Besparen: maak van niets iets

restjesmaaltijd, weet niet eens meer wat dit was, ik denk kip met een frittata…

Natuurlijk worden we dood gegooid met tips over goedkoper boodschappen doen. Maak een weekmenu en een boodschappenlijstje, eet mee met de seizoenen, ga niet met een lege maag winkelen, koop een aanbieding alleen als het een echte aanbieding is (tip: reken om naar de kiloprijs), werk met een vast budget, bla bla.

Wie op zoek is naar tips, ziet ze overal. Maar uiteindelijk hangt het succes van besparen op de boodschappen altijd samen met je gedrag. Houd jij vast aan je plan/lijst of ben je impulsief?

Gedrag kan ook op een andere manier doorslaggevend zijn. En dan niet  het “beschik je over wilskracht en negeer je lekkere trek of de drang tot het doen van een impulsaankoop” maar een ander soort gedrag. Ben jij creatief met restjes, bewaar je alles en ben je in staat om van niets iets te maken?

Wij gooien hier niets weg van wat overblijft van de avondmaaltijd.  Ik at vroeger wel eens bij mensen die werkelijk waar, zó een halve pan met eten in de vuilnisbak flikkerden, zonder na te denken over de verspilling. Alles gaat hier in bakjes en in de vriezer. Ik noteer wat de vriezer ingaat op een lijst met vermelding of het een hele maaltijd is en voor hoeveel personen. Eens in de zoveel tijd in geval van weinig energie, tijd of geld duik ik de vriezer in en kan zo heel makkelijk maaltijden samenstellen. Wij vinden het geen enkel probleem om alle drie iets anders te eten bij dezelfde maaltijd. Soms hebben we een duidelijke voorkeur (kind vindt niet alles lekker) en delen we ons eten niet en soms vindt iedereen alles lekker en scheppen we op uit alle bakken die dan op tafel staan. Regelmatig lukt het zo om boodschappen doen een hele week uit te stellen, op wat basis spullen als zuivel en brood na.

Buiten dat kook ik graag met restjes. Restjes groenten die liggen te verleppen in de la van de koelkast. Als je een paar basisrecepten hebt die lekker met alles combineren, hoef je nooit meer iets weg te gooien. Curry is zo’n recept. Met bijvoorbeeld garam massalakruiden, knoflook, sambal, wat limoenblaadjes, kerrie en kokosmelk of santen maak je van zowat elk denkbare groente een heerlijke en gezonde maaltijd. Wij aten vorige week maandag zo’n curry met wat ik opdook uit de groentelade: een halve stronk broccoli, een halve courgette, een halve ui en één rode paprika. In de vriezer had ik nog wat spinazie en van de dag ervoor was wat vlees overgebleven van de hele kip die in de oven was klaargemaakt. Dit was geen geplande maaltijd maar samengesteld op basis van wat ik aantrof. Het karkas wat ik overhield van de kip werd gebruikt om bouillon te trekken.

Die kip van de dag ervoor was weliswaar wel gepland maar die vergeten perssinaasappel die ik zondag in de groentelade vond, had geen concrete bestemming. Kip met citroen in zijn donder is heerlijk, dus dat kan vast ook met een sinaasappel. Beestje insmeren met knoflookolie en bestrooien met wat tijm, de sinaasappel in stukjes erin duwen, in de oven schuiven en 1.5 uur later zaten we te smullen.

Het loont te moeite om eens wat basisrecepten te verzamelen die je makkelijk met restjes kunt maken. Denk aan een bepaalde combinatie van kruiden zoals bij een curry maar ook aan soepen, pizza, een frittata, rijstgerechten.  Een paar uitgelopen aardappels worden heel makkelijk aardappel-mosterdsoep of een frittata. Pizza kan alles zijn: elk denkbare groenten smaakt lekker met wat tomatensaus en Italiaanse kruiden op en bodem van bloem of zelfs bloemkool, wat Parzemaanse kaas er over en klaar. Wil je toch wat vlees of vis erbij, ik heb om die reden altijd blikjes ansjovis en tonijn in huis. Pasta met tomatensaus (van gezeefde tomaten) combineert ook met alles, dus heb je dat in huis dan flikker je die vergeten halve knolselderij / bataat / bloemkool of pompoen er gewoon bij. Tot slot heb ik ook meestal wel pitabroodjes of wraps (klik hier voor een glutenvrije variant) in huis en dat is ook heerlijk met restjes, wat kaas erover, eventueel wat linzen erbij (die liggen altijd afgekookt in de vriezer) en klaar

Wat is jullie favoriete restjesgerecht?

Vriezerkoken

Omdat ik regelmatig een greep in mijn vriezer doe, was het hoog tijd dat ik er ook weer iets in stopte. Soms doe ik dat door een dubbele portie te maken als ik toch kook. En soms ga ik er speciaal de keuken voor in en maak ik eten voor 4 tot 5 keer tegelijk klaar. Dat hoeft niet noodzakelijkerwijs meer tijd in beslag te nemen dan één maaltijd te koken. Mits je een beetje slim combineert en huisgenoten aan het snijden zet.


Bij de supermarkt was er toevallig vrij veel in de aanbieding en ik kocht royaal in. Sperziebonen, paprika, broccoli, wortelen. Na het snijden en schoonmaken flikkerde ik alles in verschillende combinaties in bakken:

  • een sperziebonen/broccoli/wortelbak voor twee verschillende curry’s
  • een wortelbak voor een kerrie-wortelsoep
  • een sperziebonen/wortel/paprikabak voor twee keer pasta eten.

En toen ging ik uien snijden, knoflook pellen,  de broccoli,  sperziebonen en een deel van de wortelen blancheren. Kokosmelk klaarzetten en hop drie pannen tegelijk op het vuur. Ik begon met de curry’s en de pastasaus. Kruiderij erbij en even 5 minuten laten pruttelen. Klaar.

Dan alles van het vuur, op zoek naar nog een pan voor de soep, het restant van de wortelen opzetten met ui, knoflook, kerrie, kokosmelk en kippenbouillon. Limoenblaadje erbij, vers pepertje, kwartiertje laten koken en dan even de staafmixer erop. Nog wat verse koreander erdoor en klaar.

In de tijd dat de groenten werden geblancheerd, gooide ik de ingrediënten voor een amandeltaart met koekkruiden en appel in een kom, flikkerde daar een restantje kokosmelk bij met een ei en wat bakpoeder en schoof dat in de oven.

Een uurtje werk leverde zo voorraad op voor 6 keer eten én een taart. In geval van geen energie/geen tijd/ of plotseling andere plannen, kan ik alles zó uit de vriezer plukken. De maaltijden zijn zo gemaakt dat ik er alleen nog wat rijst of pasta bij hoef te koken. Dat lukt meestal nog wel, ook als er weinig energie is. Mocht ik meer zin hebben, kan ik altijd de maaltijd nog opleuken met wat kip of gehakt. Ook daar ligt zat van in de vriezer. Als ik bijvoorbeeld kippenpoten klaar maak, maak ik altijd wat extra en dat gaat dan de vriezer in. Kan ik dan weer gebruiken voor bijvoorbeeld in de soep, of door een salade of pastasaus. Of ik gebruik de ballen van Oma, zij is zo lief om eens in de zoveel tijd ballen gehakt te leveren.

Naast kant en klare gerechten heb ik ook zakken met gesneden rauwe groenten in de vriezer. Ook gekocht in de aanbieding en meteen schoongemaakt en gesneden. Klaar om na ontdooien in een kaal soepje te doen. Of te roerbakken. Of in een omelet/wrap te stoppen voor bij de lunch.


Als ik me niet goed voel of het drukker heb dan eigenlijk prettig is, is goed eten vaak het eerste wat er bij inschiet. Op deze manier lukt het me om toch goed en lekker eten op tafel te zetten.

Doe jij veel aan vriezerkoken?

Echt eten

Een tijd geleden vroeg ik wat boeken over eten in de bibliotheek aan en zaterdag kon ik één er van ophalen. En die las ik in één ruk uit. ‘T is ook best een klein boekje maar het staat wel bomvol zinnige informatie. Ik heb het over ‘Echt eten. Een handleiding’ van Michael Pollan.
Het boek pretendeert je te helpen met het maken van gezonde keuzes op eetgebied en dat op een eenvoudige manier. En dat maakt hij volledig waar op een duidelijke en vaak ook grappige manier. Het leest als een trein en de informatie wordt in hapklare brokken gepresenteerd.
In het inleidende deel legt hij uit hoe hij tot zijn voornemen kwam (behoefte om zichzelf en zijn gezin beter te voeden) en welke waarheden hij ontdekte (eet echt voedsel, niet teveel, vooral planten) en wat hij daarmee deed (een lijvig boek schrijven: ‘Een pleidooi voor echt eten’). Deze handleiding bevat alle kennis van het lijvige werk maar dat zonder het gedoe eromheen. Want wie tegenwoordig gezond wil eten en zich om die reden in de herkomst en het verhaal achter de voeding stort, moet een halve biochemicus, bioloog, medicus en zo nog wat beroepen zijn. Allemaal heel interessant en soms moeilijk te volgen, soms makkelijk te volgen maar regelmatig conflicterend met elkaar. Want zo zijn er koolhydratenmijders en eiwitaanhangers en ook vijanden van vet eten. Wat moet je nou nog geloven en wat niet?
Hij schrijft precies dat wat ik al vaak heb gedacht: hoe kan het dat sommige volkeren heel vet eten (Eskimo’s) en toch geen hart- en vaatziekten kennen? Waarom slobberen de Fransen dagelijks een wijntje naar binnen, nemen een toetje vol suikers en worden ze toch niet dik? Het gaat volgens Pollan niet om de afzonderlijke elementen zoals vet of suiker maar om de som der delen: het totale voedingspatroon. Dus niet alleen het eten maar ook alle gedragingen rondom het eten. Het westerse voedingspatroon is een manier van eten van zodanig bewerkt voedsel dat we er ziek van worden. Ons lichaam herkent het niet meer als voedsel en wordt te dik en ziek. Hij noemt de bewerkte troep die verkrijgbaar in de supermarkt is: eetbare voedselachtige substantie, een geweldige benaming die je meteen alle lust ontneemt een kant en klare maaltijd mee te nemen of een potje saus die je alleen nog maar hoeft op te warmen.
In het 2e deel legt hij zijn principe van echt voedsel, niet teveel, vooral planten uit aan de hand van 64 eetregels, onderverdeeld in wat je moet eten (echt onbewerkt voedsel), waar je veel van moet eten (planten) en hoe je moet eten (niet teveel en met genot). De tips lezen makkelijk weg en zijn soms herkenbaar (doe boodschappen terwijl in gedachten je grootmoeder met je meeloopt, wat zij niet herkent kan niet veel soeps zijn), soms hilarisch (het is geen eten als het door je autoraampje naar binnen komt) en altijd simpel toe te passen zoals tip 7: mijd voeding die ingrediënten bevat die een kind uit groep 5 niet uit kan spreken.
Een boek naar mijn hart. Het pleit voor echt eten en daar volop van genieten. Pollan schrijft dat er niets mis is met af en toe uit de band springen of fast food eten, mits door jou zelf bereid. Als we ons houden aan zijn advies om met mate te zondigen, eet je niet alleen stukken gezonder maar ben je bovendien ook veel minder geld kwijt. Hij noemt de z-regel in dit verband: ‘We doen het zonder tussendoortjes, zonder twee keer opscheppen, zonder toetjes – behalve op dagen die met een Z beginnen.’. In deze tijd is het zó eenvoudig om een pak chips te kopen en op te eten, een bak roomijs uit het vriesvak van de supermarkt te pakken en als toetje te geven. Het slechte voedsel is altijd bereikbaar en vaak ook nog eens goed betaalbaar. Daarmee is het iets geworden dat door veel mensen dagelijks wordt gegeten. Laat het weer speciaal zijn omdat je het alleen bij feestelijke gelegenheden eet of in het weekend. Dan eet je vanzelf gezonder en geef je minder uit. En kun je met wat je overhoudt echt eten kopen, liefst natuurlijk biologisch. En nu natuurlijk allemaal naar de bibliotheek rennen om het boek te halen!
Michael Pollan, Echt eten. Een handleiding

Koken uit zakjes

Dat kan ik heus wel hoor, koken uit zakjes, zonder dat je er teveel moeite voor moet doen. Zakje openrukken en van hatseflats en hopsakee. Shoppen uit de vriezer noemen we dat. Vandaag is zo’n dag dat ik denk ik maar geen marathon ga rennen. Mijn lijf zwabbert de ene kant op en mijn geest de andere kant. Dat zijn de laatste stuiptrekkingen van het vieren van de verjaardag van Zoon. Dus oefen ik me vandaag in het bankhangen.

Voorheen betekende dit in de avond een broodje eten, of eten bestellen maar dat hoeft gelukkig niet. Door het vooruit koken en hamsteren vond ik in de vriezer een portie rijst, afgekookte kikkererwten en linzen, doperwten, 200 gram kipsaté (van afgelopen zaterdag), een bak satésaus en een verdwaalde gehaktbal. Dat staat nu braaf te ontdooien. Hoeven we het alleen nog maar in de pan te mieteren. En ruzie te maken wie de gehaktbal krijgt en wie de kipsaté.