Over hoog vliegen in laag tempo

slak

Oplettende lezers hebben vast gezien dat ik een ondertitel aan mijn blog heb toegevoegd. Niet omdat ik denk jullie wel eens te gaan vertellen hoe dat moet, hoog vliegen in laag tempo, maar als herinnering aan mezelf dat het dát is waar ik naar toe moet wil. In de categorie ‘ook een slak komt op zijn bestemming’ heb ik inmiddels wel door dat het tempo vertragen goed is voor alle onderdelen van het leven. Een trager tempo jaagt het zenuwstelsel niet op, voelt een stuk prettiger, put minder uit én je hebt tussendoor nog tijd om even bij te sturen en te genieten van wat je aan het doen bent.

Dat vergeet ik nog wel eens namelijk. Dat eerste deel hoogvliegen gaat me van nature goed af. Hard vallen ook ;-).  Het nadeel van keer op keer hard vallen,  is dat je niet meer durft te vliegen. Zo lang ziek zijn heeft me erg gematigd en voorzichtig gemaakt. Dat is op zich niet verkeerd, het is goed om te voelen waar mijn grenzen liggen, maar echt leuk is het natuurlijk niet. Ik ga daarom graag op zoek naar de kunst van het vliegen maar dan in een aangepast tempo. Om bijvoorbeeld meer Pippi-momenten te kunnen beleven.

Dat dit niet zonder slag of stoot gaat blijkt weer uit mijn eigen manische gedrag van deze week. Ik besloot over te stappen van Blogger naar WordPress en dat moet dan meteen. En ook al neem ik mezelf in eerste instantie voor het rustig aan te doen – Relax! Niemand weet dat je hiermee bezig bent. Je hebt alle tijd – gaandeweg word ik overgenomen door een idioot met een zweep in haar hand die van geen ophouden weet. Tot die baksteen uit de lucht komt vallen, ik er een eind aan brei en door mijn rug ga.  Tja eigen schuld, dikke bult zeg ik dan. Die zagen we van een kilometer afstand aankomen.

Een plezierig tempo aanhouden lukt goed als de omstandigheden voorspelbaar zijn. Dan is het makkelijker op routine te varen en heb je tijd en aandacht voor hoe je het doet. Maar nieuwe dingen doen en vooral leuke nieuwe dingen doen, dat is een heel ander verhaal.  Dat is precies ook de reden waarom ik een paar jaar geleden na de aanvankelijke enorme vooruitgang in gezondheid met de behandeling van Ashok Gupta, toch weer terugzakte toen ik mijn activiteiten wilde uitbreiden.

Maar daar heb ik wel van geleerd. Dus ben ik nu op herhalingstournee. Mét B12-injecties, meer besef voor de valkuilen en een ondertitel van mijn blog die me dagelijks herinnert aan hoe het ook zou kunnen. Op sommige dagen moet ik niet eens in beweging willen komen. En andere keren kom ik verder dan verwacht. Als ik maar dat tempo in de gaten houd.

Hoe houd jij jezelf in bedwang qua enthousiasme en overdrijven?

evenwicht

(bron afbeeldingen: Pixabay)

Advertenties

Het ‘nu maakt het toch niet meer uit’ alarm

afb pixabay

Omgaan met geld gaat vaak heel lang goed. En dan gaat er een wasmachine kapot en een dag later een stofzuiger. Dus vervang je dat. En dan heb je ook nog een geplande grote uitgave en ‘ineens’ is je gemoedstoestand veranderd van zuinig leven in geld uitgeven.

Dat is vast voor veel lezers herkenbaar. Het Rijke Wijf schreef er laatst over. Door de geplande verbouwing van haar keuken was de buffer toch al aangebroken en werd het makkelijker om ook andere dingen aan te schaffen zoals (ik citeer): een kraaldelen plafond, verf daarvoor, kwasten, rolletjes, een vaatwasser, een wasmachine, barkrukken, jaloeziën, een wasbakje voor het toilet, wc brillen, toiletborstel houders, prullenbakjes, een afvalsysteem voor in het keukenkastje, nieuwe wasmachine kraan, bed voor dochter, bureaustoel en krukje, externe harde schijf voor de computer, ‘updaten’ en uitbreiding van het geheugen van de iMac, enzovoorts. 

Wie die ook wel eens heeft gehad mag nu zijn vinger opsteken 😉 Het rijke wijf noemde in dit verband het door mij hier ooit besproken boek Psychologeld dat ingaat op de mechanismen achter dit gedrag. Het is heel fascinerend om te zien dat onze zelfcontrole wisselt per moment en per gebeurtenis en minder wordt na een opeenvolgende reeks van uitgaven. Blijkbaar maken veel gebeurtenissen achter elkaar die een aanslag op de portemonnee zijn, de zelfcontrole zwakker. Dit gebeurt met mensen die verder goed met geld omgaan maar ook met mensen met schulden. Ik ben nooit het verhaal vergeten van een vrouw die ik ooit eens interviewde voor het blog over het hebben van schulden. Zij vertelde eens een TV op afbetaling bij Wehkamp voor iemand te hebben gekocht, want die persoon had er geen geld voor en zij zelf had inmiddels al zoveel schuld dat die extra schuld van de TV toch niet meer uitmaakte.

Dat is waarschijnlijk hetzelfde mechanisme als dat je wekenlang niet snoept omdat je wilt afvallen, tóch eens een koekje neemt en vervolgens het hele pak leeg vreet, omdat het nu toch niet meer uitmaakt. Grappig genoeg maakt het natuurlijk wel uit. Mijn ervaring is dat het niet zozeer een kwestie van zelfbeheersing of discipline is maar een bepaalde alertheid die afstompt. En dat het ook voor problemen kan zorgen zolang het geld niet aan de bomen groeit.

Ga bijvoorbeeld -als je dit herkent – eens uitrekenen hoe hoog de oorspronkelijke pech of uitgave was en wat je er zo hebt bij gesprokkeld door te denken dat het niet meer uitmaakt. Waarschijnlijk schrik je je een ongeluk.

In het boek Psychologeld wordt zoiets de Wet van de Weber genoemd. Dat betekent dat we een afnemende gevoeligheid voor prikkels hebben. Vertaald naar bovenstaande situatie betekent dit dat je als je toch al geld aan het uitgeven bent, meer geneigd bent te blijven uitgeven. Blijkbaar voel je dat mentaal minder. Zou je in je normale zuiniger gemoedstoestand dezelfde zaken afzonderlijk aanschaffen dan ben je meer geneigd om je af te vragen of dit nu echt wel nodig is. De kosten wegen dan blijkbaar zwaarder.

Een afnemende gevoeligheid voor prikkels houdt in dat ‘ook al neemt de prikkel met steeds dezelfde stapjes toe, de waarneming houdt geen gelijke tred en vermindert in gevoeligheid.’ Vertaald naar geld: het verschil tussen bijvoorbeeld €10 en € 20 merk je beter op dan het verschil tussen €1010 en €1020.(Psychologeld, Anna Dijkman en Chris Zadeh, p. 16)

Hartstikke interessant, maar wat kun je hier aan doen?

Bekijk kritisch en evalueer je eigen uitgaven
Wat mij helpt is dat ik lijstjes bijhoud van grotere uitgaven die ik doe. Eens in de paar maanden bekijk ik dat en markeer ik die uitgaven in gepland/ongepland/achteraf gezien onnodig/geld weggegooid/ hartstikke handig, noodzakelijk of fijn.

Een geplande uitgave die handig of fijn blijkt te zijn (bijvoorbeeld gemak oplevert) is super. Een ongeplande uitgave die hetzelfde resultaat heeft, kan ook prima. Maar ik schrik er elke keer weer van hoe vaak iets achteraf volslagen nutteloos blijkt te zijn. Of helemaal niet per se op dat moment moest worden gekocht. Dat de urgentie die ik kon voelen voor de aanschaf, verwatert op het moment dat iets in gebruik wordt genomen.

Dit soort lijsten maken dat ik mijn valkuilen leer kennen. Kom ik op het tweede punt:

Wees alert als je weet dat er grote uitgaven aankomen
Soms ontkom je er natuurlijk niet aan. Wij hebben bijvoorbeeld deze maand forse extra uitgaven omdat onze nieuwe eettafel wordt geleverd, het nieuwe bed en matras voor S. en hij ook jarig is en een andere fiets krijgt. Als ik niet uitkijk beland ik nog voor ik een cent heb uitgegeven al in de gemoedstoestand dat ‘het nu toch niet meer uitmaakt’. Daar heb ik deze maand 3 oplossingen voor:

  1. Geen aanslag op de buffer : Bij het vooraf budgetteren van deze uitgaven heb ik gezien dat ik als het lukt ik in ieder geval de tafel, het bed én matras kan betalen zonder de buffer aan te spreken. Daarom maak ik dit tot doel van deze maand: niets van de buffer halen. Dit is wat ambitieus (nogal want daar is ook nog die fiets) maar het maakt me wel meer gemotiveerd en doet het gevoel van ‘het maakt nu toch meer niet uit’ teniet.
  2. Zoek naar extra inkomsten, alle beetjes helpen: ik zette wat dvd-series te koop en verkocht één van de twee luchtontvochtiger aangezien het vochtprobleem hier nagenoeg is opgelost. Dat levert bij elkaar toch weer een kleine €90 op die we goed kunnen gebruiken deze maand.
  3. Visualiseer dat het lukt in plaats van mee dobberen met het maakt toch niet meer uit. Ik ben niet meer heel zweverig (ik was ooit een echte hemelfietser) maar geloof er wel in dat het voor de juiste mindset enorm helpt als je je voorstelt dat een voornemen lukt. Ik gebruik dit voor verschillende doeleinden. Zo visualiseer ik tegenwoordig regelmatig dat als ik ergens naar toe moet ik dat rustig doe en niet al mijn energie meteen uitgeef, omdat ik nogal kan doorslaan en druk kan doen. Dit is ook toe te passen op omgaan met geld: ik visualiseer dat het lukt en ik probeer ook echt te voelen wat voor gevoel het oplevert als ik deze maand mijn doelen bereik.

Voor iedereen is het natuurlijk verschillend wat werkt. Is jouw valkuil te veel geld cash uitgeven en heb je deze maand een grote uitgave omdat bijvoorbeeld je TV kapot is? Dan helpt het wellicht dat je een kleine post it in je portemonnee plakt met de tekst TV! Of je bespreekt het met je partner en houdt elkaar scherp. Waar het omgaat is dat je met jezelf spraken maakt die je alert houden. Zodat je niet mee dobbert met je eigen impulsen/ hebberigheid.

Iemand nog meer tips die gebruikt kunnen worden als dit ‘het maakt nu toch niet meer uit’ alarm afgaat?

Een winterjas voor een krentenkakker

Terwijl Nederland zich opmaakte voor een hittegolf in september – vrij uniek volgens mij – hakte ik flink wat knopen door rond het prangende thema ‘winterjas’. Ik bedoel, we kunnen wel doen alsof het hoogzomer is en het voelt wellicht als hoogzomer, de spinnen in en om het huis vertellen een ander verhaal. Als koukleum ben ik graag goed voorbereid.

Nu is het zo dat ik al jaren niet een ‘echte’ winterjas heb gekocht. De laatste miskoop was een langgerekt drama van niet willen erkennen dat het een flop was: dure jas (ik vind alles boven € 100 euro duur), heel koud, voering erin laten maken, nog steeds koud, jaren op de kapstok laten hangen wegens niet weg kunnen doen en dan nu eindelijk weg gedaan. De laatste 8 jaar heb ik alleen jassen bij de kringloop gekocht.

Je kunt prima jassen kopen bij de kringloop. Dus deed ik dat. Alleen er zat nooit iets bij wat echt mijn smaak was. Dus kocht ik een paar keer achter elkaar voor een tientje een prima jas, droeg deze een seizoen en bracht hem het jaar erop weer naar Noppes om hem in te wisselen voor een andere jas.

De laatste jas die ik daar kocht is een hele mooi wollen zwarte jas. Heel chique. Hij staat me prachtig. Maar het is niet iets wat ik ooit zou hebben gekocht in een gewone winkel. Ik zou het geld er niet voor over hebben als ik er de normaalprijs voor zou moeten betalen. Omdat het niet mijn smaak is. Het is echt een jas om naar je werk aan te trekken, als je werk iets is op een kantoor en je er goed uit moet zien. Ook een super jas voor begrafenissen. Lekker stemmig en zeer gekleed.

Ik kan me de tijd niet kan heugen dat ik naar werk ging of een begrafenis en hoewel ik besef dat dit in de toekomst misschien verandert, vond ik dat het maar eens anders moest. De hele mooie chique jas is namelijk ook nog eens erg onpraktisch op de fiets, aangezien hij sluit met 3 knopen en alles dus continu open wappert.

De riedel in mijn hoofd ‘dan gaan we maar weer naar de kringloop’ werd ineens onderbroken door mijn nieuwe motto – is dat zo? – , dat blijkbaar op alle grote én kleine levenssituaties van toepassing is.  Bovendien bleek mijn kledingrekening behoorlijk gevuld dus telde ik één en één bij elkaar op en besloot een nieuwe winterjas te kopen.

Spontaan brak het zweet mij uit. Want alles wat ik na enige zoekwerk online echt mooi vond, bleek zo €300 tot €400 te kosten en geen haar op mijn hoofd die daar aan denkt! Ik besloot mezelf een limiet te geven van €150 en opnieuw te gaan zoeken. Dat vind ik ook ongehoord veel, aan de andere kant als ik echt een mooie jas zou vinden en daar 4 tot 5 jaar mee kan doen, valt het wel mee.

Vreemd toch hoe dit werkt. Want evengoed kreeg ik er buikpijn van. Uiteindelijk vond ik een paar jassen die ik echt mooi vind en die bij mij passen. Ik houd van sportief, met een capuchon, over de kont, geschikt om mee te fietsen, mouwen die niet de wijd zijn, lekker warm en als het even kan een beetje regenafstotend.

En toen, nou toen gebeurde er even niets. Ik wachtte op de uitverkoop. Want zoveel geld was me bij nader inzien toch te gortig.  Maar ja, er is geen uitverkoop in september. Natuurlijk had ik deze hele riedel beter afgelopen maart/april kunnen volgen. Meer kans dat ik dan de gewenste jas in een online sale zou vinden.  Even geduld dan maar.

Maar, ik wil straks die jas, als het winter is en niet pas er na. Dus hakte ik de knoop door en besloot toch te kopen. Ik betrok man bij mijn getut over welke jas het nu moest worden en appte zelfs een vriendin een paar foto’s om hulp te vragen. Uiteindelijk koos ik natuurlijk die jas die me meteen al opviel toen ik ging zoeken naar jassen met een prijslimiet tot € 150, want zo gaat dat in het leven.

Helaas bleek de jas te klein toen hij werd afgeleverd, maar wel echt helemaal super en mijn smaak. Ik was geneigd het er maar bij te laten zitten want een winterjas passen als het buiten 29 graden is en voor de zekerheid ook even je warmste en dikste trui aandoen – want dat doe ik straks in de winter ook – is niet goed voor je humeur, zeker niet als je ook net ongesteld bent geworden.

Maar goed, ik ruilde de jas toch om (lief kind fietste naar het postkantoor met het retourpakketje) en de – hopelijk – juiste maat is nu onderweg, voor €139. Ik zeg het gewoon tien keer achter elkaar, dan krijg ik het vast niet meer warm.  €139 €139 €139 €139 €139 €139 €139 €139 €139 €139.

Nee, dat hielp niet. Maar ik ben er wél blij mee. Ik kocht voor het eerst in jaren een jas die ik echt mooi vind en die helemaal naar mijn smaak is. En nu weet ik ook weer dat ik voor mezelf echt een ontzettende krentenkakker ben. Maar dat ik iets ben, wil niet zeggen dat ik me zo moet gedragen 😉

De kleinste stap met het meeste effect

Een paar jaar geleden kwam ik in aanraking met Kaizen. Voor wie niet weet wat dit is: Kaizen is de kunst van kleine stappen zetten, om zo grote veranderingen te kunnen bewerkstelligen. Want wie grote stappen zet, activeert een deel van het brein waar ook weerstand, verzet en angst vandaan komen. Kleine stappen zetten bedot het brein want het heeft dan niet door dat je toewerkt naar een doel. Maar die kleine stappen maken wel noodzakelijke verbindingen aan in je brein, waardoor de weg naar je doel toe wordt bereid.

Kaizen is voor mij heel interessant. Van nature pak ik alles groots en meeslepend aan en met een aandoening als ME/CVS wordt mijn brein voortdurend overprikkeld en in staat van alarm gebracht. Dus loont het de moeite om kaizen toe te passen in mijn dagelijkse leven.

Gisteren schreef ik: ‘ik wil worden wie ik ben in dit lichaam’ . Dat klinkt nogal dramatisch. Maar het klopt wel. Wie ziek is, wil beter worden. Dus was de focus heel lang gericht op dingen doen: ‘als ik dit of dat doe, word ik vast beter’. Veel later kwam het besef dat beter worden misschien niet iets doen is, maar vooral iets niet doen. Geen grenzen overschrijden maar luisteren naar mijn lijf.

Beter werd ik niet maar er was sindsdien wel een significante verbetering. Ik heb geleerd dat heel veel behandelingen allemaal wel iets hebben dat ik kan gebruiken. Dus schoof mijn toestand langzaam op van volledig plat liggen naar iets meer kunnen doen in het dagelijkse leven.

Toen ik dat punt bereikte probeerde ik ook mijn conditie te verbeteren en spieren sterker te maken. Onder begeleiding van een fysiotherapeut en ook zelf in het dagelijkse leven. Maar hier stokte de vooruitgang. Mijn lijf blijft reageren alsof er een noodtoestand is na het doen van wat spierversterkende oefeningen.

Dus was het ritme van de afgelopen jaren, proberen op te bouwen, onderuit gaan, wonden likken, doorgaan, plannetje maken, weer proberen op te bouwen, onderuit gaan. Afijn, zo dus, het is jullie vast duidelijk.

Nu kind weer terug naar school is, is het ook weer makkelijker een vast dagritme te hanteren van kleine klusjes, mediteren, wat lezen, etc. Ik heb de afgelopen jaren geleerd om actie en ontspanning af te wisselen en daar ook naar te handelen. Ik voel tegenwoordig ook goed aan of ik voldoende energie heb om bijvoorbeeld even naar de bieb te gaan of dat ik dat beter een dag kan opschuiven.

Met dat in gedachten wil ik ook weer gaan lopen. Want alle dagen naar buiten gaan is goed, niet alleen voor mij maar voor iedereen. Het lopen gaat tot nu toe altijd zo: ik doe een loopje, dat gaat goed en besluit dat om de dag te gaan doen. Na een week raak ik in een hallelujahstemming en ga meteen voor de grote loop (een wandeling van 25 minuten langs het IJsselmeer). Dan stort ik in. Niet zozeer vanwege die wandeling maar omdat ik denk dat het goed ging en ik in de adrenalinekick die volgt ga stofzuigen of dweilen of wat dan ook.

Die adrenalinekick moet ik zien te vermijden weet ik nu. Met kaizen in gedachten, kies ik voor de kleinste stap op weg naar meer verbetering. De kleinste stap is een loopje vanuit mijn huis naar het park hierachter, ik loop een paar meter het park in en draai me dan om en ga weer terug. Dat is 8 minuten lopen (voor mij dan want ik heb het tempo van een slak, als kind en man dit lopen zijn ze met 4 minuten terug). Deze wandeling is zo klein dat het geen wandeling mag heten. Zo klein dat het vergelijkbaar is qua energie met douchen of aankleden. Dat kan ik wel, ook op mindere dagen, als ik het maar zo klein blijf aanpakken.

Wat ik moeilijker vind, maar wel doe is de stemmen in mijn hoofd negeren. Want doorlopen als ik in het park ben is heel verleidelijk. Het is mooi weer, het gras is groen, ik zie mooie vogels, ladidadila. Zo dus. En er is ook een stem die brult dat ik een loser ben, omdat ik maar zo kort kan wandelen. En een stem die zegt dat vast iedereen in het park naar me kijkt, ‘wat doet die vrouw nou, die loopt een paar meter het park in en dan draait ze zich om. En dat doet ze elke dag. Ja, logisch dat overgewicht’.

Jullie zien, ik ben mijn eigen strengste criticus. Wie heeft een vijand nodig, met zulke stemmen in zijn hoofd? Dus negeer ik ze, en als dat niet lukt zet ik gewoon het geluid uit. Want ik doe het toch, die kleinste stap die ik kan zetten zonder terugslag, ook op slechte dagen.

En ik bepaal geen doel. Het doel is het lopen zelf en het alle dagen even buiten zijn, niet de uitbreiding. Vandaar uit zie ik wel verder. Ik meld me in ieder geval niet aan voor de dam-tot-dam-loop ;-).

Wat is jouw valkuil als je iets wilt aanpakken? En wat zou dan jouw kleinste stap zijn?

ps: voor wie meer wil weten, ik schreef een paar jaar geleden een blog over een boek dat ingaat op kaizen, dat lees je hier

Klaar, over en uit, basta, niet meer doen….

Na een paar weken vakantie vieren in den vreemde en meteen bij thuiskomst nieuwe matrassen kopen en dus weer hop, honderden euro’s uitgeven, merk ik dat in mijn brein de koopknop AAN staat. Lekker geld uitgeven! Want hoewel ik zo vaak lees dat het snel went om met minder uit te komen of hoe lyrisch mensen worden van zelf gesmeerde bammetjes opeten aan de waterkant, ik vind geld uitgeven gewoon fijn. Niet het geld uitgeven an sich, maar wat ik er mee koop: gemak, pret, genot, slaapcomfort (jeej, lekker joh nieuwe matrassen!). En natuurlijk bestaat er ook gratis pret en gratis gemak maar daar heb ik het nu even niet over. Ik heb het over de glijdende schaal waarop je ineens terecht komt als je het een paar weken flink wat breder laat hangen.

Op zich is er niets aan de hand. De vakantie kostte niets meer dan dat wat er vooraf precies begroot was en ook de matrassen waren een geplande uitgave. Maar, ik weet dat het meestal fout gaat in de periode vlak erna, na een aantal geplande uitgaven. Blijkbaar blijft er een deur openstaan in het brein na een paar keer geld over de balk smijten. In ons leeft een geldwolf die houdt van groots en meeslepend.

Het is trouwens ook niet toevallig dat we precies altijd dat uitgeven tijdens de vakantie, wat vooraf begroot is. Wij behoren duidelijk niet tot die categorie mensen die ineens véél minder geld uitgeeft dan gepland. Wij geven uit tot wat we vooraf bedachten. Ik houd dat ook op vakantie netjes bij. Bedenken we niet vooraf een maximum, dan blijven we uitgeven. Daarom gooien wij ons spaargeld ook niet op één rekening want met een berg geld op een plek voelen we ons ineens héél rijk en geven we het meteen uit aan dingen die ineens opduiken als acuut verlangen. Heel stom, maar zo zitten wij in elkaar. Gelukkig kennen we die neiging inmiddels en is er op zich niets aan de hand. We staan niet in het rood en hebben een buffer. We veroorloven ons geen ervaringen of spullen die niet matchen met wat er binnenkomt. Maar toch.

Geld uitgeven went snel en doet verlangens aanwakkeren. Niets gedoseerd uitgeven! Geld moet rollen! Gisteren heb ik de hele dag gedacht aan die leuke kuipstoel in de zaak waar we onze matrassen kochten. Een stoel die we helemaal niet nodig hebben, geen flauw idee waar dat ding dan moet komen te staan. En toch hè, willen hebben.

Dus, dicht die deur, klaar, het was fijn, over en uit. Om mijn brein in de juiste gemoedstoestand te brengen heb ik net even naar mijn excelletje gekeken en berekend wat we nog kunnen verwachten aan uitgaven dit jaar (er komen nog wat klusrondes aan in huis) en wat we mogelijkerwijs nog kunnen aflossen (dat schiet niet zo op dit jaar). Dus ik weet weer hoe onze wereld in elkaar steekt, wat kan en niet kan en ga mijn gedrag weer aanpassen en die koopknop uitzetten.

Herkenbaar? Of ben ik het kneusje van de klas en beschikken jullie allemaal over een enorme zelfbeheersing?

Over geld en grip en gedrag

Deze week was ik wat uit balans. Een combinatie van de bekende zelfoverschatting over wat ik aan kan die mij eigen is en de dingen van het leven. Die ‘dingen’ dat zijn onder meer mijn tussenribsspieren die nu al maanden lopen te zieken en voor een nogal constante pijn zorgen en jeuk en overlast. Leuk is anders. En zo nog wat. Buren die ruzie met elkaar hebben (niet met mij goddank maar ik mocht het wel allemaal aanhoren), M. die de mededeling deed dat er weer eens geschoven gaat worden op zijn werk.

Hij kreeg een paar maanden geleden een andere baan aangeboden. Eigenlijk kwam het erop neer dat die functie hem door zijn strot is geduwd. Hij zou de juiste en meest logische man op een plek zijn die vrijkwam wegens vertrek van een collega. De functie is voor drie dagen, dus hij hield ook een deel van zijn oude taken. De nieuwe baan ligt in het verlengde van wat hij al doet en levert niet meer geld op maar wél meer uitdaging, lees stress. Niet echt fijn.

Dat hij de nieuwe functie wel aannam had te maken met een onderbuikgevoel dat zijn eigen oude functie deels verplaatst zou gaan worden naar het buitenland. Dat gevoel komt nu uit. Oei. Dat komt heel dichtbij. Degene die het deel van de baan van M. heeft overgenomen wat hij heeft afgestoten, staat wellicht zo weer op straat.

Het blijft moeilijk dit soort zaken. Het is niet de eerste onrust die we mee maken en het zal zeker niet de laatste zijn. Maar op de één of andere manier wordt het wel steeds vervelender en spannender als je een zekere leeftijd hebt bereikt. M. is nu halverwege de 40 en heeft niet de illusie dat de banen voor hem nog voor het oprapen liggen. Hij bezit geen diploma’s maar heeft wel veel werkervaring, kennis en vaardigheden.  Maar, als we om ons heen kijken zien we ook wel dat dát niet altijd voldoende is in een samenleving waar vaker wel dan niet naar leeftijd wordt gekeken. Het is gewoon heel erg moeilijk om ergens tussen te komen als veertiger (ja en ook als twintiger hoor, dan ben ik me van bewust maar ik schrijf nu eenmaal over mijn veertiger). De hoogte van het salaris van M. maakt een twintiger gewoon veel aantrekkelijker. Het feit dat ik op banengebied geen bijdrage kan leveren, legt natuurlijk ook extra druk bij hem.

Soms heb ik wel eens moeite met mensen die zeggen dat je moet doen wat het leven je influistert, dat je je diepste passies moet ontdekken en moet volgen. Want vanaf een bepaalde leeftijd valt er niet heel veel meer te kiezen op banengebied. Misschien wel als je op je 25e bent begonnen met sparen en dus met vervroegd pensioen kan gaan maar niet als je pas later wakker werd. Of een arbeidsongeschikte partner hebt.

Het leven is nu eenmaal niet maakbaar. Wat we wel kunnen doen is kijken waar ruimte zit. Dus tuur ik weer naar mijn excelletje. Op zich is er ruimte zat voor ons om te bezuinigen. Ik zie waar de mogelijkheden zitten en die zijn er nog volop. Ook is het geen drama als M. wordt ontslagen en een andere baan krijgt waar hij veel minder verdient. Er is nu rek zat, dank zij het aflossen van de afgelopen jaren. Moet hij wel een andere baan vinden natuurlijk

Maar ja, dat blijven aflossen wordt dan wel een beetje een ding. Ik denk dat het dan verstandig zou zijn om te verhuizen naar iets goedkopers. Liever kleiner wonen zonder dat het water aan onze lippen staat. Want ik heb geen zin om op mijn 60e nog steeds een enorme hypotheekschuld te hebben. Dus sta ik in gedachten al verhuisdozen in te pakken en tuur ik op Funda. Want ik ben zoals jullie weten enorm proactief. Komt M. thuis met de mededeling dat het allemaal wel zal los lopen en dat hij niet verwacht dat het nu zijn functie is die op de tocht staat. O ja, het gaat vooral om zijn oude baan. Dat was mijn brein even vergeten. Pffieuw. Blij toe. Maar ik gun hem wel minder stress en een leukere baan.

Het blijft in dit  soort situaties wel lastig om keuzes te maken vind ik. Ik kan zo heen en weer slingeren tussen enorm vrekkengedrag en dus voorbereid kunnen zijn op alles (wat dat ook is) of toch uitgeven en flink genieten (vakanties) want voor je het weet kan het niet meer. Wat ik wel weet is dat ik er niet helemaal gerust op ben en de geplande aflossingen van de rest van het jaar even op een rekening parkeer tot er meer duidelijkheid is. Lagere lasten zijn fijn, wat extra geld achter de hand ook. Voor je weet maar nooit wat dat ook mag zijn…

De comfortzone en het korset

Vaste lezers kennen mij als iemand die nogal zwart-wit kan zijn, voor mezelf dan, Voor een ander heb ik regelmatig meer begrip en compassie. Maar gaat het om mezelf dan verander ik ineens in een commando met een 5-jarenplan en doelen, lijkt wel. Wie wil veranderen – lees: zichzelf ook wat meer compassie gunt – krijgt vaak te horen dat er uit de comfortzone dient te worden gestapt.

Daar ben ik druk mee bezig. Ik stap wat af ;-). Eigenlijk ben ik daar al heel lang mee bezig. Ziek worden heeft vaak tot gevolg dat wat je kon, niet meer kan. Wie je was komt daarmee ook op losse schroeven te staan. Oude patronen en gedraging moeten worden los gelaten. Soms omdat dit fysiek noodzakelijk is, maar soms gewoonweg als overlevingstactiek.

Maar toen ik nog gezond van lijf en leden was (rare uitdrukking eigenlijk) stapte ik ook vaak uit mijn comfortzone. Ik denk dat ik wel eens degene zou kunnen zijn die heeft bedacht dat je daar uit moest stappen! Er was namelijk geen structuur aanwezig in mijn leven, het enige constante was dat er geen constante was. Altijd op zoek naar wat er om de hoek gebeurde. Altijd op zoek naar verbetering of het nieuwe en onverwachte. Zat ik in een baan en vond ik mezelf ingekakt, hup, baan opgezegd. En niet een andere baan zoeken, maar nee, meteen een ander beroep uitoefenen. Iets niet kunnen was zo’n beetje het ergste wat ik kon bedenken, dus heb ik me met enige regelmaat gestort op het aanleren van zaken waar ik de ballen verstand van had maar die me hoogst noodzakelijk leken en die me weliswaar niet verder brachten in het leven maar me wel enige tijd vermaakten.

Je kunt ook té vaak uit de comfortzone stappen, zo heb ik geleerd. En ik denk dat ik het één keer, misschien wel twee keer te veel heb gedaan. Toen ik ziek werd, ben ik vervolgens erg op mezelf terug geworpen, alles speelde zich vooral in mijn hoofd af, omdat ik jaren plat lag. Dus werd dat hoofd buitensporig belangrijk voor mij. Ik kan plannen maken met mijn hoofd, schrijven, fantaseren, terugblikken, vooruitblikken en hele reizen maken als het hier en nu niet bevalt. En dat is vaak zo. Altijd moe, vaak pijn, ja, dat word je best wel eens zat. Heerlijk dat het hoofd dan ontsnapping biedt door steeds meer gedetailleerde verzinsels of overlevingstactieken te bedenken.

Het is menselijk om tactieken te verzinnen om met terugslag of onzekerheid om te gaan. En die tactieken liggen in eerste instantie vaak in het verlengde van wat onze kracht is. Maar diezelfde kracht kan zich ook tegen je keren en iets worden wat je onderuit haalt. Alles heeft een keerzijde en houdt elkaar daarmee misschien eerst in balans maar daarna in een wurggreep, ’t is maar hoe je het bekijkt. Ergens onderweg is dat hoofd dat hoge vluchten neemt een korset geworden dat me overeind houdt maar dat me ook in de weg zit en is gaan knellen.

Nu kun je op verschillende manieren dat korset losmaken. Afrukken en ritueel verbranden is iets dat me zeker aanspreekt, want ik houd wel van drastisch doen en wat drama,  maar dan? Nadenken over wie ik ben en hoe ik dingen aanpak, lijkt zinvoller. Maar ook dat werkt niet echt. Want hoewel ik de tips van een lezer over de Briggs MBTI-types en de manieren om bepaalde zaken van jezelf te versterken, heel interessant vond,  vond ik mezelf daar ook al weer terug in mateloos gedrag. Niet 1 testje doen maar wel 2,3,4. En dan ontdekken dat er twee verschillende types uitkomen. Dus alles lezen over die types en in de bieb kijken of er boeken zijn over MBTI typeringen, blablabla.

Dit doet denken aan de onschuldige opmerking van de acupuncturist in het voorjaar die nogal achteloos zei dat ik meer verwarmend voedsel moest gaan eten. Voor ik het wist was ik bezig met een voedselverwamingsplan met behulp van schema’s, boeken en kruiderijen die me een vermogen hebben gekost, mijn darmen van slag brachten en mijn hoofd deden ontploffen.

Beter is het om eens alle theorie en het gerichte zoeken los te laten. Ik schreef laatst al: ik moet meer gaan spelen. Spelen binnen de beperkingen die er zijn, Want die zijn er nu eenmaal. Maar ook dan kan ik  – zonder een boek erover te lezen – bedenken wat ik nodig heb in het hier en nu. Want daar gaat het altijd om: door het eeuwige zoeken en lezen over verbetering ben ik altijd bezig met wat er hopelijk in de toekomst gebeurt. Maar ik leef nu. Kan ik vaker denken: wat heb ik nu nodig? Wat zou mij nu een fijn gevoel opleveren? Houdt wat ik nu doe, een overprikkeling in stand of niet?

En nou niet allemaal gaan roepen dat ik een cursus Mindfulness moet gaan doen, want die deed ik al. En yoga. En mediteren, Tai Chi, Qi Gong, haptonomie, gedragstherapie, chakralezing, NEI…. Noem maar iets op waar je ontspannen van wordt en wat zelfkennis bevordert, ik deed het. Aan de (zelf)kennis schort het niet. Wat ik inmiddels wel door heb is dat het er niet om gaat wat je doet maar hoe je het doet en met welke intentie en welke lading je er aan geeft.

Ik denk overigens niet dat ik uniek ben met mijn gedrag en mijn hoofd. Ik zit dan toevallig thuis op de bank en bedenk tactieken om mijn leven zinvoller of prettiger te maken omdat de dagelijkse realiteit vaak pijnlijk is en niet wat ik koos of had gehoopt. Maar jij zit misschien op kantoor met vervelende collega’s en moet hoog nodig leren nee zeggen tegen de constante vragenstroom. Dat is wellicht ook niet wat je koos of had gehoopt.

We worden vaak overvraagd en daarnaast overvragen we onszelf ook vaak. Omdat we vast zitten in beelden over hoe we willen zijn en in gedragingen die ons ooit iets opleverden. Maar dat is niet in beton gegoten. Dus: kan ik veranderen zonder te veel de nadruk op het veranderen te leggen? Welke accenten wil ik gaan leggen om mezelf meer ruimte en rust te geven?  Kan ik vinden zonder zoeken?

Herkenbaar? Wat zijn jouw valkuilen?

Loslaten en uit de comfortzone stappen

Wie eerder deze week de discussie tussen mij en lezer Mark heeft gevolgd naar aanleiding van mijn stuk over zorgrekeningen betalen, heeft waarschijnlijk wel meegekregen dat er een storm in mijn kop opstak. Daarna kreeg ik buikpijn en hoofdpijn en lag ik een nacht te stuiteren in bed.

Voor wie het niet heeft gelezen, dit schreef Mark:

Beste Martine,

Heb je wel eens overwogen om eens een nieuw experiment te doen? Namelijk een jaar lang geen begroting maken, geen (geld)lijstjes/-potjes samenstellen en gewoon op de spaarrekening zetten wat overblijft en betalen wat er betaald moet worden?Volgens mij is een deel van jouw energieprobleem de enorme controlebehoefte die je steeds meer aan het nekken is. Volledige controle krijg je nooit en door op de korte termijn zoveel te controleren houd je de behoefte aan controle op de lange termijn in stand (het voelt namelijk tijdelijk prettig). En dus blijft je energiegebrek (zo noem ik het maar even) aanwezig. Het loslaten van controle zal niet leiden tot ‘rampen’ maar dat kun je nu dus niet ervaren.

Ik lees je blog graag en heb bewondering voor je strijd!

Van het idee alleen al ging ik hyperventileren! Heftig! Aan de andere kant ben ik wel op zoek naar meer ruimte en heb ik regelmatig last van mijn eigen manische gedrag.  De oplettende lezer is dat vast niet ontgaan. Ik ben nog steeds te streng voor mezelf, pak dingen aan alsof het een militaire operatie is en stel nog steeds te vaak onrealistische doelen, niet alleen op financieel gebied, ook op andere gebieden. Op zich is dat ook een kracht van mij. Daardoor wisten we afgelopen jaar wel €10.000 af te lossen en daardoor ben ik nooit bij de pakken neer gaan zitten en heb ik door steeds weer te zoeken naar alternatieven toch mijn gezondheid met stapjes de goede kant op weten te krijgen.

Maar, het is ook een valkuil. Niet alles is te controleren en te verbeteren in het leven. Het is geen kwestie van ‘Als A, dan B’. Het leven is niet maakbaar en zomaar wat meezwemmen met de stroom is misschien wel net zo goed zo niet beter voor mijn gezondheid dan continu de zwemtechnieken verbeteren op basis van een grondig trainingsprogramma wat alleen maar uitput. Misschien moet ik mijn guerillamethode eens in de wilgen hangen?

Natuurlijk is het zinnig om je uitgaven bij te houden en na te denken over waar het geld naar toe gaat en wat je wilt bereiken op de lange termijn. Daar sta ik nog steeds achter. Maar ik word ook wel moe van mezelf. Want ik schreef het al eerder: ik stel soms  regelmatig hoge onrealistische doelen en budgetteer te krap. En dus loop ik continu te schuiven met geld en te knierten.

Het is te prijzen in Mark dat hij me aanspreekt op mijn gedrag op een manier die heel prettig is. Daardoor kan ik openstaan voor zijn boodschap dat het wellicht tijd is om meer los te laten. We hadden hierover een goede discussie die ik niet hier helemaal ga herhalen (kun je nalezen bij de betreffende post als het je interesseert) en daarna ben ik gaan nadenken over wat ik wil en wat me belemmert.

Helemaal niet meer budgetteren? – Hoe moet dat dan? Kan ik dat wel, ik krijg alleen van het idee al buikpijn!

Nu heb ik geleerd dat dit soort stemmen in mijn hoofd, zelden tot nooit iets nuttigs melden en alleen maar tegenwerken. En dat het helpt tegenwerpingen om te draaien en een onderwerp van meerdere kanten te bekijken. Dus pakte ik pen en papier en ging eens opschrijven waar ik precies last van heb inzake mijn geldgedrag en wat mijn behoefte of verlangen is. Want ik kan wel braaf helemaal doen wat een ander me suggereert, uiteindelijk is het het meest zinvolle om dát aan te pakken waar ik zelf last van heb en wat de overprikkeling van mijn geest in stand houdt én wat bij me past. Wat telkens bij mij omhoog kwam drijven is de gedachte dat ik zo rustig word van mijn excelletje.

Ja, als we daar geen patroon te pakken hebben! Wil ik dat op mijn grafsteen hebben staan? ‘Hier ligt Min of Meer, ze werd zo rustig van haar excelletje’. Nou, nee! Maar ik heb blijkbaar wel behoefte aan rust.

Er lopen dus 2 sporen:
1) Kan ik andere dingen bedenken waar ik rustig van word? Want hoe drukker en onrustiger mijn geest, hoe meer ik me met de financiën bezig houd. Het dwangmatig bijhouden van cijfers is een uiting van iets anders.
2) Kan ik op een andere manier met de financiën omgaan?  Het goede behouden en het slechte schrappen?

Over het eerste punt schrijf ik binnenkort. Dat zijn dingen die in het verlengde liggen van waar ik al langer mee bezig ben. Loslaten, rust pakken, voor activiteiten kiezen die binnen mijn mogelijkheden liggen en waar ik me prettig bij voel. En vooral: meer spelen. Spelen? Ja, spelen want dat kan ik niet. Ik kan wel goed onzin kletsen, heb veel humor, maar zo maar de boel de boel laten en wat spelen kan ik niet. (hé nu schrijf ik het toch al op in plaats van er later op terug komen).

Punt 2: kan ik op een andere manier met de financiën omgaan? Ja, natuurlijk! Ik kan namelijk alles want probeer altijd alles totdat ik het weer verander. Dat is trouwens mijn valkuil. Dus: kan ik dit aanpakken op een zodanige manier dat het relaxt blijft? Want iets in mij wil meteen alle overzichten overboord gooien. En dan natuurlijk meteen die vanaf 2008, het moment dat ik financieel wakker werd zeg maar. Ik ben heel zwart-wit zoals jullie inmiddels ongetwijfeld wel door hebben. Of je houdt alles bij, tot de komma precies. Of niets!  En dat is nu precies het probleem volgens mij. Het totale doorslaan in alles.

Dus, wat gaan we doen? In overleg met M. (je moet doen wat jij prettig vindt, dat was het overleg, het maakt hem niet zo uit, hij is niet zo van het bijhouden)

  • ga ik nog wel de uitgaven bijhouden
  • blijven we wel doelen stellen op aflosgebied
  • hebben we de spaarpotten drastisch teruggebracht, van 14 naar 4 (Grote buffer, kleine buffer, sparen auto, studie kind)
  • gaan we niet meer werken met reserveringen voor periodieke betalingen
  • heb ik de vaste lasten nog wel gebudgetteerd maar de variabele lasten zijn vager. Ik ga het meer zien als een besteedbaar bedrag dat niet vooraf volledig opgesplitst moet worden in verschillende posten

Dat komt dus neer op betalen wat er betaald moet worden en wat er overblijft aan het eind van de maand gaat naar de spaarrekening of wordt gebruikt voor aflossen. Ik vind dit heel spannend. Wat me nu al opvalt is dat onze besteedbare ruimte zo hoog is in tegenstelling tot vroeger. De reden dat wij bijvoorbeeld ooit met reserveringen gingen werken was dat we regelmatig verrast werden door periodieke rekeningen die vaak wat hoger zijn of tegelijk komen en daardoor niet betaald konden worden omdat onze vaste lasten alleen al behoorlijk hoog waren. Door jarenlang besparen en aflossen en het veranderen van ons uitgavenpatroon zijn die vaste lasten behoorlijk omlaag gegaan. Wat ik nu zie is dat we de periodieke lasten wel gewoon kunnen betalen van de lopende rekening, mits ik niet meteen na storting van het salaris alles doorzet naar aflossingen en spaar- en reserveringspotjes.

Gaat dit werken? Ik hoop het. Het lijkt me fijn niet meer continu te moeten schuiven met geld. Nou ja overdrijven is ook een vak, maar er werd meer geschoven dan me lief was. Vooral het veel te strakke budgetteren maakte dat aan het begin van de maand inktcartridgdes laten vullen al als een kleine tegenvaller kon worden beschouwd en de begroting klopt al niet meer. Dat was natuurlijk geheel op papier en in mijn hoofd want het geld was er. En ik kreeg dan de neiging uit te gaan rekenen hoe vaak we die inkt cartridges moeten laten vullen en daar weer een aparte potje voor maken. Zo dus. Doen we niet meer, basta, af, koest.

Mark wil ik hartelijk bedanken voor de feedback en tips. Ik geloof er heilig in dat er een moment is voor elke boodschap, ik was er zeker aan toe. Maar de manier waarop is vervolgens bepalend denk ik  of de ontvanger er iets mee kan. Dus Mark, als je al geen coach of therapeut bent, ik zie een toekomst voor jou op dat gebied ;-).

Ik heb met M. afgesproken dat we dit een half jaar gaan proberen en dan kijken of het wat oplevert en wat het precies oplevert. Ik hoop rust ;-). Doet er iemand met mij mee? Nog meer manische geesten die uit de comfortzone willen stappen? Iemand?

Opmaken 2

Eergisteren schreef ik dat het mij opviel dat we altijd de eerste paar maanden van het jaar veel uitgeven aan boodschappen. Soms zo veel meer dat ik de rest van het jaar eigenlijk al niet meer normaal kan uitkomen met het budget. Niet dat ik me daar heel veel van aantrek maar leuk is anders. Ik nam me dus voor daar in januari eens heel alert op te zijn en me in te houden. Ik stond namelijk op het punt om al weer 3 kilo amandelmeel te kopen, wegens het op zijn van amandelmeel en ging eens kijken wat er op voorraad is.

Tja. Best gênant om te zien dat er voldoende voorraad is om zeker 3 maanden vooruit te komen. Niet met vers waar natuurlijk maar wel met droog waar. Echt drie maanden? Nou, eigenlijk heb ik geen flauw idee en is dat waarschijnlijk het probleem (nou ja probleem, ik wil het niet te dramatisch maken, een echt probleem is het natuurlijk niet). Zoals ik eerder schreef heb ik nogal eens de neiging om van eetplan te wisselen (met glutenvrij en lactosevrij als rode draad) maar nu ga ik het maar eens omdraaien en opmaken wat er is.

Dan maak je toch een weekmenu? Ja dat is een goeie! Doe ik alleen altijd al. Ik moet alleen het weekmenu meer koppelen aan wat er in voorraad is. En meer ruimte voor veranderingen inbouwen. Want gisteren aten we rode kool met runderworst. Wegens 4 worsten uit de vriezer (zitten per 2 in een pakje) en 3 eters bleef er een over. Dat zijn van die dingen. Hak ik direct na het uit de vriezer halen 1 worst los van zijn familie en leg die terug? Ik heb het hakken geprobeerd en mijn armen doen nog pijn. Ik heb de 4e worst dus ook gebakken en die gooien we door de soep die bedoeld was voor een vegetarische lunch maar nu als avondeten voor vanavond gaat dienen. Dus ‘klopt’ het weekmenu al niet meer. Nogmaals, geen probleem maar als dit vaak voorkomt is het handiger als ik gewoon ‘gaten’ inbouw in het weekmenu.

Wie hier al langer leest, weet dat ik niet vies ben van uitdagingen en voornemens. De reden dat ik nooit aan goede voornemens doe aan het begin van het jaar is dat ik de rest van het jaar al zoveel doe en voorneem dat ik echt niets meer kan bedenken. Ik ben altijd op zoek naar verbetering, op elk vlak. Nu is dat denk ik ook meteen het probleem. En daarbij kom ik op een belangrijk punt: iets veranderen doe je over het algemeen het beste als je begrijpt wat de oorzaak van je gedrag is. Het is niet mijn bedoeling een jankverhaal op te hangen over verwaarlozing vroeger en nooit iets krijgen en daarom nu alles in 5 kilo pakken inkopen. Het is wel mijn bedoeling om te zien waar het mis gaat.

Izerina schreef in een reactie:
Ik heb ontdekt dat gezonde levensmiddelen kopen voor mij onbewust gelijk staat met misschien daardoor meer energie krijgen. Speelt dat bij jou ook mee?

Ik denk dat dit wel een kern kan zijn. Dan lees ik weer ergens over de geweldige voedzaamheid van chufameel en koop ik dat in. Maar wel in het groot want anders is het zo zonde van de verzendkosten.  Ik heb de neiging door te slaan. Want dat chufameel vond ik toevallig hartstikke lekker. Maar andere spullen die op die manier worden ingekocht willen nog wel eens ‘vergeten’ worden. Gierstvlokken? Ik krijg er buikpijn van en gierstepap is net beton en vies, vind ik dan. Jammer dat ik niet eerst een klein pak van 500 gram kocht maar meteen 2 kilo. En nu is het ver over tijd en het ruikt echt vies en muf dus ik heb het net maar weggedaan.

Vorig jaar schreef ik dat ik wilde stoppen met het alsmaar kopen van vitaminesupplementen. Duizenden euro’s gaf ik de afgelopen jaren uit en het merendeel doet echt helemaal niets laat staan dat ik er meer energie van krijg. Ik hield me in 2015 goed aan mijn voornemen slik nu alleen nog een vitamine D en een B- supplement. En ik drink sole, verder niet. Dat koopgedrag heb ik dus weten af te leren. Met voeding is het bij mij precies hetzelfde. Ik denk en hoop altijd dat er een supervoedingsmiddel bestaat dat alles oplost. Maar dat is niet zo. Natuurlijk kun je heel veel oplossen met eten – ik heb door mijn eetgedrag aan te passen geen darmproblemen meer –  maar dat wil niet zeggen dat ik alles in het groot moet inkopen.

De neiging volledig door te slaan manifesteert zich op alle vlakken in mijn leven. Een trui breien? Halverwege de eerste mouw koop ik alvast voldoende wol in voor de volgende 5 truien, ontwerp ik patronen en fantaseer over een West-Fries Breicentrum. En die trui komt maar niet af.

Dus: eerst af- en opmaken en dan weer verder. Als ik me hier aan weet te houden moet het vanzelf goed komen met die voorraad (en met mij) ;-).

Vind je dit onderwerp leuk en heb je ook een te grote voorraad. Blogger Eet Goed, Voel je Goed is per vandaag een eetjekastleeg uitdaging gestart. Zij kan nogal inspirerend schrijven dus misschien weet ze jou te motiveren. Maar wel uitkijken hè, haar blog is bij mij wel vaak de trigger dat ik voor de zoveelste keer weer eens rijstmeel/havermoutmeel/gierstvlokken/etc. aanschaf 😉

Herkenbaar? Wat is bij jou de reden dat je voorraad te groot is?