ontwikkelen en lezen we afwisselend de geschiedenis van Lou en Noonan en de invloed van Sarah op hun beider levens.

Welkom in het rijk der zieken – Hanna Bervoets
Bervoets heeft met deze roman iets heel knaps gedaan: een heel mooi indringend boek schrijven over iemand met een chronische aandoening. Dat is knap. Want als er al over ziek zijn wordt geschreven in boeken, dan is het vaak over mensen die ziek worden, een strijd aangaan en dan overlijden óf overleven. Chronisch ziek zijn is anders. Het is namelijk chronisch. Mensen worden niet beter maar gaan ook niet dood. Het duurt maar en duurt maar. Daar een lezenswaardige roman over schrijven vind ik een prestatie. Chronisch ziek zijn is niet leuk en zeker geen makkelijk onderwerp. Meestal wordt aan ziek zijn een soort zingeving opgehangen, we lijden wel maar dat moet zin hebben blijkbaar, en aan chronisch ziek zijn valt gewoon niet veel eer te behalen, kan ik uit ervaring zeggen.

Als Clay met zijn vriendin en oppasbaby naar een kinderboerderij gaat, raakt hij besmet met een virus en wordt ziek. Doodziek. Na een zoektocht van maanden blijkt dat hij Q-koorts heeft. Hoewel de diagnose in eerste instantie opluchting brengt, eindelijk weet hij wat hij mankeert, dringt het langzaam tot hem door dat deze diagnose betekent dat zijn wereld steeds kleiner wordt en dat er weinig aan te doen is. Hij volgt braaf de aanbevolen therapieën maar kan hij in het begin nog dagelijks de deur uit en zelfs joggen, hij eindigt met ongewassen kleding op de bank in een soort delirium waar niets meer tot hem doordringt.

Prachtige roman over wat er met je gebeurt als je van het rijk der gezonden ineens in het rijk der zieken terecht komt. Het verhaal van Clay wordt verteld alsof we vanaf een afstand naar Clay kijken en beschrijven wat hem overkomt. Dat werkt wat bevreemdend en wekt wat afstand maar is juist daardoor heel krachtig vind ik. Want hierdoor wordt het geen tranentrekkerig verhaal. Dit vertelperspectief wordt afgewisseld met Clay die het Rijk der Zieken bezoekt. De verschillende plekken die hij in dit rijk bezoekt staan voor de (herkenbare) momenten in het leven van een chronisch zieke en de verschillende stadia van ontkenning, acceptatie en rouw die doorlopen wordt. Als chronisch zieke krijg je een diagnose, zoekt naar verbetering, vindt het niet, zoekt het in de alternatieve hoek, vindt daar ook geen verbetering en tenslotte leg je je neer bij het onvermijdelijke (of niet).

Pijnlijk boek om te lezen voor mij als ME-patiënt maar zeer de moeite waard, vanwege de onnavolgbare stijl van Bervoets. Ik denk ook dat zij hiermee een stem geeft aan heel veel mensen met een chronische onbegrepen onzichtbare aandoening.

Leestips

Het lijkt wel alsof er nooit een eind aan komt aan de stapel boeken die ik wil lezen. Mijn leeshonger doet me voortdurend boeken reserveren bij de bieb en die staan daar dan sneller klaar dan me lief is, omdat de stapel die ik nog moet lezen en die al in huis is, al torenhoog is. Leesstress die iedere lezer zal herkennen. Wat las ik de afgelopen tijd wat de moeite waard was?

Wij tegen jullie – Fredrik Backman

In dit vervolg op ‘Björnstad‘ is het opnieuw een schokkende gebeurtenis die de stad verdeelt. Het boek gaat verder waar het eerste deel eindigt. Na de ontknoping van de verkrachting door een sterspeler van een stadsgenoot, is het ijshockeyteam van Björnstad geminimaliseerd. De meeste spelers zijn overgestapt naar het team van de naburige stad Hed en het voorbestaan van de ijshockeyclub in Björnstad is onzeker. Door de manipulatie van een plaatselijke politicus lukt het om een sponsor voor de club te vinden en wordt er een nieuw team samengesteld. Een team samenstellen is één ding, daar een sterteam van te maken is een grotere uitdaging. Zeker omdat nog voor de selectie van start gaat opnieuw een gebeurtenis de stad in tweeën splijt.

Dit tweede deel is los te lezen van het eerder verschenen deel. Ook dit vond ik een prachtig boek. En ook dit is geschreven vanuit steeds wisselend perspectief. Dat maakt in het begin een beetje een rommelige indruk maar went snel. Omdat Backman er overduidelijk voor heeft gekozen dat dit deel los te lezen moet zijn van het eerder verschenen Björnstad wordt er wel erg veel uitgelegd, iets te veel naar mijn zin.

Zeker een aanrader. Al hoop ik wel dat Backmann hierna iets schrijft met een andere stad in de hoofdrol, want dit tweede deel voelt wel een beetje als een herhaling van hetzelfde trucje: een verdeelde stad na de onthulling van heftige gebeurtenissen.

De onsterfelijken – Chloe Benjamin
Dankzij Instagram werd ik op dit boek gewezen. Ik kende de auteur niet maar wat een schrijftalent! In ‘De onsterfelijken’ volgen we vier broers en zusters uit het gezin Gold die voor de lol in hun jeugd naar een helderziende gaan. Tijdens een individueel consult krijgen zij hun sterfdatum te horen. Eenmaal thuis houden ze die datum allemaal voor zich en proberen het naast zich neer te leggen. Toch heeft die kennis over hun sterfdatum grote invloed op hun levens en alle keuzes die ze maken.

We volgen de levens van Simon, Klara, Daniel en Varya in de volgorde van hun sterfdata. Een beetje luguber maar heel fascinerend uitgangspunt en een prachtige roman over familie en lot en wat je kunt doen om je lot te ontlopen. Ga je juist riskant en op het randje leven, probeer je elk risico te vermijden om aan je lot te ontsnappen, probeer je het lot te bedotten door degene die je het voorspelt de mond te snoeren of zoek je afleiding in een magische wereld?

Ik vond niet elk personage even interessant, met name Daniel vond ik erg vlak en er wat bekaaid van afkomen maar het boek leest als een trein. Bovendien vind ik de vraag of het vooraf weten van je sterfdatum werkt als een selffulfilling prophecy erg interessant. Chloe Benjamin gaat op mijn lijst van auteurs waar ik alles van wil lezen.

De verdwijning van Stephanie Mailer – Joel Dicker
Dit derde boek van Joel Dicker deed me wat aan het werk van Agathie Christie denken: er is een moord (in dit geval een viervoudige moord van jaren geleden), de detective stuit op een probleem (de moord blijkt anders in elkaar te zitten dan gedacht) en tijdens het oplossen vallen er opnieuw doden en maak je als lezer kennis met alle verdachten en personages en kun je zelf aan het puzzelen tot er op het laatst iets uit de grote hoed wordt getoverd en het toch allemaal heel anders in elkaar steekt dan je dacht.

In dit geval wordt rechercheur Jesse Rosenberg die op het punt staat met pensioen te gaan, door journaliste Stephanie Mailer gewezen op onvolkomenheden. De eerste door Jesse opgeloste moordzaak ooit twintig jaar geleden, steekt anders in elkaar dan hij dacht. Ze wil niet vertellen wát er aan de hand is maar belooft later contact met hem op te nemen. Een paar dagen later blijkt ze te worden vermist en Jesse neemt contact op met zijn oude partner Derek Scott om opnieuw te duiken in de viervoudige moord op de burgemeester van het stadje Orphea, zijn vrouw en zoon en een toevallige voorbijgangster. Ook proberen ze Stephanie Mailer op te sporen.

Dit is het derde boek van Dicker wat ik las. Over zijn eerste boek ‘De waarheid over de zaak Quebert’ was ik lyrisch. Zijn tweede boek ‘Het boek van de Baltimores‘ vond ik wat tegenvallen en bij vlagen wat saai. En dit? Tja, ik ben wat dubbel. Dicker kan zeker schrijven en ik las het boek in vier dagen uit, dat zegt wel iets want het is meer dan 600 pagina’s dik. Maar tegelijkertijd vond ik sommige personages erg over de top. Bovendien stoorde ik me vaak aan houterigheid van de dialogen, zo praten mensen niet met elkaar!

Neemt niet weg dat het een lekker vreetleesboek is.

Lezen: de koning van Amerika

Soms lees je een boek dat je geweldig vindt. Omdat het leest als een trein, een mooi tijdsbeeld geeft, het spannend is en gewoon ook goed is geschreven. En je kent de auteur niet. Nooit van gehoord. En dat je dan na lezing erachter komt dat de auteur stapels boeken heeft geschreven. Dát beste mensen, is mijn beeld van de hemel.

‘De koning van Amerika’ van R.J. Ellory stond al heel lang op mijn bibliotheekverlanglijst. Zó lang dat ik niet meer wist waarom ik het erop had gezet. Had ik een recensie gelezen? Was ik getipt? Geen flauw idee. Ik reserveerde het, ging lezen en was verkocht.

Als de Ierse bokser Danny eind jaren dertig meedoet aan een IRA-actie, loopt deze gierend uit de bocht. In de nasleep ervan, loopt het nog meer uit de hand en vallen er doden. Hij verlaat hals over kop Ierland, wordt het land uit gesmokkeld onder een valse naam en vertrekt met de boot naar Amerika, onderweg naar een nieuw leven.

Aangekomen in New York, inmiddels heet hij Frank Madden, ontmoet hij broer en zus Nicola en Lucia Mariani. Zij zijn afkomstig van Corsica en op zoek naar geld (Nicola) en roem (Lucia). Om dat te bereiken moeten ze eerst op de juiste plek zijn, Los Angeles. Om het geld te verdienen voor de reis ernaar toe, strikt Nicola Danny om te boksen voor geld. Ook dit loopt uit de hand en Danny/Frank vlucht met broer en zus naar Los Angeles.

Daar proberen zij een leven op te bouwen. Voor Lucia en Frank is dat in de filmwereld terwijl Nicola steeds meer verstrikt in de onderwereld raakt. Hij ontglipt telkens de dans maar de politie in de vorm van inspecteur Hayes zit hem steeds dichter op zijn hielen.

Geen boek met enorme diepgang maar wel goed geschreven en het geeft een mooi tijdsbeeld van het Hollywood van de jaren dertig en de invloed van de Maffia op de filmindustrie. Met op de achtergrond de vraag of je er ooit in slaagt het leven dat je probeerde te ontvluchten, ook daadwerkelijk achter je te laten. Je stapt weliswaar in een nieuw bestaan maar je blijft hetzelfde mens, hebt dezelfde angsten en maakt dezelfde fouten. Soms word je ingehaald door het verleden en herinneringen.

Aanrader. Ik heb de volgende boeken van Ellory al weer in huis gehaald. Dit valt voor mij in de categorie vreetlezen: verstand op nul en doorlezen maar.

Netlix

De laatste tijd heb ik doordat ik erg inactief was, behoorlijk wat gezien op Netlix. Kijken lukt meestal wel en het leidt fijn af. Niet alles is de moeite van het vermelden waard, maar ik heb ook veel moois gezien wat ik jullie niet wil onthouden.

The highwaymen
Allereerst een film en geen serie. Ik heb geloof ik nog nooit een film of serie met Woody Harrelson gezien die ik niet de moeite waard vond. Dus toen ik zijn naam voorbij zag komen in de aankondiging van The highwaymen, was dat voldoende aanleiding om te kijken.

Deze op historische feiten gebaseerde film gaat over twee voormalige agenten van de Texas Rangers, Frank Hamer en Maney Gault. Zij krijgen opdracht de legendarische Bonny en Clyde op te sporen en uit te schakelen. Wat deze film interessant maakt is niet zo zozeer de jacht op Bonny en Clyde dan wel de wijze waarop anti-helden Frank Hamer (gespeeld door Kevin Costner) en Maney Gault (Woody Harrelson) het aanpakken en hoe ze met elkaar omgaan.

Hamer is na zijn pensioen gaan samenleven met een rijke vrouw en geniet van een gezapig bestaan met een varken als huisdier. Hij wordt in opdracht van de vrouwelijke gouverneur (best bijzonder in die tijd volgens mij) Ma Ferguson benaderd om Bonny en Clyde op te sporen, die al twee jaar een spoor van dood en vernieling achterlaten. Ondanks dat ze worden opgejaagd door stapels politieagenten, ontsnappen ze steeds, daarbij toegejuicht als filmsterren door de bevolking.

Hamer zoekt zijn oude maat Gault op, inmiddels aan lager wal geraakt en een dronkaard, en ze starten de jacht, daarbij tegengewerkt door politie-eenheden uit de verschillende staten die niet snappen waarom die twee oude ‘sukkels’ zich ermee gaan bemoeien.

De gesprekken tussen Costner en Harrelson zijn vaak hilarisch en ze zijn mooie antihelden met hun buikje, hun stramme lijf en het onvermogen om nog normaal te schieten. Toch weten ze Bonny en Clyde in de val te lokken.

Erg leuke film.

Van de fantasy-thriller serie The OA uit 2016 begreep ik geen donder, maar tóch vond ik het heel leuk om te kijken. Het is een mysterieus en pakkend verhaal. Inmiddels staan er twee seizoenen op Netflix.

Zeven jaar na haar verdwijning duikt Prairie Johnson ineens weer op. De blinde Prairie is als kind geadopteerd, verdwijnt als jong volwassene en als ze weer opduikt blijkt ze weer te kunnen zien. Waar ze al die jaren is geweest, kan en wil ze niet vertellen aan de autoriteiten of aan haar adoptie-ouders. Ze vertelt het wel aan een groepje mensen dat ze om zich heen verzameld, stuk voor stuk buitenstaanders. Omdat ze ze nodig heeft.

Wat volgt is een op zijn zachtst gezegd uitermate vreemd verhaal. Ze is samen met een aantal andere jongeren al die jaren door ene dokter Percy als proefpersoon gebruikt in een wetenschappelijk experiment. Percy doet onderzoek naar het grensgebied tussen leven en dood. Na de laatste aflevering van seizoen 1 bleef ik behoorlijk gefrustreerd achter door het abrupte einde, niet wetend dat er een seizoen 2 aankwam. Vond ik seizoen 1 wel aardig (vooral intrigerend), seizoen 2 is vele malen beter en spannender. Het wachten is nu op seizoen 3. Het is nog niet duidelijk óf het komt en wanneer het komt. Met het einde van seizoen 2 kun je helaas alle kanten op.

Aquarius is een al wat oudere serie over rechercheur Sam Hodiak (gespeeld door David Duchovny) en zijn collega Brian Shafe van de Hollywood divisie. Een oude vlam van Hodiak vraagt hem haar tienerdochter op te sporen die van huis is weggelopen. Zij blijkt te zijn geronseld door Charlie Manson, de bekende seriemoordenaar. Je ziet mooi hoe Manson meisjes in zijn web strikt, ze helemaal afhankelijk maakt van zijn goedkeuring en hoe hij ze de hoer laat spelen, zonder dat ze het zelf zo zien. Alles voor ‘de familie’, zoals Manson het noemde.

Elke aflevering kent verschillende verhaallijnen. Die met Manson speelt een grote rol maar er komen ook andere zaken aan de orde zoals het privéleven van Hodiak, zijn relatie met zijn deserterende zoon en alcoholische ex-vrouw maar ook historische feiten zoals de opkomst van de Black Panthers, de moord op Bobby Kennedy en de eerder genoemde Manson familie.

Goede politieserie die losjes gebaseerd is op historische personages. Enige minpunt vind ik het feit dat Hodiak continu wordt besprongen door vrouwen. Zo geloofwaardig vind ik Duchovny niet als sexbom. Maar hij schijnt in het echte leven te zijn behandeld voor een sexverslaving, zo wist mijn fysio te vertellen, dus waarschijnlijk is dit gewoon een humorvolle verwijzing naar zijn privéleven. Er zijn twee seizoenen verschenen van Aquarius en ze staan allebei op Netflix.

Waarschijnlijk ben ik de enige die nog nooit Mad Man keek, een Amerikaanse dramaserie die op de Nederlandse televisie werd uitgezonden. Er zijn 8 seizoenen geloof ik en eenmaal het eerste seizoen gemist, is het me nooit gelukt aan te haken. Mad men gaat over het reclamebureau Sterling Cooper in het New York van eind jaren ’60. Hoofdpersoon is Donald Draper, creatief directeur van het bureau. Een tijd waarin de werkende vrouwen op het bureau vooral als speeltje worden gebruikt en ze zelf daar schijnbaar aan meewerken doordat ambities worden opgevat als ‘het vinden van een geschikte man’. Elisabeth Moss (‘Top of the lake’, ‘The handmaid’s tale’) speelt een geweldige rol als Peggy Olson die meer wil in het leven en zich weet op te werken van secretaresse tot reclameschrijver.

De hoofdpersoon Donald Draper is op het eerste gezicht een oppervlakkige rokkenjager die zijn vrouw bedriegt, de hele dag zuipt en rookt en de gladde jongen uithangt. Gaandeweg blijkt er toch een mens te zitten achter die facade en wordt hij achtervolgd door spoken uit zijn verleden. Het is een beetje een schoft maar wel een aantrekkelijke schoft met het hart op de juiste plek, ook al is zijn moraal niet om over naar huis te schrijven.

Alles aan deze serie klopt vind ik. Het tijdsbeeld, de decors, de veranderende man-vrouwverhouding, de denigrerende toon waarop vrouwen werden aangesproken, zo treffend in beeld gebracht. En roken en drinken dat ze doen! Overal en continu. Ik denk dat het daar blauw heeft gestaan op de set tijden de opnames en dat ze op zijn minst er allemaal een nicotineverslaving aan over hebben gehouden.

Natuurlijk is het allemaal zwaar overtrokken maar ik smul ervan.

Ik kijk elke avond een aflevering van Mad Men met de man. Aquarius is voor mij een serie die ik vooral overdag kijk. Beide series gaan over hetzelfde tijdvak maar dan met andere uitersten. Heel leuk om dat zo te zien.

Lezen

De laatste tijd verslind ik boeken alsof het chocola is. Ik ben lekker op dreef! Wat las ik onder meer de laatste tijd?

Deze afbeelding heeft een leeg alt-attribuut; de bestandsnaam is vrouwvanboekbinder-1.jpg

De vrouw van de boekbinder – Belinda Starling
Helaas schreef deze auteur maar een boek, vlak na het verschijnen van ‘De vrouw van de boekbinder’ overleed ze. Dat is heel jammer want het smaakte naar meer. In dit boek volgen we Dora Damage die in 1859 de boekbinderij van haar vader van de ondergang probeert te redden. Na het overlijden van haar vader heeft haar man het bedrijf overgenomen maar door zijn reuma heeft hij steeds meer problemen om zijn beroep uit te oefenen. Ze raken klanten kwijt en lopen inkomsten mis. Om te voorkomen dat ze naar het armenhuis moeten, neemt Dora stiekem het bedrijf over. Ongehoord in deze tijd waarin het voor vrouwen verboden was dit beroep uit te oefenen. Voor de buitenwereld lijkt het alsof haar man nog het bedrijf runt en de boeken bindt maar achter de schermen doet zij al het werk.

Het feit dat zij een vrouw is en eigenlijk helemaal niet het vak van boekbinder mag uitoefenen, maakt haar kwetsbaar en al snel komt ze in de greep van een groepje aristocraten dat verboden werken wil laten binden. Omdat het goed betaalt gaat ze hierin mee maar meer en meer raakt ze verstrikt in intriges en complotten en is haar situatie eigenlijk nog meer kwetsbaar dan voorheen. De drang naar lijfsbehoud en eten is groter dan haar normbesef.

Mooi en spannend boek met geweldige beschrijvingen van het Victoriaanse Londen. Wel vond ik af en toe de beschrijvingen van het bindproces wat té uitgebreid en daardoor langdradig. Maar zeker een aanrader. In mijn bieb was het helaas niet meer, daarom heb ik dit boek op mijn Kerstmisverlanglijst gezet en gekregen.

Björnstad – Fredrik Backman
Toen ik hier twee weken geleden jubelde over ‘Een man die Ove heet’, de debuutroman van Backman, kreeg ik vanaf meerdere kanten de reactie dat andere boeken van Backman niet dat niveau bereikten. Nu kan het toeval zijn maar het volgende boek dat ik van hem las was ‘Björnstad’, zijn zesde boek en ik vond het fenomenaal en véél beter dan Ove. Ove was een tussendoortje, een paaseitje waar je vrolijk van wordt. ‘Bjornstad’ is een chocoladetaart met noten én chocoladesaus.

Eerlijk is eerlijk, het was wel even moeilijk in het verhaal te komen door het voortdurend wisselende perspectief. Er is namelijk niet één hoofdpersoon. Als er al een hoofdpersoon is, dan is het Bjornstad, de stad waar alles zich afspeelt. Het is een klein Zweeds stadje diep in de bossen. Leven is daar meer overleven. Er is niet veel. Winkels zijn gesloten, er is nu alleen nog maar een grote supermarkt en een kroeg waar de ontslagen fabrieksarbeiders rondhangen. De fabriek staat op het punt van omvallen want er is niet voldoende werk. Maar een ding heeft Bjornstad nog wel en dat is ijshockey. Alles staat in het teken van de club.

Als het juniorenteam van de club kans maakt om landskampioen te worden, komt alles en iedereen in het stadje in een soort ketel terecht waarna gebeurtenissen al snel naar een soort kookpunt leiden. Centraal staat de hoop dat als het juniorenteam wint, de stad betere tijden gaat kennen. Want een winnend team trekt investeerders. De teamleden worden op handen gedragen, er is een cultuur die uitdraagt dat alles wat goed is voor de club, goed is voor iedereen. Grensoverschrijdend gedrag wordt getolereerd, want de club gaat voor. Tot iemand het niet meer pikt en tegen de stroom inzwemt.

Meer details kan ik niet prijsgeven want anders ga ik de clou vertellen. Maar wat een prachtig boek! Over hoop en moed om tegen de stroom in te zwemmen en geheimen aan het licht te brengen.

Ik las dat er een vervolg is verschenen op dit boek, ‘Wij tegen jullie’, dat heb ik natuurlijk meteen gereserveerd bij de bieb.

Meisje met de parel – Tracy Chevalier
Niet alles wat ik las, vond ik mooi. Een grote teleurstelling vond ik ‘Meisje met de parel’ van Tracy Chevalier. Haar boek ‘De onschuld’ heb ik verslonden (ik schreef er hier over). Dat boek gaat over een familie die na een persoonlijke tragedie naar Londen verhuist om als meubelmakers voor een circus te gaan werken. Prachtig boek met geweldige beschrijvingen van het 18e eeuws Londen. Ik reserveerde ‘Meisje met de parel’ en sloeg het vol verwachting open. En viel in slaap, sorry.

Ik las over Griet die als dienstbode in Delft gaat werken in het huis van de beroemde schilder Johannes Vermeer. Gaandeweg krijgt ze steeds meer het vertrouwen van deze schilder en dat zorgt voor spanningen in het huis.

Ik vond het saai en langdradig en waar ik de beschrijvingen in ‘De onschuld’ prachtig vond en Londen echt tot leven kwam, deed dit boek me helemaal niets. Het geeft wel een mooi tijdsbeeld van de Gouden eeuw maar ik vond met name Johannes Vermeer heel vlak beschreven. Het blijft mij volstrekt onduidelijk waarom hij nu zo gecharmeerd is van Griet en haar zoveel verantwoordelijkheid geeft. Maar goed, ik ben dus die ene persoon in Nederland die dit een stom boek vond. Kan gebeuren toch?

Lezen en kijken

Onlang las ik twee boeken van Willy Vlautin, ‘Laat me niet vallen’ en ‘De ruwe weg’ en genoot daar enorm van. Een paar maanden geleden had ik al ‘Noordwaarts’ gelezen, ook van hem. De boeken van Vlautin gaan over het moderne Amerika waar bepaalde lagen van de bevolking volledig buiten de boot vallen. Kinderen worden in de steek gelaten door ouders, worden zwanger en het huis uit geschopt, hebben geen perspectief op een beter leven maar proberen er toch iets van te maken. Omdat ze een droom hebben, of koppig zijn. Eigenlijk is dat wat de boeken die ik tot nu toe van hem las, bindt. Prachtige romans, enorm intens en rauw en zeker ‘Laat me niet vallen’ liet me volkomen onthutst achter.

Na die verpletterende leeservaring was het tijd voor iets luchtiger literatuur. Ik ben nu bezig in ‘Een man die Ove heet’ van Fredrik Backman. Een soort tragikomedie die heerlijk vlot leest. Ove is eind vijftig, een mopperkont met het hart op de juiste plek en een sterk gevoel voor hoe het hoort. Dus loopt hij elke ochtend in zijn woonwijk een inspectieronde om te controleren of er geen onrechtmatigheden zijn, poetst één keer per jaar zijn aanrechtblad op met olie en elke twee jaar legt hij de tuintegels opnieuw. Of dat nu nodig is of niet.

Na een persoonlijke tragedie besluit Ove dat het welletjes is. Het hoeft allemaal niet meer van hem. Maar al zijn pogingen te ontsnappen aan het aardse bestaan lopen stuk op de buren die een bord voor hun kop hebben en hem lastig vallen omdat ze ladders willen lenen, hem eten komen brengen en hem het leven weer in sleuren. Dan is er ook nog een vervelende zwerfkat die niet weg wil gaan en voordat Ove het weet heeft hij, die elke minuut van zijn leven heeft gepland, niets meer in de hand. Heerlijk boek! ‘Een man die Ove heet’ is het eerste boek van Fredrik Backman maar verscheen al in 2013 en ik zag dat hij inmiddels heel wat daarna heeft geschreven. Dat ga ik natuurlijk allemaal lezen, fijn vooruitzicht!

Dan keek ik ook nog twee series op Netflix die allebei zeer goed bevielen. Bij de tragikomedie ‘After Life’ van Ricky Gervais heb ik letterlijk zitten janken van het lachen maar ook soms wat traantjes weg gepinkd. Zo goed. Zes afleveringen van hooguit 25 minuten en elke scene was de moeite waard. Het gaat over Tony die recent zijn vrouw verloor en het leven niet meer ziet zitten. Maar omdat niets meer lukt, lukt zelfmoord ook niet. Hij besluit verder te leven maar alleen nog op zijn voorwaarden: hij zegt alles wat in hem opkomt tegen iedereen die het wil horen of niet horen. Met tenenkrommende scene’s die zó gênant zijn dat je soms vergeet adem te halen, en daarom juist zo goed.

Na After Life keek ik het tweede seizoen van de Australische serie ‘Secret City’ over Harriet Dunkley die net als in het eerste seizoen ineens weer betrokken wordt bij allerlei politieke complotten. In dit seizoen is ze geen journalist meer maar media-adviseur van een politica maar verder speelt ze nog dezelfde rol: die van onvoorstelbaar nieuwsgierig aagje met een neus voor wat niet klopt. Leuke serie voor wie van politieke thrillers met een vleugje cyberspionage houdt.

100 jaar eenzaamheid’

Lees ik net op NRC.nl dat ‘100 jaar eenzaamheid’ van Gabriel García Márquez, sinds lang een van mijn favoriete auteurs, een Netflix-serie wordt! Hoe ze dát gaan aanpakken? Ik ben heel benieuwd of dat verhaal zich überhaupt laat verfilmen.

‘100 jaar eenzaamheid’ verhaalt over de geschiedenis van de familie Buendia in het stadje Macondo en de gebeurtenissen in die familie zijn krankzinnig, vol met geesten, opstanden, geweld, visioenen, vrouwen die ten hemel stijgen, een man die continu omringd wordt door gele vlinders. Het genre van Márquez wordt magisch realisme genoemd en het zal duidelijk zijn waarom, als je zijn boeken leest.

Mijn eerste kennismaking met ‘100 jaar eenzaamheid’, vergeet ik nooit meer. Ik zat in de 6e klas van de middelbare school en ging met drie vriendinnen een weekend naar Parijs. Ik had voor onderweg voor in de bus dit aan mij onbekende boek in mijn rugzak gestopt. Misschien dat ik het van mijn vriendje had gekregen, die een boekenfanaat was?

In ieder geval, ik begon te lezen en de rest van dat weekend wilde ik daarmee doorgaan. Ik kon het nauwelijks opbrengen sociaal te doen en mee te doen aan de activiteiten die je nu eenmaal doet op die leeftijd. Dus gingen we naar een discotheek, terwijl ik eigenlijk alleen maar wilde lezen. Nog nooit eerder was lezen zo’n overrompelende ervaring geweest. Dat kwam geheel door de stijl van Márquez, die een magische sfeer wist te scheppen.

Ik denk dat ik alle boeken van Marquez heb gelezen en mooi vind, maar ‘100 jaar eenzaamheid’ is samen met ‘Liefde in tijden van cholera’ toch wel mijn favoriet. En net als dat veel mensen huilen als hun favoriete popartiest overlijdt, liet ik toch wel een flinke emmer vol tranen na het overlijden van Márquez in 2014. In 2012 was al bekend gemaakt dat hij aan dementie leed en dat raakte me zo mogelijk nog meer. Dat zo’n begenadigd verteller zo’n aandoening moest krijgen!

En dat gaan ze in een serie proppen. Arme makers. Want maak maar eens iets wat op kan tegen de beelden die Márquez in mijn hoofd (en dat van zoveel anderen) heeft gebeiteld.

Nu ik het er over heb, ik ga het snel herlezen. Doei!

Lezen: De Bruggenbouwer

Toen ik ontdekte dat er een nieuw boek van Markus Zusak was verschenen, kreeg ik zowat hartkloppingen. Dat moest en zou ik hebben! Gelukkig lag het niet lang na die ontdekking onder de kerstboom. Een paar jaar geleden las ik van Zusak De Boekendief. Ik kan niet in normale bewoordingen vertellen wat dat boek met mij deed, dus doe ik het ook niet. Ik zeg alleen maar: lees dat boek!

De verwachtingen voor De Bruggenbouwer waren dus ietwat hoog gespannen en dat is zacht uitgedrukt. Vaak is dat misschien niet zo’n goed voorteken, want ga dát maar eens waarmaken als auteur. Dat deed Zusak wat mij betreft dus ook niet. Ik had in ieder geval al op de eerste pagina een hmmm-ik-weet-niet-of-ik-dit-leuk-ga-vinden-gevoel en dat zette een ondertoon die me het hele boek vergezelde, die twee weken lang dat ik me er doorheen worstelde. 

Nou is dat niet geheel terecht want ik vond het bij vlagen ook prachtig en ontroerend. Het is het verhaal van de vijf Dunbar-jongens die alleen achterblijven als hun moeder overlijdt en hun vader na de begrafenis verdwijnt. De oudste zoon, Matthew – tevens verteller van dit verhaal – probeert zo goed en kwaad als het gaat zijn jongere broers voor al te veel rampspoed te behoeden. Dat lukt niet of nauwelijks want er gebeurt veel ellendigs. Maar goed, ze hebben een dak boven hun hoofd, geen honger, een uitdijende collectie huisdieren – van goudvis tot muilezel – en de familie verkeert in een staat van voortdurende chaos, soms vrolijk, soms beladen. Als op een dag ineens pa Dunbar het huis inloopt en een vreemd verzoek heeft, gaat alleen Clay, de op één na jongeste broer,  daarop in.

Het verhaal is absoluut aangrijpend en bij vlagen vloog het me naar de strot. In die zin raakte het boek me wel. Maar ik had moeite met de wat ingewikkelde maar zeker unieke schrijfstijl. Ook verspringt het verhaal continu tussen vroeger en nu. Van de jeugd van hun moeder in het communisische Polen en hoe zij daar weg wist te komen, het eerste huwelijk van hun vader en hoe pa en ma elkaar uiteindelijk hebben ontmoet tot vooruitblikken op naderend onheil.

De continu alwetende stem van Matthew die voortdurend verwijst naar al het verschrikkelijks dat nog gaat komen, ging uiteindelijk echt irriteren. Ik sleepte me door het boek heen en vond het achteraf wel een mooi boek maar ook razend irritant om te lezen, al moet ik eerlijk zeggen dat ik om de laatste pagina’s moest huilen.

Nou hoeft kunst natuurlijk niet mooi te zijn om een doel te bereiken en zo is het ook met boeken. Al hoop ik wel dat een volgend boek van Zusak me wat meer positief grijpt. Het wekte in ieder geval wel veel in mij op, dus in die zin vind ik het toch een aanrader. Ik kan me ook voorstellen dat je het een prachtig boek vindt als je niet net als ik van die achterlijk hoog gespannen verwachtingen hebt van De Bruggenbouwer.

Markus Zusak
De Bruggenbouwer
576 pagina’s

 

PS: nav het stuk van gisteren over een stage kreeg ik over de mail weer veel tips. Dank! Inmiddels hebben wij gisteravond te horen gekregen dat S. een stageplek heeft. 

 

Kattentaal

Gerrie vindt het ook een interessant boek

Als ik de overloop oploop, zie ik de buurkat ongegeneerd gapend uit de werkkamer lopen. Dát was een fijne dut. Het mislukt om hem het huis uit te werken want hij gaat net buiten mijn bereik onder het bed zitten. Later rennen we rondjes om de eettafel en om de gitaar van M. heen en dan, nadat ik het heb opgegeven, verlaat hij het strijdtoneel met opgeheven hoofd op een door hem gewenst moment.

Wat dacht ik toch, ik zou beter moeten weten, van een kat verlies je altijd.

Omdat de buurkat ons zo frequent terroriseert, denken onze katten dat het normaal is. Het huis is schijnbaar een doorgangsstation van ongewenste vreemdelingen. Als je als tactiek altijd de andere kant opkijkt, heb je er bijna geen last van. Bijna. Naast deze kat komen er ook twee andere katten af en toe buurten. Echt leuk vinden ze het niet. Maar om nu in beweging te komen en het vreemde volk te verjagen?

Over katten gesproken, ik lees een interessant boek nu: I love happy Cats. Handleiding voor een gelukkige kat, van kattengedragstherapeut Anneleen Bru. Het boek werd me aangeraden door onze dierenartsassistente die ook kattengedragstherapeut is, toen we het hadden over het gedrag van Dibbes en Gerrie. Je kunt weinig verwachten van katten die zo lang op straat hebben geleefd. En vooral Gerrie begrijp ik soms niet. Hij laat zich nog steeds moeilijk benaderen en is regelmatig gestrest en ongelukkig. Ik zou graag willen weten hoe ik hem zich veiliger kan laten voelen.

De huiskat van tegenwoordig stamt af van de Noord-Afrikaanse wilde kat, een solitaire jager. Deze wilde kat ontwikkelde een heel scala aan gedragingen en manieren van communiceren om te overleven in verschillende omstandigheden. De huiskat beschikt nog steeds over ditzelfde pakket aan gedragingen en overlevingsmogelijkheden en daar heb je dus meteen het probleem. De van oorsprong alleen levende kat, leeft tegenwoordig op een oppervlak dat veel kleiner is dan wat zijn voorouder tot zijn beschikking had én vaak in een groep, omdat baasjes denken dat het gezellig is voor Flip als hij een vriendje krijgt. Dat levert dus stress op.

Katten zijn sowieso stressgevoelig. Ze zijn klein, kwetsbaar en daarom meestal conflictvermijdend. Sociaal contact anders dan paren zit niet echt in het genenkoffertje. Een kat voelt zich snel bedreigd en veel van hun gedrag komt daaruit voort. Uit voorkomen dat ze ontdekt worden, denk aan het begraven van de poep, zodat een vijand die niet ruikt. Denk aan het schrapen rond de etensbak, dat een verwijzing is naar het begraven van eten, om dezelfde reden. Katten zijn om dezelfde reden enorme routinedieren: elke dag of zelfs meerdere malen per dag hetzelfde loopje doen, om te scannen of alles nog wel klopt. Om die reden zijn ze ook snel gestrest als iets afwijkt of verandert, want dat betekent vanuit hun genenpakket bedreiging. En dat laatste is natuurlijk nogal eens het geval in een huishouden met mensen en meerdere katten want daar verandert regelmatig iets.

Om zich veilig te voelen moet een kat zoveel mogelijk keuzes hebben. Keuze waar hij slaapt, eet, jaagt, speelt. Meerdere verstopplekken in een huis. Er moet veel keus zijn want de plekken wisselen voortdurend, afhankelijk van de gevoelde bedreigingen. Zeker als er andere katten in huis zijn. Door middel van geursporen communiceren ze met elkaar, verdelen ze de plekken om de harmonie te bewaren. Zo zie je hier vaak dat ze om en om in hetzelfde kistje liggen te slapen, dan ligt Dibbes er in de ochtend in en Smoes in de middag. En zeggen ze met hun achtergelaten geuren als het ware ‘ik was hier vanmorgen, doe jij dan nu je ding, dan kom ik vanavond weer terug’.

Er staan veel leuke feitjes in het boek. Dat bijvoorbeeld kont aan kont liggen niet betekent dat ze elkaars gezelschap opzoeken, maar dat ze beiden op dezelfde plek willen liggen en elkaar dus om wille van de plek tolereren. Liggen ze met de koppen naar elkaar toe, dan hebben ze elkaar wel opgezocht. Dan gaat het niet om de plek maar om het gezelschap.

Niet alles is logisch in mijn ogen. Bru schrijft meerdere malen dat katten het vaak niet plezierig vinden om geaaid te worden. Een kattenvacht het is extreem gevoelig en het zou pijnlijk aanvoelen. Nu heb ik in de 30 jaar dat ik katten heb blijkbaar alle uitzonderingen getroffen want ik heb aaiverslaafde katten. Mits ik het doe op een door hen gewenst moment.

Of ik Gerrie nu beter begrijp weet ik niet. Het probleem met Gerrie is dat hij zelf de onderlinge signalen ook nooit heeft leren interpreteren. Dus hij benadert de andere katten vaak op de verkeerde manieren en vangt de signalen niet op dat contact niet gewenst is.

Andersom is hij naar mij toe extreem aanhankelijk maar o wee als ik hem verkeerd aanhaal. Of nies. Of kuch. Hij blijft ook na 4 jaar nog extreem schrikkerig. En ik geloof dat het beste wat we kunnen doen, is hem accepteren zoals hij is. Binnen de mogelijkheden die hij heeft, is hij best gelukkig.

 

Ben je een kattenliefhebber dan is het boek aan te raden. Minpunten vind ik de beroerde opmaak (een absurd groot lettertype afgewisseld met blokken tekst in hele kleine iele lettertjes in lichtgroen of lichtoranje vind ik echt niet leesbaar) en het feit dat Bru uit België komt en ik wel wat moeite had met het Vlaams. Dat is natuurlijk wel jammer aangezien mijn vader in Antwerpen geboren is, maar verder dan de centrifuge een droogzwieper noemen ging de Zuid-Nederlandse taalopvoeding niet.