De Latte Factor

Veel boeken en blogs benadrukken het positieve van besparen en consuminderen. Het levert ook veel op zoals gemoedsrust, geen geldzorgen en het besef dat je tegenslag kunt opvangen. Een slimme consuminderaar bespaart op zaken die niet zo belangrijk zijn en zorgt ervoor dat daarmee wel de vaste lasten betaald kunnen worden én er geld overblijft voor de dingen die belangrijk zijn.

Wat belangrijk is, verschilt voor iedereen. De één moet geld overhouden om schulden af te lossen, de ander doet dat om pret of hobby’s mogelijk te maken. Met een heel sterke focus lukt het makkelijker om geld alleen aan het allernoodzakelijkste uit te geven om zo geld te sparen voor hartenwensen.

Ooit maakten wij een lijstje van variabele uitgaven op volgorde van belangrijkheid. Wat op nummer 1 staat heeft voorrang op nummer 10 zeg maar.  Dat is ongeveer dezelfde tactiek als je bij elke uitgave afvragen: brengt dit me dichter bij mijn doel of juist niet?

Op deze manier lukte het om flink geld uit te sparen en veel geld te stoppen in de aflossing van onze hypotheek. Toch blijven we altijd wel zoeken naar meer bespaarmogelijkheden omdat het leven niet statisch is en wensen en prioriteiten veranderen.

De keuze-uitgaven die in onze top 10 staan zijn zaken als uitjes, de krant, lekker eten, voor de man (en inmiddels ook de puber) elk jaar North Sea Jazz, één keer per jaar op vakantie gaan. Dat zijn dingen die we belangrijk en fijn vinden en we geven liever daar geld aan uit dan aan vaak patat halen omdat we te lui zijn om te koken. Om maar een voorbeeld te noemen.

Soms loont het de moeite om bepaalde terugkerende uitgaven die je onbewust doet eens op jaarbasis door te rekenen. Zo ontdek je hoeveel geld er weglekt. Want al die kleinere uitgaven worden niet echt opgemerkt door je mentale boekhouder. Dat word de Latte Factor genoemd: elke dag onderweg naar je werk een take away koffie kopen van bijvoorbeeld Starbucks omdat je thuis te laat opstaat om zelf te zetten, betekent dat je op jaarbasis een enorm bedrag uitgeeft. Zeg dat een Café Latte €3,65 kost en je fulltime werkt, dan geef je op jaarbasis €949 hier aan uit. Natuurlijk ben je af en toe vrij, dus laten we het afronden op €900. Veel geld!

Besparen op kleinere uitgaven kan heel veel verschil maken. Ik weet dit uit eigen ervaring. Toen ik nog in Amsterdam woonde en in Bussum werkt, was ik dus die luilak die elke ochtend op Amsterdam CS een loeidure koffie kocht en vaak ook nog een broodje voor in de trein en zelfs soms ook nog een extra broodje voor de lunch. Toen ik een carrièreswitch wilde maken en van plan was een koksopleiding te gaan doen, had ik veel geld nodig. Door dit soort uitgaven te schrappen had ik vrij snel het benodigde geld bij elkaar gescharreld.

Soms geven we geld wel bewust uit maar kan het toch goedkoper. Denk aan het jaarlijkse zoeken naar een goedkopere verzekeraar of het wisselen van energieleverancier. Dat kan ook met zaken die in onze top 10 staan. Bijvoorbeeld de krant. Ik wil een krant absoluut niet missen maar dat betekent niet dat het niet goedkoper kan.

Wij lazen altijd De Volkskrant, maar het ding wordt duurder en duurder. Dus hebben we de krant een aantal jaar geleden opgezegd. Na een tijd werden we weer terug gelokt met een aanbieding van toen €21 per maand, meen ik me te herinneren. De abonnementsprijs ging natuurlijk daarna elk jaar wat omhoog. Inmiddels betalen we €33,95 voor de krant, iets wat ik echt veel geld vind. Ik weet heus dat daar hard gewerkt voor wordt en ik steun graag de papieren krant maar ik ben ook fan van mijn eigen portemonnee.

Dus ging ik maar weer eens op zoek naar een andere krant. Voor €16,50 per maand ligt de NRC Next op je mat. Dat scheelt de helft! Dus haalde ik de man over om te bellen en De Volkskrant op te zeggen. Ik heb namelijk slechte ervaringen met schriftelijk opzeggen, voordat dit verwerkt is ben je twee maanden verder. Telefonisch opzeggen dus. Maar ik doe dat niet want ik ben geen partij voor een medewerker die getraind is in mensen omver lullen. Ik vind dat zo moeilijk dat ik dan heel agressief overal nee op zeg. De man weet dat veel vriendelijker te brengen, al moet ik zeggen dat de medewerker die hij trof aan de telefoon zó volhardend was dat het volume van M.’s stem ook ineens flink omhoog ging en ik hem een paar keer hoorde zeggen ‘dat heeft u nu al een paar keer gevraagd, daar geef ik nu geen antwoord meer op….’ Dat was dus veel gezeur en gedram van de kant van de medewerker die natuurlijk als target heeft om een opzeggende klant toch weer binnen te halen. Ik heb intens medelijden met mensen die dit soort werk moeten doen.

Afijn, opgezegd nadat de medewerker zich bij het onvermijdelijke neerlegde en onze opzegging noteerde en bevestigde. Gisteren lag de nieuwe krant voor het eerst op de mat. Ik had het er best moeilijk mee. Ik ben zo gewend aan de vaste columnisten. Aaf, Sylvia, Arnon! Hoe moet dat nu? Dan ben ik boos op mezelf dat ik toch weer een bezuiniging doorvoer terwijl ik wel heel tevreden was over De Volkskrant. Maar ach die boosheid duurt zo lang het duurt om de krant uit te lezen. Ook de NRC Next is oké. Alles went en verandering van routines is eigenlijk wel fijn. Kunnen we altijd weer over een jaartje zien of er weer een Volkskrant aanbieding voorbij komt.

Zo is de Latte Factor niet alleen bruikbaar voor uitgaven die ondoordacht en onbewust worden gedaan maar ook voor zaken die je wel belangrijk vindt. Ook dan lekt er geld weg. Je leest een krant of je bent bij een energieleverancier, omdat je daar nou eenmaal al jaren zit. Maar als de tarieven elk jaar omhoog gaan is het handig te zien dat ook dan je geld weg lekt. Elke aanbieder heeft tegenwoordig aanbiedingen en ook op vaste lasten en keuze-uitgaven kun je dus veel besparen. Je moet alleen bereid zijn soms eens iets nieuws te proberen.

En die nieuwe krant went vast snel. Hoop ik.

Advertenties

Overstappen

Hoewel ik er echt een schijthekel aan heb, doe ik wel elk jaar een rondje verzekeraars-energieleveranciers. Dat betekent dat we dus regelmatig overstappen en ontrouwe klanten zijn. Mijn ervaring met wisselen van energieleverancier is dat de tarieven niet zoveel uitmaken of verschillen en dat de winst van het overstappen vooral gelegen is in overstapbonussen of een cashback premie. Maakt niet uit, in alle gevallen loont het wel de moeite.

Dit jaar ben ik wel erg vlijtig aan het rondhoppen. We stapten over van Greenchoice naar Oxxio, namen een andere inboedelverzekering, pasten de autoverzekering aan (oudere auto dus hoeft niet meer optimaal verzekerd te worden) en na veel uitzoekwerk wisselde ik ook van zorgverzekeraar.

Onze huidige verzekeraar maakt het wel heel erg bont met de stijgingen. We zouden bij FNV-Menzis €25 meer premie gaan betalen. Vorig jaar was dat ook zo. Alleen de vergoedingen werd uitgehold. De €264 die we nu per maand zouden moeten gaan betalen werd me echt te gortig.

Ik verzeker mezelf meestal vrij uitgebreid aanvullend, omdat ik ziek ben en vaak gebruik maak van zorg. Maar veel zorg waar ik van gebruik moet maken, wordt helaas niet vergoed, ook niet vanuit een aanvullende verzekering. Daarnaast hebben S. en ik een beugel. Daar betalen we nu een aparte aanvullende verzekering voor die €46 per maand kost. S. krijgt dan tot €2000 vergoed, ik tot €500.

Door een geintje van de verzekeraar heb ik zelf een jaar extra moeten betalen voordat ik vergoed kreeg. Er gold een jaar wachtgeld (dat is bij de meeste verzekeraars het geval) maar wat ze me niet hadden verteld ook al had ik erover gebeld, was dat als je na dat jaar het pakket aanpaste (ik nam een uitgebreider aanvullend pakket omdat de verzekeringen werden uitgehold) er wéér een wachttijd van een jaar gold voordat beugels vergoed werden. Afijn, dat werd een relletje en dat is gesust doordat ze voor kind een uitzondering maakten en na één jaar wachttijd toch de beugeldeclaraties gingen vergoeden. Mijn beugel werd pas vanaf 2016 (dus na twee jaar wachtgeld) vergoed.

Wat me ook dwars zat was toen ik drie jaar geleden de beugelverzekering afsloot, er voor volwassenen tot €1000 werd vergoed. Dát was na een jaar betalen ineens aangepast naar € 500. Daar heb ik behoorlijk gepikeerd over gebeld maar ook daar kwam ik niet doorheen. Uiteindelijk heb ik nu drie jaar een beugelverzekering betaald om voor mezelf €500 vergoed te krijgen. Even rekenen: dat is drie jaar lang €46 euro per maand betalen – totaal €1656 – om € 500 vergoed te krijgen. Voor een volwassene loont een beugelverzekering over het algemeen dus niet. Gelukkig had ik er zelf ook voor gespaard en ben ik heel blij met de resultaten tot nu toe. Begrijp me niet verkeerd, ik vind het niet erg om zelf voor mijn beugel te betalen. Ik vind het wel erg dat ze tussentijds de vergoeding hebben aangepast en me een jaar genaaid hebben.

De reden dat ik drie jaar geleden toch deze verzekering nam is dat kind ook ging beugelen. En toentertijd was FNV-Menzis één van de weinige verzekeraars die nog geen limiet stelden aan het aantal fysiotherapiebehandelingen in het meest uitgebreide aanvullende pakket. Dat is ook volledig uitgehold de afgelopen jaren. Omdat het totaalbedrag van de verzekering nu weer hoger was geworden ging ik kijken of het elders niet goedkoper kan. Daarbij uitgaande van het feit:

  • dat ik de komende tijd geen behandelingen meer wil volgen omdat ik behandelmoe ben. Een heel uitgebreid aanvullend pakket is dus nu niet nodig. Alleen fysiotherapie is voor mij van belang. De b12-injecties die ik nu krijg worden vergoed uit de basisverzekering, maar daarbij geldt natuurlijk wel mijn eigen risico. Als ik mijn pakket bij Menzis aanpas naar minder aanvullend, betalen we evengoed nog €240 per maand.
  • dat ik zeker wil weten dat de eventuele nieuwe zorgverzekeraar contracten heeft met de zorgverleners waar we komen dan wel op aangewezen zijn, dus de orthodontist waar we komen, de fysiotherapiepraktijk, het ziekenhuis in onze gemeente en onze huidige apotheek.
  • dat we een zorgverzekeraar moeten zoeken die geen wachttijd hanteert voor een beugelvergoeding. Ik ga er niet van uit dat ik opnieuw een verzekeraar vind die ook een beugel voor mij vergoed en had al in de begroting van volgend jaar rekening gehouden met deze kostenpost, aangezien ik bij Menzis vrijwel door mijn vergoeding heen ben.

Nou veel verzekeraars vielen af. Uiteindelijk pasten Achmea en Interpolis in dit plaatje. Met beiden heb ik uitgebreid per app contact gehad en was ik vol lof over hoe snel en vriendelijk ik werd geholpen.

Wat uiteindelijk de doorslag gaf was dat ik bij Interpolis voor minder geld uitgebreider werd verzekerd. Voor €204 per maand kunnen kind en ik samen 24 keer naar de fysio, zijn er ook andere aanvullende vergoedingen, en is de beugel van S. nu ook gedekt tot een bedrag van €1500. Ik heb naar aanleiding van de offerte voor de beugel gekeken wat we nog kunnen verwachten en daarmee redden we het ruim.

Voor €60 minder per maand zijn we nu uiteindelijk uitgebreider verzekerd, daar komt het op neer. Waarbij ik wel wil opmerken dat M. minimaal verzekerd is en het hoogste eigen risico hanteert maar zo doen we dat al jaren. Hij mankeert vrijwel nooit iets, dus het loont de moeite om als er een keer per ongeluk wel iets is, dat zelf te betalen. We krijgen via Interpolis een fikse korting als Rabobank rekeninghouders. Dus wellicht een tip voor die lezers van Min of Meer die ook bij deze bank zitten.

Ik vind vooral het zorgverzekeringen vergelijken elk jaar een drama. Verschrikkelijk klote werk maar het kan echt veel geld schelen.  Ben ik nu weer even klaar. Alhoewel, de krant had zijn tarieven wéér aangepast. Ik zie net dat ik als we een andere krant nemen, 50 % uitspaar. Zo blijven we bezig ;-0

Maar weer eens een overstap van energieleverancier

Omdat onze energiekosten al jaren ongeveer hetzelfde zijn en het verbruik ook, lukt het niet meer goed om op die post nog verder te besparen dan wat we tot nu toe deden. De verwarming staat al vrij laag (18 graden), nóg lager betekent dat ik het niet meer comfortabel vind. We wassen op lage temperaturen, als we de oven aanzetten probeer ik meestal meerdere dingen tegelijk te bakken en te maken, we hebben geen droger, laten geen lichten onnodig branden. Aan de andere kant zijn er wel wat zaken het huis ingeslopen die energie vreten, we maken bijvoorbeeld regelmatig gebruik van een energievretende luchtontvochtiger en ik van een daglichtlamp. Maar dit zijn wel dingen die nodig zijn. Dat we niet meer zijn gaan betalen hebben we wellicht te danken aan de gedaalde energieprijs.

De enige manier om toch nog te bezuinigen op deze post is door over te stappen naar een andere energieleverancier en gebruik te maken van een bonus of cashback zoals het ook wel wordt genoemd. Ik deed dit tot nu toe een paar keer. De laatste twee jaar niet omdat vergelijkingsrondes toen weinig opleverden. Wat ik toen nog wel deed was een iets lager energietarief bij onze leverancier regelen omdat ik erachter kwam dat vanwege mijn FNV-lidmaatschap daar aanspraak op mocht maken.

Deze week ging ik maar weer eens vergelijken. En vond ik toch weer een deal die de moeite waard is. Met energietarieven die net iets lager zijn dan wat we nu betalen en een cashback van €210 op de jaarnota scheelt dat toch weer bijna €20 per maand. Dus zeg ik Greenchoice gedag en stap ik over naar Oxxio.

Ben ik toch weer overstag gegaan voor een voordeeltje. Ik ben een ontrouwe klant. En besef me dat ik dat minder snel doe bij een kleine ondernemer. Ik zou bijvoorbeeld niet snel wisselen van dierenarts, ook al weet ik dat mijn dierenarts redelijk prijzig is qua entingen en zo. Maar ik kan ze wel altijd bellen, ze geven vaak en goed advies en soms korting (met de exzwervers). De band is persoonlijker. Dat beloon ik met loyaliteit. Ik voel me minder loyaal naar een groot energiebedrijf of verzekeraar toe en kies dan sneller voor mijn eigen voordeel. De grotere bedrijven zijn natuurlijk ook niet loyaal naar mij toe. Ze geven nieuwkomers kortingen die ze bestaande klanten niet geven. Zo houden we elkaar vast in een vreemde wurggreep.

 Hoe loyaal ben jij, stap jij ook makkelijk over?

ps: Greenchoice is echt niet de enige die groene stroom en gas levert. Je kunt op de groene energievergelijker kijken wie nog meer groene energie leveren:
http://www.degroeneenergievergelijker.nl/groene-energie/groene-energieleveranciers/

Minimaliserende bloggerstellen…..

Vond ik in mijn conceptenlijst zomaar dit stuk dat ik volgens mij nog niet publiceerde. Excuses als dit wel het geval is, ik kon het in ieder geval niet meer vinden in het archief. Ik heb de tekst een beetje aangepast, oorspronkelijk schreef ik dit eind vorig jaar. Nou, komt ie:

Minimalist zou ik mezelf nooit noemen. Ik ben onmatig in van alles, of dat nu om chocola eten gaat, op zoek naar gezondheid, beter uitkomen met mijn budget of alle boeken van één schrijver achter elkaar lezen. Maar een tijd geleden stelde een lezer deze vraag:

Hoe is dit eigenlijk gegroeid bij jullie als koppel? Hier ben ik soms zeer benieuwd naar bij vele ”minimaliserende bloggers”.

Dit in reactie op een stuk over mijn te krappe budgetteren zoals ik dat tot voor kort deed en welk gevoel dat oplevert.

Ik kan natuurlijk niet spreken voor andere stellen, maar wel mijn eigen ervaring vertellen. Bij ons was het heel simpel, er was noodzaak wegens inkomensverlies. En van wat ik heb geleerd de afgelopen jaren is het vaak een schok of een grote levensgebeurtenis (ontslag, ziekte, verlies partner, burn out) waardoor mensen beseffen dat het anders moet.

Nu is het vaak zo dat je niet meteen op één niveau van overeenstemming zit. De één ziet sneller de noodzaak tot bezuinigen in dan de ander. Het is ook een kwestie van ergens naar toe groeien. Van ervaring opdoen, merken dat je niet eens veel mist als je minder koopt. En het zal ook zeker meespelen hoe je normaal communiceert als koppel, of er überhaupt veel ruimte is om te bezuinigen, of het meteen ‘alle hens aan dek is’ of dat er nog enige bestedingsruimte over blijft.

Mijn inkomen verdween deels vlak nadat wij een veel duurder huis hadden gekocht. Bovendien hadden we ook ineens heel veel niet vergoede zorgkosten. Minder inkomen en meer zorguitgaven maakten de noodzaak snel duidelijk. Omdat het er naar uitzag (nog steeds helaas) dat werken voor mij geen optie meer was, was het ons ook meteen duidelijk dat we niet tijdelijk moesten bezuinigen maar gewoon echt anders moesten gaan leven.

Bij ons was het vooral een kwestie van bewustwording. Door alle uitgaven bij te houden en te werken met budgetten zagen we meteen hoeveel geld er nog wel was. Want we hebben het hartstikke goed. We geven het uit aan de vaste lasten en aan zaken waar we blij van worden en laten het geld niet meer weglekken. Want dat weglekken, dat konden we heel goed.

Wat voor ons altijd heel goed heeft gewerkt als koppel is de ‘gunfactor’. We weten wat er vrij te besteden is en wat de ander belangrijk vindt. Dus maken we daar geld vrij voor. En genieten ervan  dat het kan. Ook hebben we elk een vrij te besteden bedrag per maand voor die uitgaven die we daarnaast willen doen. Ik heb daar een paar keer een tussendoorvakantie van gespaard  en M. koopt daar meestal cd’s of muziekspullen van.

Over grote uitgaven overleggen we altijd. Soms vind ik iets onzin of ziet M. iets niet zitten. Maar als het geld er wel is, waarom niet. En soms is het geld er niet en doen we het niet. Of is het er wel maar doen we het toch niet omdat we bij nader inzien het toch niet willen. Een behoefte verdwijnt soms ook als je het uitstelt ;-). We proberen te sparen en af te lossen maar ook te genieten en daarbij houden we elkaar in evenwicht. Ik ben meestal te streng over de grote lijn en de lange termijn maar kan wel ineens hele grote impulsuitgaven willen doen. Ik plan het weekmenu en maak de boodschappenlijst maar als ik M. alleen op pad stuur, zijn we goedkoper uit. Want ik pas mijn plan in de winkel aan en M. houdt zich wel aan de lijst.

Gaandeweg is er een omgang met geld gegroeid hier in huis die bevalt. We kennen elkaars zwakke en sterke punten en maken daar gebruik van. Nu scheelt het dat we beiden van dezelfde soort dingen houden, het is niet zo dat één van de twee een enorme geldverslindende hobby heeft. Ook zijn we aan elkaar gewaagd wat dominantie betreft. We houden elkaar dus redelijk in evenwicht.

Een aspect moet ook worden genoemd. De noodzaak van onze andere omgang met geld – ik werd ziek – heeft natuurlijk ook tot gevolg dat er beperkingen zijn. Waar andere mensen misschien makkelijker in de verleiding worden gebracht om geld uit te geven door op stap te gaan, speelt ons leven zich vooral in en rond huis af. Dat zal vast veel uitgaven schelen. Natuurlijk gaan de mannen wel eens samen op stap maar voor wat ik zie in onze omgeving hebben wij beduidend minder uitgaven aan uitgaan/etentjes/uitjes/etc.

Het leven naar het inkomen is bij ons vrij abrupt gegaan. Zo abrupt dat we merkten dat er aan het eind van de maand best veel geld overbleef. En met dat geld kon de hypotheek worden afgelost en bleef er weer  meer geld over door de dalende lasten. Het is niet eens zozeer dat we erin zijn gegroeid dan wel dat we vrij snel beseften dat iets voorzichtiger omgaan met geld veel meer keuzemogelijkheden opleverde. En dat stoppen met geld laten weglekken niet betekent dat je iets mist. Integendeel, we hebben nu geld voor dingen die we ons vroeger niet konden veroorloven met ons hogere inkomen, omdat we altijd blut waren.

Een minimaliserend stel zou ik ons dus niet echt willen noemen. Bij ons zat er dus in eerste instantie geen hoogstaand motief achter zoals vinden dat consumeren slecht voor het milieu is en zo. Wel is het zo dat we door het zuiniger omgaan met geld en onze spullen, een andere kijk op consumeren hebben gekregen. En dat is de reden dat ik bijvoorbeeld de jaarlijkse beroemde lappendag die er vandaag in Hoorn is (enorme kortingen) oversla. Kocht ik jaren achter elkaar schoenen en laarzen met grote kortingen, nu heb ik al een paar jaar op rij niet gekocht. Ik heb gewoon niets nodig en wil het ook niet meer.  Dat het nu ineens heel goedkoop is, is blijkbaar niet voldoende om het dan toch te kopen. Ik ben minder snel te verleiden. Meer is blijkbaar niet altijd beter, zelfs voor een voormalige laarzenverzamelaar.

Consuminderen, meestal wel maar soms ook niet

Zuinig leven doen we eigenlijk al zo lang dat het soms een tweede natuur lijkt geworden. Hoewel er in mij een big spender verstopt zit die enorm houdt van geld smijten, doe ik dat eigenlijk nooit meer. Gewoon, omdat het niet kan. Of om hoe we deden niet kon voortduren. Ik kocht geen dure kleding en ook geen gadgets maar toch was het altijd op. We genoten van terrasjes, uit eten gaan, een koffietje op het station, vakanties naar Italië, dat soort dingen. Dat was prima zo lang het kon maar het was ook goed toen het niet meer kon. Want veel van de uitgeefmomenten die we schrapten, mis ik niet eens.

Ook op andere zaken werd bespaard. Op de boodschappen, de verzekeringen, het energieverbruik. Gewoon omdat het veel geld kan schelen. Maar uiteindelijk kom je op een punt dat er geen grote besparingen kunnen worden gedaan. Het leven wordt nu eenmaal steeds duurder, de prijzen van de boodschappen gaan jaarlijks omhoog en de tegenbeweging van toch het budget naar beneden doen, is niet langer vol te houden.

Daarbij komt, soms kies ik ook voor gemak. Nu ik me al een flinke tijd minder voel, ga ik niet meer elke week naar én de Deen én de Lidl. Zuinig leven en opletten prima, maar energie om om te fietsen voor wat voordeel, dat heb ik nu niet. M doet nu de weekboodschappen en ik ga hem absoluut niet vertellen dat hij meerdere supermarkten af moet gaan om maar een paar euro goedkoper uit te zijn.  Die acute noodzaak is er niet en hij heeft ook zijn rust nodig. Soms levert een paar euro meer uitgeven net die extra rust op.

En zo stapte ik dit jaar ook niet over van energieleverancier. We wisselen elk jaar van leverancier om zo te profiteren van een welkombonus maar nu niet. Geen zin en puf om alles te vergelijken. Bovendien vind ik onze huidige energieleverancier een fijn duurzaam bedrijf en ik hoef niet overal een slaatje uit te slaan. Dus verlengde ik zonder knipperen ons contract en bekeek niet eens de tarieven. Misschien volgend jaar wel, maar nu even niet…

Dat ik overigens ‘nu even niet’ kán denken  komt wel door de ruimte die we eerder verkregen door lang wel zo alert te zijn en het vele aflossen van de hypotheekschuld. Hierdoor hebben we nu meer keuzevrijheid. Dat is fijn!

Herkenbaar, of ga jij met consuminderen altijd tot het uiterste?

De mentale boekkhouder over sparen: wat is spaargeld en wat niet?

Op mijn stuk over ons aflosplan van volgend jaar kreeg ik veel reacties. Over ons bovenmodale inkomen en tóch willen besparen/zuinig leven, schrijf ik morgen. Vandaag heb ik het over sparen. Ik liet een klein staatje zien hoe wij het vanaf 2016 willen doen.


aflossen
660,00
sparen 
285,00
studie
100,00
totaal
1.045,00

Anne reageerde daarop met onder meer de volgende opmerking:
‘Ik vind het daarom leuk dat Martine verteld heeft hoeveel er binnenkomt,
Ik zag haar als voorbeeld van iemand die goed spaarde ,
Nu blijkt dat wij het in verhouding stukken beter doen ( er komt elke maand 100 euro meer binnen, maar we sparen meer dan het dubbele per jaar met vergelijkbare hypotheeklasten als Martine)
Dat zegt niet dat Martine het slecht doet, verre van dat, maar was voor mij wel een tsjakka momentje, vergelijken is altijd leuk daarom lazen ik ( en ook andere mensen) zo graag die hypotheek en de portemonee verhalen. Wij hebben niet zoveel katten dat scheelt natuurlijk’

Naast het feit dat ik natuurlijk onmiddellijk nieuwsgierig werd naar hoe Anne dat dan doet en hoe haar financiële plaatje eruit ziet, trof het me weer eens hoe weinig inkomsten zeggen. Want het gaat uiteindelijk altijd om wat je ermee doet. Anne heeft bijvoorbeeld geen 4 katten zoals ze zegt. Niet duidelijk blijkt uit haar opmerkingen of Anne haar hypotheek aflost. Of ze kinderen heeft. En of er veel andere bijkomende kosten zijn. Wij hebben bijvoorbeeld dit jaar tot nu toe gemiddeld € 270 medische kosten per maand. Dát is geld dat ik natuurlijk ook best graag zou inzetten om te sparen. En wij geven bijvoorbeeld best veel geld uit aan biologische boodschappen, M. gaat elk jaar naar North Sea Jazz (tegenwoordig samen met kind). Dus ja, we sparen en aflossen wel maar weten het ook goed uit te geven en leven er goed van. Dat zijn de keuzes die we kunnen en willen maken. Dat raakt ook precies de kern van waar ik altijd over schrijf: sparen op zich is geen doel voor ons. Wij begonnen ooit met (be)sparen om de voor ons belangrijke zaken door te laten gaan. Ik ben op zich ook niet geïnteresseerd in een hoge spaarrekening. Ik wil wel lagere lasten zodat we eventuele klappen in de toekomst makkelijker kunnen opvangen.

Maar er is meer aan de hand. Als ik het heb over sparen, wat bedoel ik dan? Mijn mentale boekhouder werkt zo – ontdek ik net – dat ik blijkbaar alleen geld wat we op de buffer zetten, beschouw als spaargeld. Ik schreef er al vaker over: een mentale boekhouder werkt meer op gevoel dan op ratio. € 20 verlies wordt meer gevoeld dan € 20 winst. En zo wordt spaargeld in de ene pot wel meegeteld en spaargeld in de andere pot niet….
De buffer is bij voor onderhoud van huis en tuin en vervanging van apparaten. Of in geval van pech, als één van de katten onverwachts moet worden geopereerd. Of als het kind zijn matras heeft ondergekotst zoals vorige week, en er onverwacht een ander matras moet komen. Die buffer staat meestal op een minimum van € 10.000,- . Eigenlijk is alles daarboven bedoeld om af te lossen. Omdat er toch wel regelmatig iets van de buffer wordt gehaald, hebben we wel een minimaal spaarbedrag. Zo schreef ik gisteren dus over ons plan van 2016: 
Wat overblijft is de buffer. Die wordt door het jaar heen gevuld met maandelijkse bedragen van minimaal €285,-  plus de extra’s van die maanden dat er meer inkomsten zijn (kinderbijslag, vakantiegeld). 
De rest (autospaarrekening/reserveringen) noemde ik niet want die bestaan niet echt voor mij. Ik kom er niet aan en ik beschouw het ook niet echt als spaargeld waar ik over kan beschikken. Zo werkt mijn mentale boekhouder blijkbaar. Nu heb ik sowieso erg de neiging in potjes te denken om het overzichtelijk te houden voor mezelf. En het ene potje tel ik dus wel mee en het andere potje niet.

Zou ik wel alle potjes meetellen dan zien de plaatjes van dit jaar en volgend jaar er zo uit omgerekend naar maandbedragen:

2015
2016
aflossen
833,00
660,00
sparen buffer
100,00
285,00
sparen studie
150,00
100,00
reserveringen
185,00
185,00
auto
360,00
totaal 
1268
1.590,00

Wat we dus vanaf 2016 buiten het aflossen sparen, is grof gezegd in totaal iets meer dan €1000,- per maand. Die verdelen we over potjes als auto, studie, reservering en buffer. Zie je ook meteen het verschil tussen waarom we dit jaar € 10.000 kunnen aflossen en volgend jaar niet. Vanaf volgend jaar gaan we geld opzij zetten voor een andere auto. Maar door dit zo uit te werken merk ik nu dat ik eigenlijk alleen de buffer meetel als spaargeld. Ik ben er nu niet helemaal over uit of dit nu een blinde vlek van mij is of juist getuigt van gezond verstand.

Op mijn ontboezeming dat wij per maand €3600,- binnen krijgen, wilde Mark graag het volgende weten:
Ik ben nu wel nieuwsgierig geworden naar hoe die 3600 euro is opgebouwd. Is dit bv incl vakantiegeld, kinderbijslag etc? Wat is het aandeel van jouw uitkering (en ga je die ook behouden??). Als je dit te ver vindt gaan, ook alle begrip, maar aangezien je zo open bent..
Nou vooruit, daar komt ie dan….het is exclusief. Tellen we alles (HRA, vakantiegeld, 13e maand, kinderbijslag, UWV medische toeslag) erbij op, dan komen wij per maand aan een inkomen van € €4400,-.  M. haalt 68,48 % binnen van het inkomen en ik met mijn uitkering 31,52%. 
Of ik mijn WIA-uitkering behoud weet ik natuurlijk niet, dat hangt af van de politiek én van mijn gezondheid.  Maar ik houd er rekening mee dat de WIA-uitkering eindig is, gezien de politieke ontwikkelingen. Dat is dus voor ons een grote motivatie om af te lossen.
Om dus even in de cijfers te blijven: Wij zetten vanaf 2016 bijna 36 % van onze inkomsten per maand opzij voor aflossen, reserveringen en sparen. Eigenlijk vind ik dat best wel veel. Ik had dat nooit eerder zo uitgerekend. Onze hypotheeklasten bedragen nu 23 % van ons inkomen, dat was voorheen 30 %. Om dat zo eens uit te rekenen werkt heel motiverend!
Anne, hopelijk vind je het niet erg dat ik je opmerking van gisteren gebruikte. Ik vond het juist leuk om te lezen, zoals je zelf ook zegt intrigeert het hoe het kan dat de ene persoon met hetzelfde bedrag aan geld veel meer weet te sparen dan de ander. 
Is dit herkenbaar voor jullie? Telt bij jullie ook het ene potje wel mee en het andere niet of denk je altijd in totaalbedragen?
Meer weten over die mentale boekhouder? Lees eens het boek Psychologeld. Ik schreef er een paar jaar geleden een recensie over.






Altijd dat vingertje

Gisteren vertelde ik dat het geld er uitvliegt deze maand. Veel keukenspullen gaven de geest en werden vervangen. Nu eens niet door het goedkoopste maar door goede kwalitatieve en iets duurdere spullen. En daar geniet ik van. Ik kreeg reacties van mensen die ook een dure maand hadden, door kapotte wasdrogers, verjaardagen en konijntjes die naar de dierenarts moesten. Maar ook deze reactie kreeg ik (natuurlijk van anoniem die hoognodig eens zelf een blog moet beginnen):

Blender, Luxe fluitketel, Tuinhaard, Verjaardagen, schoolreisjes, droger… allemaal luxe hoor dames.
En hopelijk heeft de afstudeerder een goede investering gedaan in zijn/haar carrière.
Bij elkaar is dit geen consuminderen.

En elke keer weer verbaas ik me over het eenduidige beeld dat er van consuminderen bestaat! Waarom altijd teruggrijpen op het beeld dat consuminderen gelijk staat aan het ontzeggen van elke luxe? Niet elke consuminderaar droogt zijn theezakjes en vreet vogelvoer omdat dit het goedkoopste is!

Consuminderen is in mijn optiek gewoon goed omgaan met de geldstromen die er zijn en dus pas je je behoeften aan naar de mogelijkheden. Dat betekent ook dat je soms je wensen moet wijzigen omdat je anders de huur of de hypotheek niet kunt betalen. Maar het kan ook betekenen dat je onderzoekt wat je behoeften daadwerkelijk zijn en dat je ontdekt dat je veel geld laat weglekken. Zodat je bijvoorbeeld niet meer op een treinstation veel te dure koffie en broodjes koopt, omdat je met het geld dat je daarmee uitspaart, af en toe echt uit eten kunt gaan. Of op vakantie.  Of een sportabonnement nemen. Of elke dag een chocoladetaart kopen en in je eentje op eten.

En zo ontdek je misschien tot je stomme verbazing dat je die koffie op het station helemaal niet mist, of minder geld dan voorheen nodig hebt om kleding te kopen of dat je het helemaal niet prettig vindt om elke keer zó veel geld aan een kapper uit te geven.

Consuminderen is iets waar veel mensen voor kiezen. Het is iets anders dan financieel klem zitten en geen geld hebben om eten voor je kind te kopen. Daar kies je niet voor.  Maar het kan heel goed gebeuren dat je door jarenlange consuminderervaring véél makkelijker een slechte periode kunt opvangen.

Als er bij ons nu veel minder geld binnen komt, schud ik zo 3 of 4 begrotingsscenario’s uit mijn mouw. Ik kan in tegenstelling tot vroeger nu makkelijk vertellen in welke situatie wij het beste uit kunnen komen en wat we daarvoor moeten gaan opgeven. Dat kan ik omdat ik al jaren nadenk over elk dubbeltje dat ik uitgeef.

Toen ik 7 jaar geleden arbeidsongeschikt raakte, kon ik dat niet. Er was geen buffer, er was geen overzicht, er was wél een enorm talent om veel geld uit te geven aan zaken waarvan ik achteraf niet meer goed weet wát het dan was, maar het kostte wel heel veel geld. Toch hadden we altijd geld tekort en er was nooit geld om bijvoorbeeld een andere betere auto te kopen of zo maar even een wasmachine te vervangen als deze kapot ging.

Goed omgaan met geld werd toen een noodzaak. Met een huis dat onder water stond en onverkoopbaar bleek, zo vlak na het uitbreken van de crisis, moesten we wel. Dus bespaarden we overal op en eigenlijk binnen de kortste keren kwam er een gevoel van grip. We hielden geld over terwijl we meer lasten dan voorheen hadden en minder inkomsten. En toen kreeg ik er lol in. En met de lol veranderde het noodgedwongen besparen voor mij in consuminderen: een manier om meer uit je geld te halen zodat je dingen kunt doen die belangrijk voor je zijn. Niet alleen je huis betalen maar ook misschien op vakantie gaan of boeken kopen of voor mijn part elke week een boeket bloemen op tafel neerzetten. Het is weten waar je gelukkig van wordt en je daar naar gedragen. Het is weten wat jouw top tien lijst is van zaken waar je niet op wilt besparen. Zodat je daar je geld aan uitgeeft en minder uitgeeft aan de zaken die op nummer 11 en verder op de lijst staan staan.

Waar is de wet waarin staat dat een consuminderaar geen geld mag uitgeven aan een blender of een mooie fluitketel? Hou nou toch eens op met dat betweterige vingerwijzen! Ik consuminder om dingen te doen waar ik waarde aan hecht. Natuurlijk ben ik dankbaar dat dit kan. Er is geld voor. Maar dat is wel geld waar we heel zorgvuldig mee omgaan en dat er is omdat we het niet laten weglekken. Daardoor hebben we een buffer en kunnen we nu, dankzij het consuminderen, dingen doen waar ik vroeger niet eens van durfde te dromen.  Zoals op 47-jarige leeftijd € 2500 aan een beugel uit geven. Gewoon omdat het kan. Dus anoniem, houd voortaan je zure commentaar eens voor je en zoek een andere hobby…

Zelfbeheersing is koopkracht

Vorige week brachten we weer twee tassen gevuld met van alles weg naar de kringloop. De tactiek van elke dag even door het huis lopen en iets spotten dat Hoog Nodig Verwijderd Moet Worden, werkt best goed voor mij. Na twee weken had ik een tas met kleding die niet meer paste én een tas met plastic opbergbakjes, een lamp, een opbergmandje dat ooit in de badkamer van ons vorige huis stond maar nu al werkelijk waar en ongelogen bijna 8 jaar in de weg stond (schaam) en zo nog wat zooi.

Bij de kringloop zocht ik een paar kleine cadeautjes voor kerst uit, M. scoorde wat Lp’s en meer kocht ik niet. Bezweek ik vorige keren nog wel voor de verleiding en kocht ik een geweldige dikke trui voor € 2, omdat € 2 nou eenmaal bijna voor niets is, ben-je-toch-gek-als-je-dat-laat-hangen…nu wou ik echt helemaal niets hebben. Wat een zelfbeheersing. Ik negeerde een te dolle knalgroene leren schoudertas van € 3,50 die echt geweldig leuk zou staan bij mijn knalrode leren winterjas. Maar ik liep door.  Wat een zelfbeheersing. Ik beken dat ik vervolgens een rondje door de zaak liep op zoek naar andere geweldige leren tassen die ik ook niet nodig had, maar liep overal door. Ik bleef even staan bij de afdeling sjaals maar herinnerde me toen meteen weer dat ik er zeker al vijf heb, zes als je de sjaal uit Thailand meerekent die ik vorige week van buurvrouw cadeau kreeg als dank voor 3 weken oppassen op haar katten. Ook sjaals heb ik dus niet nodig en dat weet ik. Dus liet ik de bakken met sjaals voor wat ze waren. Weer een onvoorstelbaar vertoon van zelfbeheersing mensen.

Het enige wat ik wel echt nodig meende te hebben, een zoutvaatje, dát kon ik niet vinden. De hele kringloop staat vol met alles voor de keuken, van servies, tot schalen, tot theemokken tot pannen tot onderzetters, besteklades, gourmetpannen en fonduesetjes in kekke jaren 70-stijl. Maar geen zoutvaatje. Dus vertrokken we weer. En vond ik thuis nog diezelfde middag in een keukenkastje een zoutvaatje waarvan ik het bestaan was vergeten.

Herkenbaar?

Schaamte

Stukje over schaamte. Schaamte om ervoor uit te komen dat je bespaart, geen geld hebt of ergens je geld niet aan uit wilt/kunt geven. Blijkbaar is dat beladen. Ik heb er helaas ook geen direct antwoord op anders dan dat eerlijk zijn misschien het moeilijkste lijkt maar uiteindelijk voor jezelf het meeste oplevert.

Als je over consuminderen en besparen schrijft, dan stuit je vroeg of laat onherroepelijk op de hobbel die schaamte heet. Alleen al de reacties die hier soms worden geplaatst. Neem de tip van lezeres Maartje onlangs dat bij de Jumbo veel artikelen gratis zijn te krijgen, bijvoorbeeld als je in de winkel een artikel over de datum vindt. Je krijgt dan gratis hetzelfde artikel met de goede datum mee. Hierop kwam deze reactie binnen:

Sorry ,maar ik zou (me) echt schamen als ik zo boodschappen ging halen !
ze kennen je binnen de kortste keren zo , en dan is het , daar heb je ze weer , die “gratis zoeker “
weet dit uit ervaring … bij ons in de fam . was er ook eentje zo bezig …..’

Hier werd duidelijk een grens overgegaan die voor deze lezer onacceptabel is. Maar misschien dat diezelfde lezer wel makkelijk een niet opgegeten koekje in een café meeneemt of heel makkelijk gaat klagen als een product of service niet goed is. Schaamte kent een grens en die grens ligt voor iedereen op een andere plek.

De schaamte voorbij
Consuminderen en besparen is helemaal ingeburgerd. Je vindt deze woorden niet alleen terug op blogs en in tijdschriften als ‘GELUKKIG’ of ‘Genoeg’ maar ook in ´gewone´ kranten en tijdschriften. Door de crisis verandert het beeld van de consuminderaar. Was het eerst een vrek, nu is het een hippe slimmerik die gewoon meer weet te doen met haar geld. Maar dan nog zijn er grenzen. Want er is een groot verschil tussen besparen omdat je graag alles wilt door laten gaan of besparen omdat je anders niets te eten hebt.

Waarom is wat anderen denken zo belangrijk?
En dan nog, ook al is je situatie zodanig dat je wel moet letten op wat je uitgeeft, dan nog durven we de helft van de tijd niet eerlijk te zijn over deze situatie. Een tijd geleden schreef ik een stuk dat ging over wat je zou kunnen doen als je niet meer ziet waarop je kunt besparen (wat als je de ruimte niet ziet?). ‘Deel je cijfers met iemand die je vertrouwt´ schreef ik, ´een buitenstaander heeft een frisse blik´. Uit de reacties bleek dat praten over geld heel gevoelig ligt. Of liever gezegd: praten over geld dat er niet is en de keuzes die we maken. Helaas zijn de keuzes niet altijd keuzes die we willen maken maar die we denken te moeten maken, een ander is soms de baas over onze portemonnee. We hebben het niet maar ‘de anderen’ mogen dat niet weten of – nog erger- er last van hebben. Dus kopen mensen met schulden cadeaus voor anderen die misschien niet eens weten dat de gulle gever tot zijn nek in de schulden zit. Ik ben nooit de reactie vergeten van een lezeres die schreef dat ze nooit naar de voetbalwedstrijd van haar kind ging kijken omdat het onder de ouders van de voetballende kinderen gewoonte was koffie voor elkaar te kopen. En zij kon dat niet betalen. Dus ging ze altijd wandelen. De schaamte was groter dan het verlangen om naar haar kind te kijken.

Schaamte is persoonlijk
En of je je schaamt hangt met zoveel samen. Ik schaam me bijvoorbeeld helemaal niet vanwege het feit dat we minder geld hebben dan vroeger en ik zeg relatief makkelijk dat we ergens het geld niet voor hebben (of het er niet voor over hebben). Daarentegen kon wel het zweet me uitbreken bij de gedachte dat ik naar een reünie van mijn lagere schoolklas ging en mensen me zouden vragen wat ik deed. Want dat is de tweede vraag die mensen altijd aan je stellen als ze je heel lang niet hebben gezien. De eerste is: ‘hé leuk je te zien, hoe is het met jou?’ en de tweede is: ‘en wat doe jij tegenwoordig?’. Ik schaam me blijkbaar voor iets wat ik niet heb (een baan, een goede gezondheid), maar verlies van inkomen raakt me niet. Ik vind het wel vervelend maar ik heb het gevoel dat ik best veel kan doen om het te compenseren, misschien dat het daarom geen issue is?

Voor veel anderen is het wel een issue. Waarom? De reactie hierboven – ‘Bij ons in de fam . was er ook eentje zo bezig’ –  zegt best veel denk ik. Misschien heeft deze lezer geen inlevingsvermogen of misschien juist een hele nare ervaring  met geld? Is het ten koste van de sfeer gegaan, dat er ook ‘zo ééntje in de familie bezig was’? Het is niet mijn bedoeling deze lezer belachelijk te maken, het fascineert me gewoon. Want er ligt zoveel besloten in die paar woorden.

Het is toch eigenlijk verschrikkelijk dat anderen zoveel invloed op ons hebben. Dat ik zo vaak mail krijg van mensen die schrijven zo vaak geld uit te moeten geven dat ze óf niet hebben óf liever niet willen uitgeven, omdat het ten koste van andere voor hen belangrijke zaken gaat. Dus geven ze al grommend geld uit aan familieweekenden, aan vrijgezellenfeesten, aan cadeaus voor anderen. Waarom kunnen we niet gewoon eerlijk zeggen dat we niet met iemand uit eten gaan of niet meedoen met een gezamenlijk cadeau voor Oom Barend omdat we andere keuzes maken en we het geld maar één keer kunnen uitgeven?

Wat kun je doen?
En dan nu natuurlijk de hamvraag: wat kun je doen om die hobbel te nemen? Want soms moet je je over je schaamte heenzetten, ook al wil je niet. Als jij wakker ligt van de vraag hoe je de huur kunt betalen dan loont het echt de moeite om een blokkie om naar de Jumbo te rijden, op zoek naar gratis producten. En dat doet het ook als je niet van de huur wakker ligt maar graag meer voor minder geld wilt kunnen krijgen, omdat je andere keuzes maakt. Een olifantenhuid of een bord voor je kop is dan handig, maar hoe kweek je dat? Nou, dat is vooral doen! Oefenen! Oefening baart kunst, echt! Dus niet te veel nadenken maar doen, en met het doen komt de ervaring en wordt het steeds makkelijker.

Begin simpel en in het klein. Bedenk de kleinste stap die je kunt zetten. Bijvoorbeeld zeggen dat je ergens geen geld voor hebt tegen iemand die je vertrouwt of waarvan je weet dat hij/zij nooit fel reageert.  Leg eens zomaar iets terug als je al bij de kassa staat om af te rekenen. ‘O, is dat zó duur, nou dan neem ik het niet hoor!’  Zeg ook eens ‘nee’ tegen je kind, want vaak lukt besparen wel maar niet als het om de kinderen gaat. Dus als ze eens ergens om vragen en dat kost geld, zeg dan eens gewoon nee, als je dat tot nu toe niet deed. Of  vraag eens aan je kind – als het oud genoeg is – wat hij/zij er zelf voor over heeft.

Daar kom ik op terug
Oefen vooraf hoe je iets zegt. Leren nee zeggen is iets waar in psychotherapie veel aandacht aan wordt besteedt. Veel mensen gaan over hun grenzen heen en weten niet hoe dat te stoppen. Het eerste wat ze dan leren is dat ze ruimte en ontsnappingsmogelijkheid kunnen scheppen door hun woordgebruik aan te passen.

Dus: 
de collega die op je afstapt en vraagt 
wil je dit of dat even doen, ik heb er geen tijd voor?’ 
krijgt als antwoord:
‘daar moet ik even over nadenken, ik kom er laterop terug’. 

Lieve mensen, ik heb een jaar lang dit antwoord te pas en te onpas gegeven aan iedereen die me een vraag stelde. 
‘Wil je koffie?’
– ‘Daar kom ik later op terug.’
‘Kom je bij me eten?’
– ‘Ik kom er later op terug.’
‘Wil jij dit voor mij doen? Ik heb er zelf geen tijd voor.’
– ‘Ik kom er later op terug.’ 
‘We leggen € 50 de man in voor het cadeau van Ellen, doe jij ook mee?’ 
– ‘Ik kom er later op terug.’

 Door dit te oefenen in allerlei situaties, leerde ik wat voor ruimte een antwoord mij kon geven. Want door dit zo te antwoorden, bouw je al een eventuele afwijzing in. Het is daarna echt makkelijker om te zeggen dat je er nog eens over hebt nagedacht maar dat je het niet kunt/wilt doen. De ander is door je eerdere reactie – ‘ik kom er later op terug’ – al voorbereid op een afwijzing. Ligt ‘ik kom er later op terug’ niet goed in de mond? Bedenk dan wat anders: ‘daar moet ik even over nadenken’, ‘ik heb nu mijn agenda niet bij mij’….bedenk maar wat.

Door mijn ervaringen hiermee leerde ik dat veel van wat ik deed en niet deed tot nu toe te veel was gebaseerd op verwachtingen van anderen. Of beter gezegd: op wat ik dacht dat van mij werd verwacht. En klopte dat? Vaak niet!

Bovendien is die ruimte scheppen bijzonder belangrijk voor alle situaties waarin anderen menen dat ze de baas over jouw portemonnee kunnen zijn. Denk aan gezamenlijke cadeaus/familieweekenden/vrijgezellenfeestjes. Op het moment dat een ander het heeft over ‘we leggen allemaal € 50 in’ moet er bij jou een alarmbel afgaan. We, wie is ‘we’ ? Degene die jou aanspreekt is ‘we’ en heeft dit budget waarschijnlijk bedacht, vanuit zijn of haar portemonnee.

Dus:
‘We hebben afgesproken dat we € 50 de man inleggen voor het cadeau van Ellen die 50 wordt.’
– ‘Daar moet ik moet even over nadenken, ik kom er later op terug.’
– (en een dag later of als je die persoon weer ziet):  ‘Ik heb al een cadeau gekocht’ óf ‘ik geef liever zelf een cadeau.’

Terug naar gratis producten scoren…Denken mensen echt van jou – ‘o je bent er zo eentje’ –  als je gratis producten bij de Jumbo scoort? Niet als je duidelijk bent over je situatie. Sterker nog, als je eerlijk en duidelijk bent over je situatie, is de kans groter dat je begrip krijgt en dat mensen je misschien gaan helpen (spullen geven, tips delen over goedkope spullen). Of dat je mensen inspireert door ze te laten zien dat je keuzes hebt. Je hoeft niet financieel volledig klem te zitten om gratis producten te scoren, het kan ook een keuze zijn omdat je dan met het geld dat je uitspaart weer andere dingen kunt doen. 

Eerlijk en duidelijk zijn dus!
Het werkt echt: eerlijkheid levert het meeste op. Dus had ik zelf een heerlijke reünie en was mijn antwoord op de vraag wat ik tegenwoordig doe dat ik helaas niet meer werk om gezondheidsredenen maar dat ik schrijf en kook en me over het algemeen prima vermaak. En het was goed zo, er ontplofte geen bom, niemand keek me vreemd aan en ik had een heerlijke middag.

Hoe ga jij om met verwachtingen van anderen? Ben je eerlijk over je situatie?

Wat je allemaal kunt doen met een bloempotkacheltje

Al vaker las ik op internet over de bloempotkachel.
Wat heb je nodig:

  • 4 waxinelichtjes
  • een cakevorm. 
  • 2 bloempotten met een gat in de bodem, beide potten verschillend van grootte
  • een stukje aluminiumfolie
  • lucifers
  • een plankje of onderzetter om alles op te zetten

Dan ga je bouwen:
Op het plankje of onderzetter zet je de cakevorm. Daarin plaats je 4 waxinelichtjes die je aansteekt. Daarover heen plaats je een bloempot. Over het gat van de bloempot leg je wat alufolie. Over de pot plaats je een iets grotere pot. Klaar.

De onderste pot wordt gloeiend heet, de bovenste pot iets minder en geleidt de warme lucht naar boven door het gat maar straalt via de wand ook hitte uit.


Op dagen dat het soms net iets frisser wordt maar de kachel aan zetten te veel van het goede lijkt, is het kacheltje een mooie tussenvorm voor ons. Het zorgt ervoor dat bij ons (grote huiskamer, open keuken en open trap naar boven) de temperatuur 1 graad omhoog gaat. Dat haalt dus net de kou uit de kamer.

Gisteren bedacht ik dat dit systeem ook perfect is voor de was die te drogen hangt. Ons huis is behoorlijk vochtig in deze tijd van het jaar. Vooral een was met handdoeken of spijkerbroeken kan er erg lang over doen om te drogen, soms 2,5 dag. Wilma (het was toch Wilma?) had laatst de tip om dan een ventilator op de was te zetten, maar ja dat kost weer stroom. Gisteren hing ik een was op en zette het bloempotkacheltje er voor met heel snel resultaat. Dat is echt fijn, want soms kom ik klem te zitten met de was omdat het drogen zo lang duurt. We hebben heb inmiddels drie droogrekken en soms hangt de hele bovenverdieping vol met nat goed. Met dit minikacheltje kan alles sneller drogen en hoop ik het met één wasrek per keer te redden.

Kijk nou toch eens wat een ingenieus plan 
om de was sneller droog te laten worden,
niet vergeten om kaarsen uit te doen
 als je weggaat hè!

Nóg een voordeel van het kacheltje: lekker tutten met kaarsjes geeft een goed gevoel. En daar sta ik niet alleen in. Tot mijn stomme verbazing was M. meteen om toen ik hem de bloempotkachel liet zien, mannen en vuur hè. Het is helaas niet zo leuk als een houtkachel maar toch ging hij er meteen mee aan de slag. Op deze manier kun je namelijk goed een kleine ruimte verwarmen. M. heeft het laatst aangestoken toen hij zijn thuiswerkdag had. Boven is het vaak kouder dan beneden, als ik dan heb beneden de verwarming uit heb omdat de temperatuur aangenaam genoeg is voor mij, kan hij boven soms wel behoefte aan een warmtebron hebben. Dit is dan een mooie oplossing.

Best veel voordelen dus:

  • haalt de kou uit een grote ruimte
  • verwarmt een kleine ruimte
  • kleine moeite, veel plezier
  • gezellig zo’n fijne miniwarmtebron
  • lekker prutsen met kaarsen
  • was is sneller droog
  • kat Moos vindt het fijn om er vlak naast te gaan liggen. En een Moos die zich goed voelt is fijn voor iedereen (heeft soms last van moodswings…)

Heb jij dit al eens geprobeerd?