Financieel onafhankelijk of financieel bewust?

Laatst zat ik wat te spieken waar de lezers van dit blog vandaan komen (tja, je moet toch wat als je man de tuin aan het betegelen is en jij vindt dat je ook iets nuttigs moet doen) en toen kwam ik op een forum over financiële onafhankelijkheid terecht. Daar stond een link naar mijn blog en werd ik genoemd als goed voorbeeld voor mensen die informatie zoeken over financiële onafhankelijkheid. Ik stond tussen vooral Engelstalige blogs als Mr. Money Mustache en ook wat blogs die ik niet ken, laat staan lees.

Vond ik wel frappant. Ik schrijf nooit over financiële onafhankelijkheid. Het is geen droom van mij (of ons) om zo snel mogelijk financieel onafhankelijk te worden. Dat heeft een aantal redenen.  De belangrijkste reden dat we ons daar niet mee bezighouden is toch wel mijn gezondheid. Ik ben al blij als we het allemaal redden, goed uitkomen met de centen, kind hopelijk straks kan studeren en het lukt om het huis af te lossen zodat we niet met niet te betalen bruto hypotheekrente zitten tegen de tijd dat M. met pensioen gaat. Maar het speelt ook zeker mee dat we niet voldoende gefocust zijn op dit soort dingen. Voordat ik ziek werd, waren we überhaupt nooit met geld bezig, anders dan het besef dat we altijd tekort kwamen.

Zou ik wel een droom hebben van financiële onafhankelijkheid als mijn situatie anders was? Ik betwijfel het. Het zit gewoon niet in me. Ik vind geld niet zo belangrijk (schrijf ik vanuit een enorm luxe positie, dat besef ik me) dat ik nu alles op alles ga zetten om straks financieel onafhankelijk te zijn. Beetje vreemd misschien voor iemand die dag in dag uit over omgaan met geld schrijft, maar zo is het nu eenmaal. Ik ben nu een paar keer begonnen met het blog van Mr. Money M. en het boeit me niet. Ik raak de draad kwijt.

Bovendien vraag ik me ernstig af of ik per se gelukkiger word als ik financieel onafhankelijk zou zijn. Wat verstaan mensen daar onder? Dat je niet meer hoeft te werken voor je inkomen en dat je kunt doen wat je wilt? Dat er een bron van inkomsten is (bijvoorbeeld door verhuur van vastgoed) waar geen arbeid tegenover staat? Dat je vanaf je 20e zo slim geld opzij hebt gezet en hebt weten te beleggen dat je op je 40e kunt stoppen met werken? Dat je kunt gaan rentenieren en de rest van je leven het Zwitser leven gevoel kunt ervaren?

Natuurlijk heb ook ik wel eens een fantasie over rijk worden, de wereld over reizen, bounty eilanden en wuivende palmbomen. Maar dat is iets anders dan financieel onafhankelijk zijn, dat is meer een kinderfantasie van ‘en toen kwam er een bom duiten uit de lucht vallen en kwam alles goed’. De praktijk is dat ik na een week vakantie meestal ziek van heimwee naar de katten ben. Zo lang man, kind en katten (en mijn moeder/boeken/en lekker eten…) in de buurt zijn, heb ik alles wat ik nodig heb.

De dingen die ik nu belangrijk vind, zijn ook nu mogelijk, zonder financiële onafhankelijkheid. Namelijk tijd doorbrengen met mijn gezin, mijn katten die geen zwerversbestaan hoeven te leiden (als je nu een teiltje wilt pakken begrijp ik dat hoor), dat mijn moeder het nog jaren blijft doen en dat we keuzes kunnen maken op eet- en leefgebied die in overeenstemming zijn met onze normen, waarden en wensen.

Geld maakt dingen mogelijk. En als je voortdurend tegen grenzen aanloopt, kun je ze gaan oprekken. Door of de inkomstenbron te vergroten (daar heb ik weinig verstand van) of de uitgaven anders te organiseren (daar weet ik wel wat van). Dát laatste noem ik zelf financieel bewust zijn. We zijn nu minder afhankelijk van de bank door de keuzes die we een tijd geleden maakten. We hebben goed op het oog waar we blij van worden in het leven en laten minder geld weg lekken. Dat hele proces boeit me enorm. Want elke keer weer veranderen prioriteiten of omstandigheden. Daar altijd weer oplossingen voor bedenken vind ik leuk, omdat het lukt.

Maar…. ik voel me niet onafhankelijk en zal dat ook niet snel worden. Sterker nog als het U.WV besluit mijn WIA-uitkering stop te zetten op een moment dat ik nog niet kan werken, dan kunnen we die afgeloste hypotheek op onze buik schrijven. Die hypotheekrente kunnen we trouwens dan vervolgens niet meer goed betalen wegens weg vallen van mijn inkomen, dus zullen we moeten verhuizen naar een goedkoper huis en als we pech hebben met een restschuld achterblijven. Ik ben niet in de positie regeringsbeleid over werk en uitkeringen te veranderen maar het besef dat het zo voorbij kan zijn motiveert wel om zo snel mogelijk de hypotheek af te lossen zodat we wél hier kunnen blijven wonen in geval van….

Overigens maak ik me daar niet echt druk om. Ik kan me wel om alles druk gaan maken, ik heb het toch niet in de hand. Dus doe ik dat niet. Ik leef naar wat binnen mijn vermogen ligt en laat liggen wat er buiten valt. Ik leef naar wat kan en heb mijn wensen daarop afgestemd. En dat geeft ook een gevoel van vrijheid of onafhankelijkheid als je het zo wilt noemen. Uiteindelijk is mijn grootste wens een betere gezondheid en die is helaas niet te koop.

Wat versta jij onder financiële onafhankelijkheid?

Rijkdom

Er zijn weinig mensen zijn die nooit fantaseren over rijkdom. Als jij dat nooit doet, mag je nu je vinger opsteken. Als ik over rijkdom fantaseer, dan zie ik mezelf wonen in een prachtig huis in Frankrijk of Italië, liefst met zwembad natuurlijk. Ook ga ik dan vaak uit eten, heb ik een keuken waar je van gaat kwijlen en reis ik de hele wereld rond.

Zo bezien is rijkdom gekoppeld aan bezit, dat lijkt ook heel logisch. Maar als je erover doordenkt is rijkdom ook iets anders. Vrijheid en veiligheid. En dat is voor iedereen anders. Waar de één voldoende heeft aan een ton op de bank zal een ander veel meer of veel minder nodig hebben om zich vrij en veilig te voelen.

Wat is vrijheid? Je vrij voelen om tegen een opdracht van je baas in te gaan, omdat die indruist tegen je principes? Met een afgelost huis of voldoende geld op de bank, kun je dat doen. Het gaat dus ook om voor jezelf zorgen en jezelf niet verloochenen. Het voorbeeld van Joris, die onlangs zijn aflosverhaal hier deelde raakte me diep. Zijn afgeloste hypotheek zorgt voor een stevig in de schoenen staan en kunnen leven volgens zijn principes.

Wat is veiligheid? Onder meer zorgen dat je niet in de problemen komt bij onverwachte levenssituaties. Een buffertje voorkomt dat je meteen bij de Voedselbank moet aankloppen als jij je baan kwijtraakt en geen andere vindt, zodat je de hypotheeklasten niet meer kunt opbrengen. Veiligheid is dus ook vooruitzien en rekening houden met diverse scenario’s waarin het leven oneerlijke en vervelende fratsen met je uithaalt. Ziek worden is al vervelend, maar daardoor grote financiële zorgen krijgen of je huis kwijtraken is nog vervelender. Ik heb dat zelf meegemaakt en dat was niet prettig, omdat ik niet was voorbereid.

Rijkdom is dus onder meer vrijheid en veiligheid en ook ruimte om waarachtig te kunnen leven en goed voor jezelf te zorgen. Wat dat is, bepaalt ieder voor zich. Omdat inkomen vergroten niet altijd mogelijk is, kun je ook de rijkdom aan de andere kant vergaren: door te bezuinigen.

Hierover nadenken is leuk en goed voor je motivatie om te consuminderen. Waarom consuminder je? Met welk doel? Om je schuld af te lossen? Wil je ruimte overhouden om leuke dingen te doen of sparen voor later? Of wil je je vrij voelen? Enerzijds door te sparen, anderzijds door jezelf koopimpulsen af te leren? En hoe doe je dat dan? Ken jij je zwakke plekken? Kun je rijk zijn als consuminderaar? Word je rijker door met minder te doen? Of word je rijker doordat je behoeften veranderen?

Veel gedrag is aangeleerd en kan worden afgeleerd. Weten wat je wensen zijn, noteren welk gedrag voorkomt dat je je droomleven kunt leven en stap voor stap actie ondernemen, is iets waar je elke dag mee kunt beginnen.

Welke stap zet jij vandaag? Mijn stap van vandaag (dit schreef ik gisteren) was beginnen in het nieuwe boek van Erica Verdegaal ‘Waar doen ze het van’.  En dat brengt toch een geborrel naar boven! Leuk, binnenkort volgt een recensie!

Op safari

Schatje kreeg dit jaar van zijn werkgever met Kerstmis een tinteling cadeau. Dat is een boekje met keuzes voor activiteiten. Je krijgt dus een belevenis cadeau. De keuzemogelijkheden variëren van toegang tot dierentuinen en abonnementen op een tijdschrift of een krant, tot saunabezoek, restaurantbezoek, een rondvaart…..

Schatje koos voor gratis toegang tot safaripark De Beekse Bergen voor 2 personen, in de veronderstelling dat hij daar met Zoon naar toe zou kunnen gaan. Niemand van ons – zeker ik niet – verwachtte dat ik mee zou kunnen gaan. Maar ik ging dus wel mee! Omdat de juffen en meesters gisteren een studiedag hadden, kreeg Zoon vrij van school. We vertrokken daarom zondag richting Schoonouders en reden maandagochtend door naar Hilvarenbeek.

Wat volgde was dus voor mij het eerste uitje naar een dierenpark in 5 jaar tijd. Je kunt het park op verschillende manieren bezoeken, per auto, per boot, bus of lopend. Na een rondje per auto vond ik dat ik ook wel de boel lopend kon verkennen en dus deden we de rest wandelend! Naast het feit dat ik het een leuk park vond, genoot ik vooral van het idee dát ik daar liep. Ik! Zomaar meedoen met een gezinsuitje waarbij je flink moet wandelen!  Ik schoot er een paar keer vol van.

Omdat we al 2 kaartjes hadden, hoefden we nog maar één kaartje te kopen. Dat was € 21. Verder gaven we wat uit aan een chocomel voor mij, een cornetto voor Zoon en een zak friet voor Schatje. Dat was het. We hadden we een zak met broodjes, water en thee bij ons. Dus voor iets onder de € 30 hadden we voor 3 personen een dagvullend uitje. De benzine reken ik niet echt mee want we wilden toch al bij schoonouders langs en die wonen zo’n beetje op 3/4 kwart van de te rijden route.

Vroeger waren bij ons uitjes impulsmomenten waarbij de rekening werd geplunderd, tegenwoordig bekostigen we uitjes van geld dat overbleef. De € 30 voor gisteren had ik bij elkaar gesprokkeld afgelopen maand, doordat we minder dan normaal aan boodschappen uitgaven. Dus genoten we omdat we op iets anders wisten te bezuinigen de afgelopen maand (lang leve de moestuin!).

Consuminderen is voor mij meer uit minder halen. Niet alle leuke dingen die geld kosten allemaal schrappen, maar zorgvuldig kijken wat we willen doen met het beschikbare geld.  Kleine dagelijkse meevallers (lees: wat overblijft van het boodschappenbudget) worden bij ons in een potje gestopt en daar betalen we uitjes van. Natuurlijk hadden we gisteren het uitje nog goedkoper kunnen maken door in het park zelf niets uit te geven. Maar het gaat niet om zo min mogelijk uitgeven, het gaat mij om niet meer achteloos uitgeven. Die chocomel op een terras, daar geniet ik enorm van. Maar ik genoot natuurlijk het meest van het feit dat ik daar überhaupt kon zijn.

Nooit meer koude voeten

Gisteren kwam de postbode met een fijn pakje: heerlijk warme vrolijk makende sokken, gemaakt door Breien maar. Zomaar, omdat ze wist dat ik vaak koude voeten heb. Omdat ze het leuk vindt iets voor een ander te doen. Ik mocht vooraf zelfs mijn voorkeur uitspreken voor de kleur.  Ik vroeg vrolijke sokken maat 39 en ik kreeg vrolijke sokken maat 39, die perfect passen! Het leuke is dat ik elke keer als ik de sokken aantrek, word herinnerd aan het feit dat zij dat zomaar voor mij maakte. Hart- en voetverwarmend vind ik dat. Dank je wel!

Kat Smoes vindt de sokken erg interessant

Zondag!

Wij gaven zowaar eens geld uit, fietsten door de regen en gingen met zijn tweetjes naar de film terwijl Zoon elders uit logeren was. Fijn!! Eigenlijk wilden we gisteravond uit eten gaan maar de kans dat ik nog voor het hoofdgerecht in slaap donder, is zó groot dat een uitstapje overdag een beter idee is. Ons prachtige IJsselmeerstadje kent sinds kort een kleine bioscoop in het volledig verbouwde historische gevangeniscomplex, waar je voor de sympathieke prijs van € 8 per persoon een film mag kijken en voor kinderen is de toegang € 5. Goed te doen dus!

En jij? Bed niet uitgekomen of juist door weer en wind door de regen gerend?

P.S. Vandaag op Wel en Wee: Net als ‘normale’ mensen

Geluk volgens een 8-jarige

Dit weekend spraken Zoon en ik over geluk. Hij heeft een licht filosofische inslag dus vaak pakken dit soort gesprekjes heel leuk uit. Alleen dit gesprek deed mij van mijn wat-is-mijn-zoon-geweldig-wolkje vallen. Er is nog een lange weg te gaan voor we deze 8-jarige hebben klaargestoomd voor het consuminderpad. Zoon vertelde dat hij zo gelukkig is omdat ik alles heb wat ik wil mama: een computer, Nintendo DS en TV. Daar sta je dan als consuminderaar die zijn kind probeert mee te geven dat het hebben van dingen niet hoeft bij te dragen aan geluk en dat het toch om andere dingen in het leven gaat zoals liefdevolle aandacht, een goede gezondheid en kunnen genieten van het moment.
Gelukkig begreep hij dat wel, mijn zalvende uitleg over de echte waarden in het leven (hij kan me inmiddels heel goed nadoen). Ja, hij genoot inderdaad enorm van die momenten dat hij mag computeren, ook al zit er een tijdslimiet op. Oeps! Ook vond hij het zo zielig voor arme kinderen want die hebben niet alleen geen eten maar ook nog eens geen DS.
Toch is Zoon niet verwend, zeker niet als ik hem vergelijk met andere exemplaren van die leeftijd. Hij is oprecht blij met alles wat je hem geeft of het nu veel of weinig heeft gekost. Alleen hij is een kind van zijn tijd en wordt gebombardeerd met prikkels die tot allerlei verlangens aanzetten. Is het niet via de reclame dan wel via dat ene kind uit de klas dat wekelijks het nieuwste van het nieuwste in de klas toont. En ik steeds maar weer uitleggen over de instroom van centjes, de vaste lasten die eruit gaan en dat wat er overblijft, weinig tot niets dus.
Kinderen van nu worden zo vroegwijs gemaakt door de reclame, het Jeugdjournaal, Klokhuis, Nieuws uit de natuur. Zelfs leuke en onschuldige boeken zoals Dolfje Weerwolfje worden begeleid met een marketingcampagne om geld uit je zak te kloppen in de vorm van een weerwolfje clublidmaatschap voor bijna € 30 per jaar. Heb je dat net afgetikt, komt Zoon blij uit school met een gratis Taptoe en de aanbieding om via school een abonnement te nemen. En de week daarop volgt de aanbieding voor Geographic Junior.
Ouders worden welhaast gedwongen om zich als een boeman op te stellen. Voortdurend alert zijn is ook heel vermoeiend en dus gaan we af en toe overstag. Inmiddels hebben we een abonnement op de Taptoe en de Donald Duck (betaald door Oma) en vorig jaar is er een Nintendo DS XL het huis in geslopen, ook al had ik eerder gezworen dat dit niet zou gebeuren. Het enige wat wij kunnen doen is bijsturen, uitleg geven, praten en hem de financiële waarde doen inzien van zijn wensen. De Nintendo heeft hij dus zelf moeten kopen van verjaardagsgeld en zelf gespaard geld. Maar dit apparaat draagt dan wel wezenlijk bij aan zijn levensgeluk. Dat dan weer wel. Gelukkig.